III SA/Lu 482/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu w całości; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda L. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu A. M. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości O. gm. S. - utrzymał w mocy decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że A. M. pod adresem zameldowania nie zamieszkuje od stycznia 2008 r. Od czasu opuszczenia tego lokalu zamieszkiwała w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w B., a następnie w lokalu położonym w miejscowości O.. Organ II instancji powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. TK 20/01 wskazał, iż jedyną przesłanką do dokonania wymeldowania osoby w trybie administracyjnym jest wyliczenie przez organ ewidencyjny, że osoba, której wymeldowanie dotyczy w sposób trwały opuściła miejsce pobytu stałego, a swoje sprawy skoncentrowała w innym miejscu i tylko w kontekście tej przesłanki materiał dowodowy podlega ocenie. Zdaniem organu II instancji organy ewidencyjne nie mają podstaw prawnych do badania okoliczności opuszczenia lokalu. W przypadku, gdy strona w sposób bezprawny do opuszczenia lokalu została zmuszona bądź z niego usunięta, to obrony swoich praw winna dochodzić w drodze powództwa cywilnego. Art. 1 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy wprowadzają zasadę rzetelnego prowadzenia ewidencji ludności, która ma służyć zbieraniu informacji o zakresie danych o faktycznym, a więc zgodnym z rzeczywistością miejscu zamieszkania i pobytu osób. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. M. wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, 136 k, 138, art. 1007 § 3 kpa w związku z art. 140 oraz naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r., poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż sam fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy, pozwala na wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania określonej osoby w sytuacji, gdy właściwa interpretacja powyższego przepisu i opuszczenia miejsca stałego pobytu, nakazuje uwzględnić przy ocenie tej okoliczności element dobrowolności wyprowadzenia się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych określona między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 13, poz. 1270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu w tym decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji w podanym wyżej zakresie, dała podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Podzielić należy stanowisko organów w części, w której stwierdzają, iż unormowana we wskazanym wyżej akcie prawnym ewidencja ludności jak wynika to z treści art. 1 ust. 2 ustawy ma na celu jedynie odnotowywanie w rejestrach danych między innymi o miejscu pobytu osób, służąc tym samym wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie ma wobec tego żadnego związku z ustaleniami uprawnień do lokalu (wyrok NSA z 3 czerwca 2003 r. , sygn. akt SA/Bd 1242/03). Zgodnie z art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 m-ce i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dokonując wykładni tegoż przepisu podnieść należy, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 cyt. ustawy). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 22 jest spełniona jeżeli opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz jest dobrowolne (wyrok SNA z 23 kwietnia 2001 r.). Wskazać należy również, że dla oceny zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu okoliczności wskazane wyżej nie zostały należycie zbadane, a dokonana przez organ II instancji ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na ustalenie czy opuszczenie stałego miejsca ma charakter trwały i dobrowolny. Organ II instancji oceniając materiał dowodowy nie ustosunkował się do złożonego do odwołania zaświadczenia o zamieszkiwaniu wspólnie z synem w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w B. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 10 § 1 kpa, 75 § 1 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ i c/ oraz art. 152, art. 200 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.