III SA/Lu 481/09

WyrokWSA w Lublinie2010-01-07

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego, które nastąpiło w wyniku konfliktu rodzinnego i utrudnień w korzystaniu z lokalu, może być uznane za trwałe i dobrowolne w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniając wymeldowanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu mieszkalnego przez skarżącą było trwałe i dobrowolne, co uzasadniało wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczowe dla oceny dobrowolności było to, że skarżąca nie wystąpiła o ochronę naruszonego posiadania lokalu, mimo utrudnień w korzystaniu z niego, a swoje życie osobiste skoncentrowała w innym miejscu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła, że nie zerwała związków z lokalem i nie opuściła go dobrowolnie, a decyzja oparta została na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Wojewoda argumentował, że skarżąca od 2005 roku nie zamieszkuje w lokalu, koncentrując swoje życie osobiste w innym miejscu, co potwierdzają dowody, w tym opinie z postępowań sądowych dotyczących jej syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]) Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r. orzekającą o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. C.[...] w L. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji zdecydował o wymeldowaniu odwołującej się na podstawie dyspozycji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w którym skarżąca A. P. podniosła, iż rozstrzygnięcie organu I instancji oparto na błędnie ustalonym stanie faktycznym oraz na nieprawdziwych zeznaniach złożonych przez świadków, wskazanych przez wnioskodawczynię A.K., Wojewoda stwierdził, że organ administracji stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego, trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda wyjaśnił, że przez opuszczenie dotychczasowego pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z tym lokalem. Wojewoda podniósł, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że od sierpnia 2005 r. odwołująca się nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych . Od tego czasu zamieszkuje w Z. koło W. i tam koncentruje się jej życie osobiste. Dowodzi tego między innymi opinia Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno – Konsultacyjnego W. – P., opracowana dla potrzeb Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w W., postanowienie tegoż Sądu z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt III Nsm 125/08 w sprawie umieszczenia małoletniego K. B., syna skarżącej, w rodzinie zastępczej, czy wreszcie opinia pedagogiczna Zespołu Szkół Nr [...] w W.. Z tych dowodów wynika, że w 2005 r. A. P. przeniosła się ze swoim synem do Z.. Tam zamieszkała, co potwierdza jej zażalenie wniesione od w/w postanowienia Sądu. Skarżąca podała wtedy adres zamieszkiwania [...] Z., ul W. [...] m [...]. Okoliczność tę potwierdza także Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. B.", wskazująca, że od chwili, kiedy skarżącej przekazano ten lokalu, skarżąca zamieszkuje w nim. Wojewoda argumentował dalej, że do wydania orzeczenia o wymeldowaniu wystarczy ustalenie przez organ ewidencyjny, iż osoba, której wymeldowanie dotyczy opuściła lokal i przez długi okres czasu w miejscu zameldowania nie zamieszkuje i przy tym nie dopełnia ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wojewoda wyjaśnił dodatkowo, że podnoszone przez skarżącą okoliczności, iż miejsca pobytu stałego nie opuściła i jej pobyt w Z. ma charakter pobytu czasowego, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zaznaczając przy tym, że istniejący między stronami tego postępowania konflikt rodzinny, który był przyczyną złożenia przez A.K. wniosku o wymeldowanie skarżącej, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej. W skardze sądowej A. P. zarzuciła, że nie zerwała związków z lokalem przy ul. C. w L. i nie opuściła tego lokalu. Fakt podjęcia od 2005 r. czynności zawodowych w miejscu świadczenia pracy w W. nie może być utożsamiany z opuszczeniem lokalu. Skarżąca podniosła, że decyzja o zakupie mieszkania w okolicach W. miała charakter inwestycyjny, wskazując, iż w L. pozostawiła w pełni urządzone mieszkanie i tylko z uwagi na utrudnienia czynione od czerwca 2008 r. przez A. K. zmuszona została do "pomieszkiwania" u znajomych i przyjaciół. Zatem nie może być mowy o dobrowolnym opuszczeniu przez nią lokalu, a w konsekwencji o spełnieniu przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Są one spełnione wówczas, gdy opuszczenie lokalu na charakter trwały i jest dobrowolne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo wyjaśniony przez Wojewodę. To, że skarżąca od wielu lat (od 2005 r.) nie zamieszkuje w spornym lokalu, opuściła go sposób trwały i dobrowolny, dokumentuje zgromadzony przez organ materiał dowodowy. I tak według opinii Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno – Konsultacyjnego W. – P. opracowanej dla potrzeb Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w W., w części dotyczącej charakterystyki środowiska rodzinnego i