III SA/Lu 467/06
WyrokWSA w Lublinie2007-01-25
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie odmowy wymeldowania z pobytu stałego, w szczególności poprzez przesłuchanie świadka bez zawiadomienia strony oraz zaniechanie przesłuchania strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w szczególności art. 79 § 1 i 2 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przesłuchanie świadka bez zawiadomienia strony, a także zaniechanie przesłuchania strony M. J. w trybie art. 86 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania M. J. z pobytu stałego. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że nie spełniono przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając brak jednoznacznego dowodu na trwałe opuszczenie lokalu. Komendant Wojewódzki Policji złożył skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności, wskazując na brak tytułu prawnego M. J. do lokalu i jego podnajęcie innym osobom. Wojewoda wnosił o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta.
Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, po rozpatrzeniu odwołania Komendanta Wojewódzkiego Policji od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w sprawie odmowy wymeldowania M. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. w L.; utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ pierwszoinstancyjny uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zawartych w odwołaniu. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało w sposób jednoznaczny, że M. J. opuścił przedmiotowy lokal i nastąpiło trwałe zerwanie więzi z miejscem zameldowania. Wprawdzie M. J. został zobowiązany do opróżnienia lokalu i wydania go dysponentowi, jednakże nie uczynił tego dobrowolnie.
Nie nastąpiło przymusowe wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a tym samym właściciel nie przejął przedmiotowego lokalu.
Organ ewidencyjny może dokonać wymeldowania osoby tylko wówczas, gdy nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu przez osobę zameldowaną, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, co w badanej sprawie nie miało miejsca.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył Komendant Wojewódzki Policji, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając:
- przyjęcie błędnych ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że mieszkanie przy ul. L. w L. pozostaje w dyspozycji policji, ponieważ zostało wybudowane ze środków finansowych resortu spraw wewnętrznych.
Przedmiotowy lokal został w 1978 r. przydzielony W. K. M. J. uzyskał stałe zameldowanie na pobyt stały w 1999 r. bez zgody Komendy Wojewódzkiej Policji, a po śmierci W. K. (babki – głównego najemcy) wszedł w posiadanie mieszkania bez tytułu prawnego.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...], M. J. został zobowiązany do opróżnienia przedmiotowego lokalu i wydania go do dyspozycji KWP. Skarga wniesiona na w/w decyzję przez M. J. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 r.
Na wniosek wierzyciela zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, bowiem M. J. nie dopełnił obowiązku dobrowolnego opróżnienia lokalu mieszkalnego.
M. J. zamieszkuje wraz z rodziną u swoich teściów w J., zaś przedmiotowe mieszkanie zostało podnajęte obcym osobom. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki niezbędne do wymeldowania M. J.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Na wstępie podnieść trzeba, że nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Skład orzekający podziela w całości interpretację wskazanego przepisu przez organy decyzyjne, która jest zgodna z wykładnią gramatyczną i nie budzi wątpliwości w świetle utrwalonego orzecznictwa.
Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem określonej normy materialnoprawnej, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny, w myśl reguł przewidzianych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej przekonuje, że zostały one wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W sprawie zebrano szereg przeciwstawnych dowodów, a mimo tego brak jest ich szczegółowej analizy i oceny w aspekcie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności (...). Nie czyni zadość wymogom proceduralnym lakoniczne stwierdzenie organu II instancji, że "(...) postępowanie dowodowe nie wykazało w sposób jednoznaczny, że M. J. opuścił przedmiotowy lokal i nastąpiło trwałe zerwanie więzi z w/w miejscem zameldowania".
W postępowaniu administracyjnym można się oprzeć wyłącznie na dowodach przeprowadzonych zgodnie z regułami wskazanymi w k.p.a. W szczególności, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo uczestniczyć w przeprowadzeniu tego dowodu (art. 79 § 1 i 2 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie przesłuchano świadka J. M., który co do zasady potwierdził, że M. J. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. L. w L..
Skoro o tej czynności procesowej nie powiadomiono M. J. oraz KWP, nie można zeznań świadka traktować jako dowodu, bowiem został on przeprowadzony z naruszeniem art. 79 § 1 i § 2 oraz art. 10§ 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że był to jedyny dowód osobowy przeprowadzony w sprawie.
Ponadto, ponieważ jak słusznie zauważył organ odwoławczy materiał dowodowy nie był jednoznaczny, należało przesłuchać w charakterze strony M. J. w trybie art. 86 k.p.a. Tej czynności jednak zaniechano, nie wyjaśniając tym samym wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Z uwagi na to, że co do zasady – wszystkie dowody przeprowadza organ I instancji , zachodziła konieczność uchylenia również decyzji pierwszoinstancyjnej (art. 135 p.p.s.a.)
Ponownie rozpatrując sprawę należy powtórzyć dowód z zeznań świadka J. M., przeprowadzić dowód z zeznań strony tj. M. J. oraz inne dowody ewentualnie zgłoszone przez strony postępowania, a następnie wydać stosowną do poczynionych ustaleń decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło