III SA/Lu 476/10

PostanowienieWSA w Lublinie2011-05-06

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, posiadająca gospodarstwo rolne i dom, a także otrzymująca emeryturę i rentę wypadkową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym w postępowaniu kasacyjnym, jeśli łączny dochód netto rodziny (w tym dochód z gospodarstwa rolnego) pozwala na pokrycie wpisu sądowego w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona posiada stały dochód z emerytury i renty męża, dochód z gospodarstwa rolnego oraz majątek nieruchomy (dom, gospodarstwo rolne), a łączny dochód netto rodziny pozwala na pokrycie kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada gospodarstwo rolne i dom. Jej dochody to emerytura, renta męża oraz dochód z gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o zwolnienie jej od kosztów postępowania kasacyjnego – wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym strona zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto na wezwanie z 19 kwietnia 2011 r. pełnomocnik strony nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Mając na uwadze wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację majątkową i finansową skarżącej oraz wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie (100 zł), stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a w skład jej majątku wchodzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Podała, iż źródłem utrzymania rodziny jest jej emerytura w wysokości [...] zł brutto oraz renta wypadkowa męża w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Odnośnie wydatków na utrzymanie konieczne skarżąca podała, że wraz z mężem opłacają rachunki za opał, energię elektryczną (ok. [...] zł na trzy miesiące, tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym) oraz za wodę (ok. [...] zł miesięcznie) i w związku z tym nie jest w stanie wykupić przepisanych leków na kwotę [...] zł. Razem wykazane przez skarżącą miesięczne wydatki, łącznie z wydatkami na leki wynoszą [...] zł. Ponadto z nadesłanych na wezwanie z dnia 19 kwietnia 2011 r. dokumentów wynikało, że skarżąca posiada jeszcze dom o pow. [...] m2 (oświadczenie z dnia 28 kwietnia 2011 r.), a należące do niej gospodarstwo rolne ma powierzchnię większą niż wykazana we wniosku, tj. [...] ha fiz., co stanowi [...] ha przel. (nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r. wystawiony [...]). Ponadto mąż skarżącej, na podstawie decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...], otrzymał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. w wysokości [...] zł. Z decyzji tej wynika, że mąż skarżącej uzyskał płatności do gruntów o powierzchni [...] ha, a zatem w posiadaniu skarżącej i jej męża znajdują się grunty o większej powierzchni, niż wykazana w urzędowym formularzu, czy też w nakazie płatniczym. Odnośnie wysokości pobieranych świadczeń, to z nadesłanych przekazów pocztowych - potwierdzeń wypłaty/odbioru EPE z [...] i [...] wynika, że skarżąca pobiera świadczenie w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto), zaś świadczenie jej męża wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Podkreślić należy, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (np. brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na ich poniesienie. W przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jej sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód, a także majątek nieruchomy w postaci domu i nieruchomości rolnej. Nie można pominąć faktu, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim i jak wykazała w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 6) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, w związku z czym dochody męża również należy wziąć pod uwagę przy ocenie jej możliwości płatniczych. Z otrzymywanych świadczeń ZUS skarżąca wraz z mężem uzyskują stały dochód w łącznej wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto), co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Do dochodu rodziny należy również doliczyć dochód z gospodarstwa rolnego, obliczony na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. jedn. – Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2010 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2009r. (MP z 2010 r., Nr 68, poz. 858), gdzie ogłoszono, że dochód ten wynosił w 2009 r. – 1.908 zl. Przyjmując wielkość gospodarstwa rolnego wynikającą z nakazu płatniczego, tj. [...] ha przel., miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego skarżącej wynosi [...] zł ([...] ha przel. x 1.908 = [...] (dochód roczny) : 12 miesięcy + [...] zł (dochód miesięczny). Porównanie miesięcznych dochodów netto rodziny skarżącej – [...] zł ([...] zł z tytułu świadczeń ZUS + [...] z tytułu prowadzenia działalności rolniczej) do wykazanych przez skarżącą miesięcznych wydatków – [...] zł, prowadzi do wniosku, że opłacenie kosztów sądowych – wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Dla oceny możliwości poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż mąż skarżącej uzyskał płatności bezpośrednie do posiadanego gospodarstwa rolnego za 2010 r. w kwocie [...] zł. Reasumując powyższe, strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło