III SA/Lu 474/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r., sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm., dalej jako ustawa), § 44 pkt 2 i 45 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania W. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu T. w jednostkach rejestrowych Nr [...] i [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 17 lipca 2009 r. skarżąca wystąpiła do Starosty B. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu T. poprzez zmianę powierzchni działki Nr 670/1 stanowiącej jej własność z 0,93 ha na 0,95 ha, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 września 1999 r., sygn. akt I Ns 88/99 w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych jako działki Nr 670/1 i 671/2. Rozpatrując powyższy wniosek organ pierwszej instancji uznał, iż powierzchnie działek ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z powierzchniami obliczonymi w trakcie postępowań rozgraniczeniowych i decyzją z dnia 12 sierpnia 2009 r. odmówił wprowadzenia żądanych zmian. Na skutek odwołania złożonego przez skarżącą decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2009 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był fakt naruszenia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji procedury określonej w art. 10 k.p.a., a także konieczność dokonania ścisłego, geodezyjnego obliczenia powierzchni działki Nr 670/1 przy uwzględnieniu położenia jej punktów granicznych ustalonych ugodami z dnia 13 listopada 1991 r. i 1 maja 1992 r. oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 września 1999 r., sygn. akt Ns 88/99 utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt Ca 414/99. Rozpatrując ponownie sprawę Starosta B. zlecił uprawnionemu geodecie S. K. dokonanie analizy dokumentów z dokonanych w sprawie czynności rozgraniczeniowych oraz ścisłe obliczenie, w ustalonych tymi postępowaniami granicach, powierzchni działki Nr 670/1. Wykonując zlecone czynności geodeta S. K. w dniu 17 grudnia 2009 r. przedłożył opinię techniczną. W oparciu o tę dokumentację Starosta B. decyzją z dnia 18 maja 2010 r. wprowadził zmiany w jednostce rejestrowej Nr 443 zwiększając powierzchnię działki Nr 670/1 z 0,93 ha do 0,9454 ha oraz w jednostce rejestrowej Nr 513, zmniejszając powierzchnię działki Nr 671/2 z 3,0646 ha na 3,0126 ha. Od decyzji tej odwołała się W. M., żądając jej uchylenia w całości jako wydanej w wyniku nierzetelnej opinii geodety uprawnionego S. K.. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wziął pod uwagę, że stan prawny przebiegu granic działki nr 670/1 został ustalony wskazanymi wyżej ugodami i orzeczeniami sądów. W swoim opracowaniu, wykonanym na zlecenie Starosty B., geodeta S. K. zestawił dane geodezyjne co do punktów granicznych działki Nr 670/1, których położenie zostało bezspornie ustalone w tych trzech powołanych postępowaniach, których uczestnikiem była skarżąca, a następnie w sposób ścisły dokonał obliczenia powierzchni tej działki. Organ stanął na stanowisku, że skarżąca, nie wyrażając zgody na zmiany w operacie ewidencji gruntów, dokonane w oparciu o opracowanie geodety, podważa w dalszym ciągu przebieg granic działki, ustalony prawnie obowiązującymi ugodami oraz orzeczeniami sądowymi. Żądania skarżącej zmierzają do zmiany ustalonych stanów prawnych nieruchomości. Organ wyjaśnił, że również żądanie skarżącej dokonania pomiaru kontrolnego jej działki Nr 670/1 nie być przez organ uwzględnione, ponieważ pomiar ten sprowadzałby się do pomiaru punktów granicznych, o ustalonym położeniu, co do których dane geodezyjne znajdują się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. we wcześniejszych opracowaniach. Organ wskazał też, że w przypadku przedłożenia przez skarżącą Staroście B., jako organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków, prawomocnych dokumentów (ugód, decyzji administracyjnych, wyroków sądowych itp.), z których wynikał będzie inny stan prawny nieruchomości niż obecnie wykazany, zmiany te niezwłoczne zostaną tam ujawnione. Na decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzuca: - naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 1 pkt 3 w związku z art. 31 i art. 37 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne "w aspekcie nałożonego przez ustawodawcę obligatoryjnego wykonania z udziałem geodety prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w Zamościu w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości" - naruszenie