III SA/Lu 467/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistych błędów pisarskich w akcie zgonu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. nr 161, poz. 1688), po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika M. B., J. B. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w sprawie sprostowania oczywistych błędów pisarskich, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy w dniu [...] czerwca 2007 r. wydał decyzję, nr [...] w sprawie sprostowania oczywistych błędów pisarskich w akcie zgonu nr [...] sporządzonego na nazwisko: B., imiona: J. w księdze zgonów za rok [...] przechowywanej w Urzędzie Stanu Cywilnego w S. przez zastąpienie błędnie wpisanych danych dotyczących miejsca zamieszkania osoby zmarłej (rub. I pkt. 8), "P. Nr [...]" na właściwe "P. Nr [...]" oraz imienia matki osoby zmarłej (rub. IV pkt. 2), "M" na właściwe "M". Wojewoda podał, że możliwość sprostowania oczywistych błędów pisarskich stwarza art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, mówiący, że w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej; można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Przyjmuje się, że oczywisty błąd pisarski to nie tylko błąd ortograficzny, ale również wpis niezgodny z dokumentami stanowiącymi podstawę jego sporządzania. Podstawę sprostowania aktu w trybie art. 28 cyt. ustawy stanowią akty stanu cywilnego. Obowiązuje zasada, że akt zgonu może być sprostowany na podstawie aktu małżeństwa lub aktu urodzenia zmarłego. Oczywiste omyłki mogą być również sprostowane na podstawie innych dokumentów źródłowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu, tj. odpisu zupełnego aktu urodzenia osoby zmarłej wydanego przez USC w M. oraz aktu małżeństwa, znajdującego się w księdze małżeństw za rok [...] (przechowywanej w USC S.) - jednoznacznie wynika, że omyłkowo w rubryce IV pkt. 2 wpisano "M." zamiast "M.". Ponadto na podstawie posiadanej karty osobowej mieszkańca (przechowywanej w Urzędzie Gminy S.) stwierdzono, że mylnie wpisano w akcie zgonu również ostatnie miejsce zamieszkania osoby zmarłej "P. Nr [...]" a winno być "P. Nr [...]". W ocenie organu właściwość organu, zarówno rzeczowa, jak i miejscowa jest zachowana, ponadto tak zwane "małe sprostowanie", które zachodzi w powyższej sytuacji, należy uznać za dopuszczalne, gdyż dotyczy drugorzędnych elementów treści aktu i nie prowadzi do zasadniczych zmian w akcie zgonu. Odnośnie zarzutu odwołującego dotyczącego zawieszenia postępowania w części dotyczącej sprostowania adresu miejsca ostatniego zamieszkania osoby zmarłej, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 28 i art. 16 cyt. ustawy akt stanu cywilnego sporządza się w dniu, w którym dokonano zgłoszenia powodującego sporządzenie aktu, stąd też sprostowania dokonuje się również według stanu (danych) na dzień zdarzenia. Odnosząc się do innych uwag i zarzutów zawartych w odwołaniu organ zaznaczył, że decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. precyzyjnie określa w sentencji, że prostuje się oczywiste błędy pisarskie w akcie zgonu. Co do uwag odnoszących się do pisowni nazwiska "W. – S." organ wyjaśnił, że akt zgonu J. B. był sporządzany w dniu [...] kwietnia 1985 r. według obowiązujących ówcześnie przepisów, tj. Dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1955 r., nr 25, poz. 151, z 1956 r., nr 41, poz. 189 i z 1958 r., nr 72, poz. 358). Zgodnie z art. 55 ust. 1 ww. dekretu w akcie zgonu wymieniało się - nazwisko, imię (imiona), stan cywilny, zawód oraz miejsce zamieszkania zmarłego, a nadto miejsce i datę urodzenia lub rok urodzenia; datę, godzinę oraz miejsce zgonu; nazwisko i imię małżonka osoby zmarłej; nazwiska i imiona rodziców zmarłego; nazwisko i imię, rok urodzenia, zawód i miejsce zamieszkania osoby zgłaszającej zgon. Jak z powyższego wynika, nie wpisywano w rubryce IV aktów zgonu nazwisk rodowych rodziców osób zmarłych, również druk odpisu skróconego aktu zgonu nie zawierał zapisu "nazwisko rodowe" rodziców osoby zmarłej. Po wejściu w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego w rubryce IV aktu zgonu należało już wpisywać "nazwisko rodowe" rodziców osoby zmarłej, również druki odpisów skróconych aktów zgonu uległy zmianie i zawierają również rubrykę "nazwisko rodowe". Na decyzję Wojewody z [...] lipca 2007 r. pełnomocnik M. B., J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając, że w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wójt nie odniósł się do żądania strony, dotyczącego sprostowania