III SA/Lu 477/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na orzeczenie Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 27 lipca 2005 r. M.G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym oprócz innych spraw, wnosi skargę na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2005 r. WSA w Warszawie, uznając się za niewłaściwy miejscowo przesłał skargę w tej części do rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z wyjaśnień skarżącej oraz złożonych dokumentów wynika, że w dniu 6 stycznia 2005 r. otrzymała ona orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, z którego treści nie jest zadowolona. Nie skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej ZUS, o czym została pouczona w treści orzeczenia. Skarżąca zwróciła się natomiast po upływie ponad pół roku od dnia otrzymania orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z bliżej niesprecyzowanym wnioskiem o poprawienie błędów orzeczeniu lekarskim. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicja sądów administracyjnych została zakreślona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktami rangi ustawowej, a poza te ramy Sąd wyjść nie może. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 cyt. ustawy) oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2a ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 nr 39 poz. 353 ze zm.) od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej "komisją lekarską", w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. Stosownie do art. 14 ust. 3 cyt. ustawy orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zatem skarżąca niezadowolona z orzeczenia powinna była, zgodnie z pouczeniem, wnieść od niego sprzeciw, czego jednak nie uczyniła. Orzeczenie lekarskie lekarza orzecznika (ani orzeczenie komisji lekarskiej) nie może być w żadnym przypadku przedmiotem samodzielnej skargi - ani do sądu administracyjnego ani sądu powszechnego. Dopiero decyzja ZUS wydana na podstawie takiego orzeczenia może być kontrolowana na drodze sądowej - ale przez sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 2 ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137 poz. 887 z późn. zm.) od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie zaś do art. 2 § 1 kpc do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi do sądu administracyjnego było niedopuszczalne, jako że rozpoznanie jej nie leży w kompetencji tego sądu, a zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cyt. ustawy Sąd skargę taką odrzuca postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.