sytuacji opiekuńczo wychowawczej małoletniego K. B., skarżąca A. P. w sierpniu 2005 r. przeprowadziła się do Z.. Tam syn skarżącej ukończył klasę VI Szkoły Podstawowej (k. 15 akt adm.). W postępowaniu o wydanie zarządzeń opiekuńczych nad małoletnim K. B., Sąd Rejonowy w W. stwierdził w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt III Nsm 125/08 między innymi, że "Gdy małoletni rozpoczął naukę w VI klasie Szkoły Podstawowej matka przeniosła się z nim do Z." (k.18 akt adm.) oraz "Relacje między matką a synem nie są prawidłowe odkąd rodzina przeprowadziła się z L.". Z opinii pedagogicznej Zespołu Szkół nr [...] w W. wynika, że K. B. w roku szkolnym 2007/2008 był uczniem drugiej klasy Gimnazjum Nr [...] w W. (k. 90 akt adm.). Świadek A. K., występująca z wnioskiem wymeldowanie córki, wyjaśniła, że A. P. od trzech lat swoje życie prowadzi w miejscowości Z. i pracuje w W. (k. 28 akt adm.). Świadek J. K., mieszkająca w L. przy ul. C. [...], podała, że od czterech lub pięciu lat nie widziała skarżącej (k. 48 akt adm.). Inny świadek A. L., mieszkający w tym samym budynku wyjaśnił, że nie widział skarżącej już od kilku lat. (k.49 akt adm.). Zgodnie z protokołem odbioru lokalu mieszkalnego w Z. (k.73 akt adm.) skarżąca w kwietniu 2006 otrzymała klucze do tego mieszkania. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. (k. 83 akt. adm.) SM K. B. wskazała, że A. P. zamieszkuje w lokalu położonym w Z. przy ul. W. [...] blok [...] m [...]. Sama skarżąca stwierdziła w dniu [...] marca 2009 r. w toku postępowania przeprowadzonego przez organ, że od lipca 2008 r. nie może korzystać ze spornego lokalu, gdyż jej matka zabrała jej klucze do mieszkania. Wyjaśniła również, że nie składała wniosku o przywrócenie utraconego posiadania (k. 39 akt adm.). W tych okolicznościach Wojewoda miał prawo podjąć decyzję o wymeldowaniu skarżącej z lokalu położonego w L.. Opuszczenie lokalu było dobrowolne skoro skarżąca nie wystąpiła o ochronę naruszonego posiadania. Lokalem dysponuje A.K.. Skarżąca nie może z niego swobodnie korzystać od lipca 2008 r., co sama przyznaje w złożonych przed organem wyjaśnieniach. Prowadzi to do wniosku, że skarżąca w sposób trwały i dobrowolny opuściła sporny lokal. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego, trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśnia, że "sprawa o przywrócenie naruszonego mienia została skierowana do Sądu Rejonowego w L.". Nie podważa to jednak argumentacji zaprezentowanej przez Wojewodę, podobnie jak powoływanie się skarżącej na fakt utrzymywania stosunków sąsiedzkich z rodziną R., co skarżąca podnosi w skardze. Świadek P. R. stwierdził, że nie umie odpowiedzieć na pytanie, czy A. P. na stałe zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. C.. Wyjaśnił też, że nic nie może powiedzieć na temat gdzie koncentruje się życie osobiste skarżącej (k.57 akt adm.). Świadek M. R. wskazała, że "A. P. często bywa w L.", ale nie wie, czy nocuje ona w lokalu przy ul. C.[...] (k.54 akt adm.). W tych okolicznościach pozostałe zarzuty i wnioski skarżącej, że w sytuacji utrudniania, a wręcz uniemożliwiania przebywania w lokalu, nie można mówić o dobrowolności opuszczenia lokalu, nie mogły być uwzględnione przez Sąd. Skarżącej nie wymeldowano bowiem, ani z powodu podjęcia pracy w restrukturyzowanym przedsiębiorstwie PKP w W., ani uzyskania mieszkania w Z., czy też trwającego konfliktu w rodzinie skarżącej, lecz z powodu opuszczenia lokalu. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt III Nsm 125/08 małoletni K. B. syn skarżącej, przebywa od czerwca 2008 r. w rodzinie zastępczej u A. K. mieszkającej w spornym lokalu przy ul. C. w L.. Jak wynika z ostatnio wydanego przez tenże Sąd postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. (k. 31 akt sądowych), ograniczono władzę rodzicielską skarżącej, przyznając jej prawo do osobistych kontaktów z synem w wyznaczonych dniach. Skarżąca była kilka razy w spornym lokalu, na przykład w dniach [...] i [...] marca 2009 r. i odwiedziła syna K.. Przyznaje to A.K. w wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2009 r. (k.41 akt adm.). Świadczy to tylko o tym, iż skarżąca nie zerwała więzi ze swoim dzieckiem. Zerwała natomiast związki z przedmiotowym lokalem, wyprowadzając się z niego i koncentrując swoje życie osobiste w Z. koło W.. Skarżąca wywodzi, że po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), możliwe jest wymeldowanie tylko takiej osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu. Jak wyżej wykazano skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w spornym lokalu i dlatego skarżącą wymeldowano na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ubocznie wyjaśnić należy, że w powyższym wyroku Trybunał dokonał analizy innego przepisu - art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP i utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. W świetle powyższych rozważań wniesiona skarga pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw. Podlegała więc oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło