III SA/Lu 47/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa do kwatery 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] z dnia [...]. 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącej J. R. kwotę [...] złotych tytułem kosztów procesu. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 13 ust. 4 i ust. 5, art. 21 ust. 3, art. 23 ust. 3 pkt 2 i ust. 5, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368),po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa do kwatery – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że J. R. jest wdową po zmarłym w dniu [...] listopada 2002 r. żołnierzu zawodowym zwolnionym z czynnej służby wojskowej, S. R., który zgodnie z zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego znak [...] z [...] w dniu śmierci posiadał ustalone prawo do emerytury wojskowej. W związku z tym oraz z faktem, że J. R. w dniu śmierci męża zamieszkiwała wspólnie z nim w kwaterze, Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w dniu [...] stycznia 2003 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą, iż J. R. nabyła prawo do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 23 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Od decyzji tej J. R. złożyła odwołanie, na skutek którego w dniu [...] 2003 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej i drugiej instancji. W stosunku do decyzji z dnia [...] 2003 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził w dniu [...] 2003 r. z urzędu nieważność. W dniu [...] 2003 r. została wydana decyzja Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego nr [...] stwierdzająca, że J. R. nie nabyła prawa do kwatery. W uzasadnieniu powołano się m.in. na art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym kwatera zasiedlona przez osobę inną niż określona w art. 24 ust. 1 ustawy , tj. inną niż żołnierz zawodowy pełniący czynną służbę lub żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, stanowi lokal mieszkalny. Wobec tego tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego po śmierci S. R. dla J. R. powinna być umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta w trybie cywilnoprawnym. Od wyżej wymienionej decyzji J. R. złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydał w dniu [...] zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na określenie "osoby uprawnione" użyte w art. 24 ust. 1 ustawy, z którego wynika, że "osobami uprawnionymi" są żołnierze zawodowi pełniący czynną służbę wojskową oraz żołnierze zawodowi zwolnieni z czynnej służby wojskowej. Natomiast w myśl art. 31 ust. 3 ustawy kwatera zasiedlona przez osobę inną niż "osoba uprawniona" stanowi lokal mieszkalny. Treść art. 24 ust. 1 ustawy stanowi nie tylko o możliwości realizacji prawa do kwatery, ale również ogranicza krąg osób uprawnionych do kwatery. Wobec tego tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego po śmierci S. R. dla J. R. powinna być umowa najmu lokalu mieszkalnego. Dlatego zarzut naruszenia art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy jest chybiony, ponieważ przepis ten stanowi o zachowaniu prawa do kwatery lub lokalu mieszkalnego, natomiast decyzję o zachowaniu lub nabyciu uprawnień do kwatery zgodnie z art. 23 ust. 5 można wydać tylko w stosunku do osób uprawnionych do kwatery. Na decyzję organu odwoławczego J. R. w dniu [...] 2004 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwracając się o uchylenie decyzji z dnia [...]oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2003 r. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaskarżonej decyzji podnosząc jednocześnie fakt, że skarżąca w dniu [...] 2003 r. zwolniła mieszkanie i wyprowadziła się. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje: Dokonując zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że skarga J. R. zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W indywidualnej sprawie organ administracji jest zobowiązany ustalić stan faktyczny dotyczący tej sprawy, ocenić znaczenie stanu faktycznego według danej normy prawa materialnego stanowiącej podstawę wydawanej decyzji oraz zastosować tę normę prawną do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo ją interpretując. Z tego względu istotne znaczenie ma użycie właściwych reguł interpretacyjnych i dokonanie przez to odpowiedniej wykładni przepisów prawnych, w oparciu o które kształtowana jest w drodze decyzji sytuacja indywidualnego podmiotu. Materia, w oparciu o którą wydano decyzje administracyjne w przedmiotowej sprawie, tj. materia zakwaterowania stałego żołnierzy zawodowych została uregulowana w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368). Na wstępie wskazać należy, że powołana wyżej ustawa wyraźnie rozróżnia pojęcie "kwatery" i "lokalu mieszkalnego" /art. 21 ust. 1 i 3 w/w ustawy/. Kwaterą jest lokal zasiedlony przez osoby uprawnione wymienione w art. 24 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 i 3 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy, co obejmuje także emerytów i rencistów wojskowych. "Lokalami mieszkalnymi" są natomiast lokale, które zasiedlają inne osoby niż określone w art. 24 ust. 1 ustawy. Stosownie do przepisu art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w razie śmierci emeryta uprawnionego do emerytury wojskowej lub rencisty uprawnionego do wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową, prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stałą zachowuje prawo do kwatery, jeżeli nabył uprawnienia do emerytury wojskowej lub renty inwalidzkiej. Przesłanki wymienione w cyt. wyżej przepisie art. 23 muszą wystąpić kumulatywnie, aby małżonkowi zmarłego emeryta wojskowego lub rencisty wojskowego przysługiwało prawo do kwatery. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że zmarły mąż skarżącej, S. R. posiadał ustalone prawo do emerytury wojskowej na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Został on zwolniony z jednostki organizacyjnej podległej MON w związku z przejściem na emeryturę oraz, że J. R. ma ustalone na stałe prawo do wojskowej renty rodzinnej /zaświadczenie Z-cy Dyrektora do Spraw Emerytalno-Rentowych z dnia 24 stycznia 2003 r. znak: RRU-5141/2; k. 2 akt admin./. Nie kwestionowana jest również okoliczność, że J. R. zamieszkiwała wspólnie ze zmarłym S. R. w dacie jego śmierci. W tym stanie stwierdzić należy, że organy I i II instancji interpretując powołane wyżej przepisy prawa, wadliwie uznały, że J. R. – małżonek zmarłego żołnierza zawodowego, jako osoba nie będąca "osobą uprawnioną" nie może nabyć prawa do kwatery, a tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego może być tylko umowa najmu /art. 44 cyt. ustawy/. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje zatem, że zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego, z uwagi na mające wpływ na wynik sprawy istotne błędy interpretacyjne dotyczące przepisów prawa materialnego, na których oparły się organy administracyjne wydając decyzje, powinny ulec uchyleniu. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.