III SA/Lu 466/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu z urzędu postępowania dotyczącego nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu w dniu 12 września 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a w skład jej majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. W dalszej części urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto (emerytura skarżącej w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości w wysokości [...] zł). W dodatkowych informacjach skarżąca podniosła, że pomaga córce i synowej, które wychowują dzieci. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości płatniczych, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano skarżącą do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Z nadesłanych przez skarżącą decyzji płatniczych na podatek rolny za 2011 r. wynika, że skarżąca i jej mąż są właścicielami gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), ponadto jej mąż jest współwłaścicielem w [...] części gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz współwłaścicielem w [...] części gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.). Z dodatkowego oświadczenia skarżącej z dnia 29 września 2011 r. odnośnie posiadanych gruntów rolnych wynika, że wraz z mężem opłacają podatek rolny, jednakże nie użytkują tych gruntów. Skarżąca oświadczyła, że "ziemia" została oddana w dzierżawę, w zamian za co otrzymują płody rolne (ziemniaki). Skarżąca oświadczyła również, że ani ona, ani mąż nie ubiegali się o przyznanie płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wykazała, że w skład majątku jej i męża wchodzi dom, budynek inwentarski o pow. [...] m2 oraz grunty rolne, które wydzierżawili. Nie posiadają natomiast żadnych zasobów finansowych (oszczędności pieniężnych, papierów i przedmiotów wartościowych). Skarżąca określiła miesięczne wydatki na kwotę [...] zł, w tym gaz – [...] zł; ubezpieczenie PZU kwartalnie – [...] zł (w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł); rata pożyczki zaciągniętej przez męża – [...] zł, koszty opału na zimę (węgiel, drzewo) – [...] zł (w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł). Ponadto z nadesłanych dokumentów wynika, że na koszty utrzymania koniecznego składają się również: opłata za telefon – [...] zł, opłata za wywóz śmieci [...] zł; koszty energii elektrycznej – [...] zł, opłata za wywóz nieczystości –[...] zł; spłata pożyczki w banku – [...] zł. Skarżąca zaznaczyła również, że część pieniędzy przeznaczają na drobne remonty (na dowód czego przedstawiła dowody zakupu materiałów budowlanych na kwoty [...] zł i [...] zł), a ponadto że oboje z mężem wykupują leki, nie wskazała jednak na jaką kwotę. Skarżąca nadesłała także dokumenty dotyczące wysokości dochodów, z których wynika, że otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł brutto i [...] zł netto (decyzja ZUS z [...] r.), zaś przeciętne wynagrodzenie za pracę męża z okresu ostatnich trzech miesięcy wynosi [...] zł brutto i [...] zł netto (zaświadczenie zakładu pracy z [...] r.). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/ i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) . Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. W przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów sądowych), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącej nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca i jej mąż mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), posiadają majątek nieruchomy (oprócz domu są właścicielami budynku inwentarskiego pow. [...] m2 oraz gospodarstwa rolnego o łącznej pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przelicz. /wg. zaświadczenia Urzędu Gminy [...] z [...] r./). Z wydzierżawionego gospodarstwa otrzymują pożytki w postaci płodów rolnych. Skarżąca i jej mąż uzyskują regularne dochody (z emerytury skarżącej i wynagrodzenia za pracę jej męża). Dochody te są wyższe niż wykazane w urzędowym formularzu i wynoszą [...] zł brutto i [...] zł netto. Porównując wysokość miesięcznych dochodów skarżącej i jej męża do ponoszonych miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne ([...] zł), nie można przyjąć, że skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż jej sytuacja materialna uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.