III SA/Lu 47/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz. 1112, z późn. zm.), Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] wydaną przez Starostę w sprawie odmowy wydania nowego aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że M. P. w dniu [...] 2000 r. otrzymał akt nadania stopnia awansu zawodowego - nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239, z późn. zm.). W dniu [...] 2005 r. M. P. ukończył kurs kwalifikacyjny z pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej zorganizowany przez Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, a następnie wystąpił do Starosty o wydanie nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego - nauczyciela mianowanego, uwzględniający ukończony kurs kwalifikacyjny. W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek Starosta pismem z dnia [...] października 2005 r. odmówił wydania nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego na podstawie art. 9 f ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, uzasadniając swoją decyzję brakiem podstaw prawnych, tj. stwierdzając, że ukończenie kursu kwalifikacyjnego nie stanowi, w świetle obowiązujących przepisów, uzyskania wyższego poziomu wykształcenia, o którym mowa w art. 9 f ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Odmowa wydania nowego aktu nadania tytułu nauczyciela mianowanego nie została wydana w formie decyzji administracyjnej. Po zbadaniu materiału dowodowego oraz analizie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę przepisy obowiązujące w obszarze edukacji, a mianowicie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym, należy przyjąć, że w akcie nadania stopnia awansu zawodowego w miejscu przeznaczonym na informację o poziomie wykształcenia wpisuje się odpowiednio: wykształcenie wyższe zawodowe, wykształcenie wyższe magisterskie. Nowego stopnia nadania nie wydaje się w sytuacji, w której nauczyciel ukończył formę kształcenia na tym samym poziomie, co ukończone wcześniej lecz na innym kierunku, lub ukończył kurs kwalifikacyjny. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do wydania nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji, a mianowicie na fakt, że odmowa nadania stopnia awansu zawodowego nie miała formy decyzji administracyjnej mimo, że była rozstrzygnięciem co do istoty sprawy i kończyła postępowanie w pierwszej instancji. Pomimo tego organ załatwił sprawę w formie pisma skierowanego do M. P. nie zawierającego pouczenia o sposobie i trybie wniesienia odwołania. Mimo to adresat pisma słusznie potraktował je jako decyzje i wniósł od niej odwołanie do organu wyższego rzędu. W związku z tym należy stwierdzić, że pomimo niezachowania przewidzianej prawem formy rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Na powyższą decyzję M.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w akcie nadania mu stopnia awansu zawodowego wydanym w dniu [...] września 2000 r. zawarta była informacja, że "w dniu 31 sierpnia 2006 r. stosunek pracy wygaśnie o ile wcześniej nie uzupełni Pan kwalifikacji". Zdaniem skarżącego warunek uzupełnienia kwalifikacji zawodowych został przez niego spełniony, co potwierdza świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej w wymiarze 270 godzin. Skarżący podkreśla, że w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nie została określona forma zdobycia kwalifikacji zawodowych. Ponadto skarżący podkreślił, że na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w związku z § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 września 2002r. w placówkach zapewniających opiekę i wychowanie w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania może pracować nauczyciel – wychowawca legitymujący się ukończeniem Pedagogicznego Studium Technicznego oraz kursem kwalifikacyjnym z pedagogiki opiekuńczo wychowawczej w wymiarze 270 godzin. Natomiast z innych rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej odnoszących się szczegółowo do kwalifikacji wymaganych od nauczycieli – wychowawców wynika, że zachowują oni swoje dotychczasowe kwalifikacje. Skarżący wskazał również, że powołany w uzasadnieniu decyzji o odmowie wydania nowego aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego, art. 97 ust. 1 Karta Nauczyciela, w żaden sposób nie odnosi się do jego indywidualnego przypadku, tzn. zdobycia kwalifikacji w formie doskonalenia zawodowego, jak również sytuacji uzyskania wykształcenia lub kwalifikacji porównywalnych. Dodatkowo skarżący wskazał, że jego zdaniem w akcie nadania stopnia awansu zawodowego w miejscu przeznaczonym na informacje o poziomie wykształcenia powinna zostać zamieszczona informacja o ukończeniu Pedagogicznego Studium Techniczne, a w uzasadnieniu zdobycie kwalifikacji potwierdzone świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego z pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej w wymiarze 270 godzin, o którym mowa w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli mniemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155 poz. 1288). W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga zatytułowana "wniosek odwoławczy od decyzji Starosty utrzymanej w mocy przez Kuratora Oświaty" stanowi w istocie odwołanie od aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego dnia [...] września 2000 r., zawiera bowiem wniosek o ponowne wydanie tego aktu tym razem jednak bez klauzuli ograniczającej jego obowiązywanie. Zdaniem organu II instancji, obowiązujące przepisy przewidują tylko jedną sytuację, w której możliwe jest wydanie nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego, a mianowicie art. 9 f ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Przepis ten przewiduje, że nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał poziom wykształcenia wyższy niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego dyrektor szkoły lub organ, o którym mowa w art. 9 b ust. 4 pkt 2-4 cytowanej ustawy, wydaje na wniosek nauczyciela nowy akt nadania. Zatem niezbędną przesłanką wydania nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego jest spełnienie warunku uzyskania przez wnioskodawcę wyższego poziomu wykształcenia. W przedmiotowej sprawie ukończenie przez skarżącego kursu kwalifikacyjnego z pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej, zorganizowanego przez Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli chociaż niewątpliwie wpłynęło na poszerzenie kwalifikacji skarżącego, a także dało mu dodatkowe uprawnienia i możliwości zatrudnienia, to niewątpliwie nie zmieniło poziomu jego wykształcenia. Zatem słuszne były ustalenia poczynione przez organy I i II instancji odnoszące się do braku podstaw prawnych do wydania nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego skarżącemu. Ponadto Kurator Oświaty podkreślił, że w jego ocenie skarga M. P. powinna zostać odrzucona z racji tego, że faktycznie stanowi ona odwołanie od wydanego przez Starostę w dniu [...] września 2000 r. aktu nadania stopnia awansu zawodowego, podczas gdy decyzja ta nie była wcześniej zaskarżana przez co stała się ostateczna, a co za tym idzie nie podlega zaskarżeniu. Dodatkowo Kurator Oświaty podniósł, że zawarta w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego klauzula ograniczająca czas trwania stosunku pracy stanowi element stosunku pracy i jako taka podlega kognicji sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sąd rozpoznawał skargę na decyzję Kuratora Oświaty utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Starostę w sprawie odmowy wydania nowego aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Jak wynika z akt sprawy, decyzją Starosty z dnia [...] września 2000 r. skarżący otrzymał akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela i uzyskał stopień nauczyciela mianowanego. W treści aktu wymieniono kwalifikacje nauczyciela oraz podano typy i rodzaje szkół, w których nauczyciel może być zatrudniony wraz z zastrzeżeniem o uwzględnieniu wymaganych odrębnymi przepisami kwalifikacji do 31 sierpnia 2006 r. Decyzja ta, jako ostateczna i prawomocna nie podlega w niniejszym postępowaniu ocenie sądu. Wyżej wymieniony akt nadania stopnia awansu zawodowego wydany został na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), który stanowił, iż nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, z tym, że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasa z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. Treść aktu nadania wyznaczona była przepisem art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tj. Dz.U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 ze zm.), który w dniu wydania tegoż aktu określał, iż powinien on zawierać w przypadku uzyskania go z mocy prawa: stopień awansu zawodowego, kwalifikacje nauczyciela oraz typy i rodzaje szkół, w których nauczyciel może być zatrudniony. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2005 r. M. P. zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wydanie mu nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego uwzględniającego ukończony kurs kwalifikacyjny z pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej w wymiarze 270 godzin. Jak wynika z treści tegoż wniosku oraz z później złożonego odwołania od decyzji Starosty, a także z treści skargi, skarżący uzupełnił swoje kwalifikacje zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w akcie nadania z dnia [...] września 2000 r. i w związku z tym wnosił o nadanie mu nowego aktu bez klauzuli okresowości, która zawarta była we wcześniej otrzymanej decyzji w celu zapewnienia ciągłości zatrudnienia. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, organy obu instancji stwierdziły brak przesłanek określonych w art. 9f ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz. 1112, z późn. zm.), które warunkują możliwość wydania nowego aktu nadania stanowiąc, iż może być on wydany jedynie nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego. Zwrócić uwagę należy, że powyższy przepis w cytowanym brzmieniu, obowiązujący w czasie wydawania decyzji obu instancji i na którym organy te oparły swoje rozstrzygnięcie, wszedł w życie w dniu 21 października 2001 r. Wcześniej, w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2000 r. o nadaniu skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego, jego treść pozostawała w ścisłym związku z treścią powołanego wcześniej art. 9b ust 4 Karty Nauczyciela i określała, że nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał kwalifikacje do prowadzenia innych zajęć w szkole tego samego rodzaju lub typu lub kwalifikacje do nauczania w szkole innego rodzaju lub typu, który został określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, właściwy organ wydaje na wniosek nauczyciela nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniający uzyskane kwalifikacje. Zmiana powyższego przepisu nastąpiła na mocy ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego i ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2001 r., Nr 111, poz. 1194), która to ustawa oprócz treści art. 9f Kart Nauczyciela, o której zmianie mowa była wyżej, zmieniła również treść art. 9b ust. 5, stanowiącego o elementach aktu nadania, w ten sposób, że wyrazy "a także wymienia kwalifikacje nauczyciela oraz typy i rodzaje szkół, w których nauczyciel może być zatrudniony" zastąpiła wyrazami "a także informację o poziomie wykształcenia nauczyciela". Tak więc po zmianach poczynionych wyżej wymienioną ustawą mamy do czynienia z nowym uregulowaniem w kwestii treści aktu nadania stopnia awansu zawodowego (który zawiera informacje o poziomie wykształcenia nauczyciela) i nowym uregulowaniem odnośnie wydania nowego aktu nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, który może być teraz wydany w przypadku uzyskania przez nauczyciela wyższego poziomu wykształcenia. Odnosząc się z kolei do samej instytucji "aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela", to zgodnie ze stanowiskiem sądów i doktryny powyższy akt jest rodzajem certyfikatu zawodowego potwierdzającego pewne uprawnienia w tym zakresie, pochodzący od władzy publicznej, mający formę decyzji administracyjnej i skutkujący wobec wszystkich pracodawców – obecnych i przyszłych. Jest to akt dający generalne uprawnienie ubiegania się o zatrudnienie w określonych typach i rodzajach szkół, pośrednio jedynie wywierający skutki w sferze prawa pracy (A. Kisielewicz "Stopnie awansu zawodowego nauczycieli" Prawo Pracy 2001 nr 7-8) . Skoro zatem akt nadania stopnia awansu zawodowego jest decyzją, na mocy której nauczyciel nabywa określone uprawnienia, to wydanie następnej decyzji w tej sprawie (o nadaniu, bądź o odmowie wydania nowego aktu nadania odpowiedniego stopnia zawodowego), powinno nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania wcześniejszego aktu w tym przedmiocie (por. uchwała SN z dnia 18 października 1995r., sygn. akt III AZP 29/95, wyrok TK z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt P 14/03, orzeczenie TK z dnia 22 sierpnia 1990 r., sygn. akt K.7/90). Innymi słowy, rozstrzygnięcie organów w rozpoznawanej sprawie winno być oparte na przepisach obowiązujących w dacie wydania skarżącemu decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego z dnia [...] września 2000 r., a nie na przepisach obowiązujących w dniu wydawania decyzji będących w niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej. Niezależnie od powyższego uchybienia, zaskarżona decyzja odmawiająca skarżącemu wydania nowego aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego jest zgodna z prawem, albowiem zarówno w nowym stanie prawnym, jak i w tym obowiązującym w dniu [...] września 2000 r., aby ubiegać się wydanie takiej decyzji należy i należało uzyskać wyższy poziom wykształcenia bądź rozszerzyć swoje kwalifikacje w stosunku do tych stanowiących podstawę nadania stopnia awansu zawodowego. Jak wynika z pism skarżącego, nie rozszerzył on swoich kwalifikacji lecz uzupełnił je mając na uwadze przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), który stanowił podstawę nadania ma stopnia nauczyciela mianowanego aktem z dnia [...] września 2000 r. i dlatego też nie ma podstaw prawnych do wydania mu nowego aktu nadania tego stopnia. W sytuacji skarżącego legitymującego się już aktem nadania odpowiedniego stopnia awansu, ocena kwalifikacji nauczyciela do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku należy do kompetencji pracodawcy, a nie organu nadającego stopień awansu zawodowego, albowiem, jak wcześniej była o tym mowa, akt nadania jest potwierdzeniem uprawnień nauczyciela w określonym zakresie i są to uprawnienia spoza relacji pracownik – pracodawca. Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy – Postępowanie przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.