zasad procedury administracyjnej, w szczególności: art. 138 w związku z art. 7 i art. 8 oraz art. 75 k.p.a. skutkiem ograniczenia materiału dowodowego i zaniechania rozpatrzenia w całości przedmiotu sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty B. z dnia 18 maja 2010 r. Skarżąca wyjaśniła, że przedmiot sprawy sprowadza się do oceny legalności postępowania organów administracji, polegającego na zaniechaniu wykonania w całości prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w Zamościu z dnia 22 marca 2000 r. sygn. I Ca 414/99, "w odniesieniu do prowadzonej ewidencji geodezyjnej, jak też weryfikacji tej ewidencji ze stanem istniejącym na gruncie i aprobowania tego stanowiska w procedurze odwoławczej w ramach art. 138 k.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego". Zdaniem skarżącej, dopuszczony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdził, że mimo wniosku skarżącej, nie zostały wprowadzone do ewidencji geodezyjnej zmiany dotyczące granic i wielkości powierzchni nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, ustalone prawomocnym orzeczeniem sądowym. Dla skarżącej jest niezrozumiałe, dlaczego skorygowana w trybie procedury administracyjnej ewidencja geodezyjna dalej odbiega od orzeczenia sądowego i wykazuje różnicę wielkości powierzchni nieruchomości skarżącej w porównaniu do wielkości orzeczonej przez Sąd na niekorzyść skarżącej o 46 m2. Skarżąca podniosłą, że już w toku postępowania rozszerzyła przedmiot wniosku o weryfikację danych z ewidencji na gruncie, godząc się na poniesienie przez nią kosztów czynności geodety, gdyż według jej pomiarów wykonanych osobiście na gruncie w oparciu o opalikowany przebieg granicy przez geodetę w ramach czynności procedury sądowej o rozgraniczenie w latach 1999 r. i 2000 r. włada faktycznie jedynie powierzchnią 8579 m2 to jest powierzchnią mniejszą od przyjętej w prawomocnym orzeczeniu sądu o 921 m2. Starosta B. pominął przedmiotowy wniosek skarżącej, a organ drugiej instancji zaaprobował stanowisko Starosty B. W ocenie skarżącej taka postawa obydwu organów administracyjnych jest arbitralnym, nieuzasadnionym ograniczeniem dowodowego postępowania administracyjnego. Obydwa organy administracyjne nie wyjaśniły, dlaczego mimo korekty ewidencji, w dalszym ciągu wielkość ewidencyjna nieruchomości skarżącej nie jest zgodna z wielkością nieruchomości orzeczoną w prawomocnym orzeczeniu sądu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Przedmiotem decyzji jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm., powoływanej dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.: - położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład którego wchodzą grunty, - właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy). Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2). Na żądanie starosty właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3). Wydane na podstawie art. 26 ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), powoływane dalej jako "rozporządzenie", określa zasady wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji gruntów. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, w tym właścicieli nieruchomości (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Rodzaje zmian wprowadzanych z urzędu określa § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to zmiany wynikające m. in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegających na wpisaniu nowej powierzchni działki nr 670/1 (0,95 ha zamiast 0,93 ha), powołując się na prawomocne orzeczenia sądowe w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 670/1 z działką nr 671/2. Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działek nr 670/1 i 671/2 wszczęte zostało w 1992 r. W dniu 1 maja 1992 r. właściciele obu działek zawarli ugodę co do przebiegu granicy w terenie zabudowanym na odcinku od punktu 1 do punktu 10 (oryginał ugody znajduje się w tomie I akt administracyjnych, w którym poszczególne karty nie są numerowane). Ugoda ta nie stanowiła podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, ponieważ geodeta R. G. nie sporządził i nie dołączył do operatu technicznego wykazu zmian gruntowych. Wykaz taki dołączony został prawdopodobnie dopiero w niniejszym postępowaniu i znajduje się tomie I akt razem z operatem liczącym 19 kart ponumerowanych. Dalszy odcinek granicy między działkami nr 670/1 i 671/2 był przedmiotem rozgraniczenia sądowego. Postanowieniem z dnia 24 września 