III SA/Lu 467/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2009r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: przyznać B. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Wnioskiem z dnia [...] maja 2009r., złożonym na urzędowym formularzu, uzupełnionym pismem z [...] czerwca 2009r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu [...] czerwca 2009r., w terminie otwartym do jego złożenia, skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. Do sprzeciwu skarżąca załączyła: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża z dnia [...] czerwca 2009r., wyniki badań medycznych skarżącej z [...] sierpnia 2006r., wezwanie Sądu Okręgowego z [...] marca 2009r. do usunięcia braków formalnych oraz wezwanie Sądu Rejonowego do usunięcia braków z dnia [...] maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powołanym przepisem postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2009r., na skutek wniesionego w terminie sprzeciwu, utraciło moc wiążącą z mocy samej ustawy, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu przez sąd. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Mając na uwadze sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach oraz dokumentach załączonych do sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Stałym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej ([...] zł brutto), jej wynagrodzenie za pracę ([...] zł brutto) oraz emerytura jej męża ([...] zł brutto). Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto, faktycznie jednak rodzina rozporządza niższym dochodem - w wysokości [...] zł (jest to dochód uzyskany po dokonaniu potrąceń ustawowych i potrąceń związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym). Stałe miesięczne wydatki rodziny na koszty utrzymania (media, opał, koszty dojazdów i leczenie) wynoszą miesięcznie ok. [...] zł, resztę miesięcznego dochodu według oświadczenia skarżącej z dnia [...] czerwca 2009r. pochłaniają wydatki na wyżywienie. Natomiast cały posiadany przez nią majątek nieruchomy i ruchomy (dom, budynki, gospodarstwo rolne) jest objęty zastawem bankowym i postępowaniem egzekucyjnym (oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z [...] marca 2009r.). Skarżąca wraz z mężem nie użytkują gruntów rolnych z uwagi na stan zdrowia (orzeczenie z dnia [...] czerwca 2009r. o ustaleniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności u męża skarżącej i możliwości zatrudnienia jedynie w warunkach pracy chronionej; schorzenia skarżącej poświadczone załączoną do sprzeciwu dokumentacją medyczną), jak również ze względu na brak sprzętu potrzebnego do jego uprawy (wyprzedaż maszyn i urządzeń rolniczych w latach [...] w związku ze spłatą kredytów). Powyższe informacje wskazują, że skarżąca, mimo iż jest właścicielką gruntów rolnych, nie osiąga dochodów z tego tytułu. Ponadto podnieść należy, że skarżąca, ani pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają żadnych zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Oceniając zdolność strony do ponoszenia kosztów postępowania, należy brać pod uwagę realne możliwości finansowe strony, istniejące w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem na względzie aktualną sytuację materialną strony skarżącej (wydatkowanie wszystkich miesięcznych dochodów na konieczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, brak oszczędności i majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów toczącego się postępowania, jak również nieuzyskiwanie przez skarżącą dochodów z gospodarstwa rolnego), uznać należy, że strona wykazała spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.