III SA/Lu 488/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Joanna Hołda, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. C. wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy – w tym VAT) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie 17 (siedemnaście) złotych, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. ( Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2008 r. dotyczącą wymeldowania z pobytu stałego Z. B. z lokalu przy ul. K. w C. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynikało, że Z. B. opuścił miejsce stałego pobytu w 2005 r. w lokalu przy ulicy K. Przedmiotowy lokal stanowi współwłasność M. B. i Z.B. Organ II instancji po dokonaniu analizy akt sprawy pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, iż zebrane w toku postępowania dowody potwierdzają że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Potwierdza to kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, zeznania świadków oraz wyjaśnienia stron. Sam skarżący przyznał w swoich wyjaśnieniach że opuścił sporny lokal pozostawiając w nim rzeczy osobiste. Skarżący podnosił iż powodem opuszczenia mieszkania był konflikt z byłą małżonką, która uniemożliwiła mu powrót do lokalu wymieniając zamki w drzwiach. W uzasadnieniu wskazano także, iż skarżący nie wykazał aby podejmował jakiekolwiek kroki prawne w obronie swoich praw do przebywania w tym lokalu. Ponadto organ wskazał, iż ocena trwałości opuszczenia stałego miejsca pobytu nie zależy od subiektywnego przekonania jednej ze stron i musi być oceniana na podstawie obiektywnych, możliwych do weryfikacji dowodów. Organ wskazał także, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzanie faktu pobytu w tym lokalu. W skardze sądowej Z. B. wskazał, że zarówno decyzja wydana przez Prezydenta Miasta, jak i decyzja Wojewody są niezgodne z prawem i niesprawiedliwe. Zarzucił organom I i II instancji między innymi posłużenie się nieprawdziwymi informacjami Policji, pominięcie okoliczności, iż spornego lokalu nie opuścił dobrowolnie lecz został do tego zmuszony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialno-prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż organ administracji, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Regulacja zawarta w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazuje, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344). Zatem zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu danej osoby. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która jedynie potwierdza fakt rzeczywistego pobytu pod określonym adresem. Z faktu, że zameldowanie ma tylko walor ewidencyjny wynika, że organy meldunkowe są obowiązane do utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości. Organy mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas oznaczony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Koniecznym i wystarczającym warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Do orzeczenia o wymeldowaniu z uwagi na rejestrowy charakter meldunku wystarczy, iż organ administracji ustali, że dana osoba opuściła lokal i nie zamieszkuje w nim przez odpowiednio długi czas oraz nie dopełniła ona ciążącego na niej ustawowego obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z obowiązującym prawem, w niniejszej sprawie organy administracji miały obowiązek ustalenia czy skarżący faktycznie nie przebywa w przedmiotowym lokalu oraz kiedy opuścił lokal. W trakcie postępowania ustalono, co także zostało przyznane wielokrotnie przez samego skarżącego, że w lokalu przy ulicy K. w C., nie przebywał od 2005 r. Fakt, że skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu został także potwierdzony przez kontrolę meldunkową funkcjonariuszy Policji. Skarżący w swoich wyjaśnieniach podnosi, iż opuszczenie przez niego lokalu pod wskazanym adresem nie było dobrowolne a spowodowane zachowaniem byłej żony, która wymieniła zamki. Stwierdzić należy, iż ocena elementu dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, jak słusznie zauważył organ, nie może być przeprowadzana z wyłącznym uwzględnieniem słownych deklaracji osoby wymeldowanej. Deklaracje takie powinny być weryfikowane, zwłaszcza w kontekście obiektywnych okoliczności występujących w danej sprawie. W niniejszej sprawie skarżący nie podjął żadnych środków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do przedmiotowego lokalu, a o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić gdy osoba której dotyczy postępowanie nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych pozwalających na powrót do lokalu. Wyjaśnić należy, iż kwestia meldunkowa nie ma żadnego wpływu na stosunki własnościowe. Porządkowy charakter wymeldowania oznacza, że akt ten nie stanowi źródła powstania jakichkolwiek praw majątkowych, nie powoduje także utraty tego rodzaju praw. Zatem wymeldowanie nie narusza prawa własności (współwłasności). W przedmiotowej sprawie, organy zobowiązane były ustalić czy skarżący faktycznie nie przebywa w lokalu pod wskazanym adres, jak długo trwa jego nieobecność oraz czy dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, że skarżący nie przebywał w lokalu mieszkalnym przy ulicy K. w C. przez okres dłuższy niż 3 miesiące, to jest okres wskazany w treści art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec czego należy stwierdzić, iż spełniona została dyspozycja stanu faktycznego określonego w tym przepisie, co daje podstawę do wymeldowania. W świetle powyższych rozważań bez znaczenia jest podnoszony w skardze zarzut, że funkcjonariusze Policji nie konsultowali ze skarżącym wyników kontroli meldunkowej. Podobnie należy ocenić okoliczność, iż aktualnie toczy się postępowanie sądowe o podział majątku wspólnego i skarżący uzależnia wymeldowanie się od podziału majątku dorobkowego (skarżący dał temu wyraz nie tylko w uzasadnieniu skargi, ale również w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji , czego dowodzi pisemne stanowisko -k.54 akt adm.) Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O należnym wynagrodzeniu przysługującym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego oraz o zwrocie kosztów z tytułu opłaty skarbowej orzeczono na mocy art. 250 cyt. ustawy.