III SA/Lu 484/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę właściwemu miejscowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca K. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 9 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres miesiąca kwietnia 2020 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie (k. [...] akt sądowych), a w piśmie procesowym z dnia 19 października 2020 r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), wobec uwzględnienia wniosku strony o zwolnienie jej z opłacenia składek za okres objęty zaskarżoną decyzją, przez co postępowanie sądowe w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe (k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Właściwość rzeczową i miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych regulują przepisy art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a., które stanowią, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Biorąc pod uwagę przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie należy zauważyć, że oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie posiada osobowości prawnej i nie można mu przypisać statusu strony postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest W.. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że sądem miejscowo właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – jako państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną – jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zaś w L.. Wymaga także zwrócenia uwagi, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1173). Na mocy powołanego przepisu, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695, 875 i 1291), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Delegację ustawową do wydania wymienionego rozporządzenia zawiera art. 13 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Z powołanego przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wynika zatem, że tylko wymienione w nim kategorie spraw należących do zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazane zostały do właściwości innych wojewódzkich sądów administracyjnych, niż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponieważ zaś sprawa będąca przedmiotem wniesionej w tej sprawie skargi dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.), a więc nie należy do kategorii spraw wymienionych w § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, oznacza to, że mieści się w kategorii tego rodzaju spraw, w których sądem miejscowo właściwym do jej rozpoznania jest wyłącznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie wymaga również zwrócenia uwagi, że treść regulacji zawartej w cytowanym wyżej § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowi o wyjątkach od ustawowej zasady właściwości miejscowej sądu administracyjnego, dlatego nie może być wykładana rozszerzająco i wymaga ścisłej interpretacji. Z tego względu odmiennej oceny co do istnienia właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie nie uzasadnia przepis art. 31zt ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...), zgodnie z którym obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić należało, że skoro przedmiot tej sprawy nie dotyczył umorzenia, odroczenia terminu płatności, ani też rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych – jako organ, który wydał zaskarżoną decyzję – ma swoją siedzibę w W., to zgodnie z przepisem art. 59 § 1 p.p.s.a. sprawę należało przekazać do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako sądowi miejscowo właściwemu. Z przytoczonych względów – na podstawie powołanych wyżej przepisów – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekł jak w postanowieniu