1999 r. w sprawie I Ns 88/99 Sąd Rejonowy w B. rozgraniczył obie nieruchomości na odcinku od punktu 10 do punktu 26, linią biegnącą przez punkty: 7,8,9,11,13,12,14,15,18 i A, według opinii biegłej W. R.. Postanowieniem z dnia 22 marca 2000 r. w sprawie I Ca 414/99 Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił apelację W. M. od postanowienia Sądu Rejonowego. Rozgraniczenie dokonane przez Sąd Rejonowy i Okręgowy jest zatem prawomocne i stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Z treści uzasadnienia Sądu Okręgowego w Zamościu wynika, że granica ustalona wskazaną wyżej linią powoduje zwiększenie powierzchni działki nr 670/1 o 0,02 ha. Także jednak i w tym przypadku do operatu sporządzonego przez biegłą W. R. nie został dołączony wykaz zmian gruntowych (oryginalny operat znajdujący się w tomie I liczy 26 kart i nie zawiera wykazu zmian). Operat ten dołączony został w bliżej nieokreślonym terminie późniejszym (brak daty i numeracji kolejnych stron). Co więcej, z wykazu tego wynika, że powierzchnia działki nr 670/1 po rozgraniczeniu wynosić powinna 0,9354 ha, podczas gdy z treści opinii będącej podstawą rozgraniczenia przez Sąd oraz z obliczenia powierzchni na k. 22v operatu wynika, że powierzchnia działki nr 670/1 uległa zwiększeniu o 0,02 ha i wynosi 0.095 ha. W tej sytuacji słusznie uznały organy, że konieczne jest przeanalizowanie przez uprawnionego geodetę wszystkich operatów dotyczących rozgraniczenia działek nr 670/1 i 671/2 w celu ustalenia, czy i jakie zmiany ewidencyjne powinny być wprowadzone w oparciu o prawomocną ugodę i orzeczenia sądowe oraz określenia powierzchni działek z dokładnością do 1 m2. Z opinii technicznej wykonanej przez geodetę S. K. wynika, że na skutek błędów popełnianych przez geodetów, wadliwie obliczono położenie określonych punktów granicznych i współrzędnych geodezyjnych, a w konsekwencji także powierzchnię działek podlegających rozgraniczeniu. Autor opinii dokonał ponownego, prawidłowego przeliczenia współrzędnych i na tej podstawie obliczył powierzchnię działki nr 670/1. Zgodnie z tym wyliczeniem powierzchnia działki nr 670/1 wynosi 0, 9454 ha i jest większa zarówno od powierzchni wykazanej w ewidencji gruntów, jak i wynikającej z dołączonego do operatu biegłej W. R. wykazu zmian gruntowych. Stwierdzenie różnicy powierzchni działki nr 670/1 dawało organowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy i rozporządzenia. Podstawą wprowadzonych zmian jest dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę S. K. (operat techniczny i wykaz zmian gruntowych). Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wprowadzającą w ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej nr 443 zmianę powierzchni działki nr 670/1 z 0,93 ha na 0,9454 ha jest zatem prawidłowa. Organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Zarzut skarżącej, że powierzchnia wykazana w ewidencji gruntów wynosić powinna 0,95 ha, zgodnie z orzeczeniem sądowym o rozgraniczeniu, nie może być uwzględniony, ponieważ wskazana w opinii biegłej W. R. przybliżona powierzchnia 0,95 ha nie została przez tę biegłą obliczona prawidłowo, co w sposób niebudzący wątpliwości wykazane zostało w niniejszym postępowaniu. Prawidłowo obliczona powierzchnia działki nr 670/1 wynosi 0,9454 ha i tylko taka powierzchnia może być wykazana w ewidencji gruntów. Zauważyć również należy, że zgodnie z § 62 w zw. z § 61 rozporządzenia, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Również zarzuty skarżącej dotyczące faktycznej powierzchni działki (skarżąca twierdzi, że włada faktycznie działką o powierzchni 8579 m2) nie mogą być w niniejszym postępowaniu uwzględnione. Przedmiotem postępowania było bowiem wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w oparciu o przewidzianą w przepisach dokumentację, wykazującą inny stan niż wynikający z ewidencji gruntów. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2010 r. I OSK 1395/10, w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie prowadzi się dodatkowych postępowań w przedmiocie ustalenia, czy rozstrzygnięcia o prawidłowości tytułów własności, czy też w przedmiocie ustalenia faktycznej powierzchni nieruchomości. Spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy. Jeżeli skarżąca kwestionuje przebieg granic na gruncie może domagać się we właściwym trybie ich wznowienia, albo rozgraniczenia nieruchomości, jeżeli granice te stały się sporne. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).