rubryki IV pkt 2 aktu zgonu, tj. zastąpienia nazwiska W. nazwiskiem S., a fakt odmowy dokonania ww. czynności został skomentowany w uzasadnieniu decyzji bez powołania się na przepisy prawa. Według skarżącego wadliwe ujawnienie imienia każdej osoby wymienionej w akcie zgonu nie jest oczywistą omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy powinno być więc umorzone, gdyż sprawa może być rozpoznawana tylko przez sąd powszechny na drodze postępowania nieprocesowego. Skarżący podkreślał również, że w sprawie ustalenia prawidłowego numeru adresowego nieruchomości, w której zamieszkiwała zmarła J. B. toczy się aktualnie postępowanie administracyjne. Stąd też w tym punkcie sprawa powinna być zawieszona, bowiem dowody wskazują na to, że żaden z podawanych numerów posesji tj. P. nr [...] i P. nr [...], może nie być prawidłowy i dlatego należy poczekać na prawomocne zakończenie postępowania, aby ponownie nie dokonywać zmian w aktach USC. Przyczyną ww. rozbieżności jest niedokładność urzędników, bowiem z dokumentów geodezyjnych sporządzonych przez biegłego sądowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość winna mieć numer [...], również w momencie śmierci J. B. Skarżący zarzucił również naruszenie przez organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a., tj. pozbawienie strony prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. O przesłaniu odwołania do organu II instancji Wójt Gminy w myśl art. 133 k.p.a. powinien o tym powiadomić stronę. Takiego zawiadomienia nie otrzymałem. Skarżącemu utrudniono możliwość składania dodatkowych wniosków, nie informując go, który organ administracji aktualnie posiada akta. Skarżący dodał, że organy nie ustaliły stron postępowania, którymi winny być dzieci zmarłej J. B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje: Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba ze ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Należy także zauważyć, iż zgodnie z brzemieniem art. 4 wskazanej ustawy, akty stanu cywilnego stanowią wyłącznie dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii czy zastąpienie błędnie wpisanych danych dotyczących miejsca zamieszkania osoby zmarłej oraz imienia matki osoby zmarłej, stanowi oczywisty błąd pisarski. Wobec brzmienia wskazanego przepisu należy stwierdzić, iż przewiduje on możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie postępowania administracyjnego jednak tylko wówczas gdy sprostowanie dotyczy oczywistego błędu pisarskiego. Zdaniem sądu oczywistość polega na tym iż okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego. Podstawą sprostowania aktu stanu cywilnego w szczególności mogą stanowić inne akty stanu cywilnego, dotyczące danej osoby. Błędy pisarskie zawarte w akcie mogą być także prostowane na podstawie innych dokumentów. W przedmiotowej sprawie za taki dokument należy uznać kartę osobową mieszkańca znajdującą się w Urzędzie Gminy. Organ administracji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zgromadzeniu dokumentów tj. odpisu zupełnego aktu urodzenia osoby zmarłej wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w M. oraz aktu małżeństwa, a także karty osobowej mieszkańca zasadnie przyjął, że omyłkowo wpisano w rubryce IV pkt. 2 aktu, imię "M." zamiast "M." oraz że mylnie wpisano w akcie zgonu ostatnie miejsce zamieszkania osoby zmarłej i na podstawie tych dokumentów sprostował błędy zawarte w akcie zgonu Nr [...] sporządzonego na nazwisko B., imiona J. Błędy pisarskie, które zostały sprostowane przez organ należy uznać, w świetle zgromadzonych dowodów za oczywiste błędy pisarskie i jako takie mogą być zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego, sprostowane przez właściwy organ administracji. Uzupełniony materiał dowodowy przez organ II instancji, w zakresie adresu w oparciu o dowody znajdujące się w dokumentacji Urzędu Gminy w S., dały podstawę do sprostowania oczywistego błędu w zakresie adresu. Przedmiot rozpatrywanej sprawy dotyczy sprostowania oczywistego błędu pisarskiego, wobec czego organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji właściwej uznały się za właściwe do rozpoznania przedmiotowej sprawy i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, zgromadzeniu dowodów w sprawie wydał decyzję o sprostowaniu oczywistych błędów pisarskich. Na marginesie zauważyć należy, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy dotknięte było wadami procesowymi, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) orzeczono jak w sentencji.