III SA/Lu 488/21

WyrokWSA w Lublinie2022-01-20

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Brygida Myszyńska-Guziur, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON i KRS, mimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na inny rodzaj przeważającej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON i KRS, jeśli strona przedstawi dowody wskazujące na inny, faktycznie przeważający rodzaj działalności gospodarczej. Wpis w rejestrze REGON ma charakter domniemania, które można obalić dowodami, a celem przepisów o zwolnieniach jest pomoc podmiotom faktycznie dotkniętym skutkami pandemii.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do lutego 2021 r., wskazując kod PKD 85.59.B jako przeważającą działalność. Organ rentowy odmówił zwolnienia, stwierdzając, że ten kod PKD nie jest wskazany jako przeważający w rejestrach REGON i KRS. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i pominięcie dowodów wskazujących na faktycznie prowadzoną działalność.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 marca 2021 r. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz fundacji zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur, Sędzia WSA Anna Strzelec, , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w Lublinie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...]; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz [...] z siedzibą w Lublinie 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. We wniosku z dnia 3 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu L. Fundacja [...] (dalej jako "skarżąca") wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń - luty 2021 r. Skarżąca we wniosku jako kod PKD przeważającej działalności na 30 listopada 2020 r. podała kod PKD 85.59.B. Decyzją z dnia 29 marca 2021 r. (znak sprawy: [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (dalej jako "organ") odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 21 maja 2021 (znak: [...]/[...]/2021) utrzymał w mocy decyzję z dnia 29 marca 2021 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie" lub "rozporządzenie COVID-19". W uzasadnieniu organ podniósł, że na podstawie wpisów w bazie REGON oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalił, że przeważający rodzaj działalności gospodarczej nie został wskazany. Przedłożona przez skarżącą dokumenty (kserokopia oświadczenia o ustanowieniu fundacji sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia 12 września 2014 r., kserokopia wniosku o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 27 marca 2015 r. oraz kserokopię złącznika do wniosku o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców i lub rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej) nie zawierają informacji o zgłoszeniu przeważającego rodzaju działalności oznaczonej kodem PKD za pośrednictwem urzędu skarbowego na określonym formularzu. W tych okolicznościach sprawy organ uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. L. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia 21 maja 2021 r. Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania: - art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako "u.s.u.s."), poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 123 u.s.u.s., poprzez jego niezastosowanie; - art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 123 u.s.u.s., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w szczególności poprzez pominięcie wyjaśnień Urzędu Statystycznego w L. nadesłanych w toku postępowania, mówiących o wskazaniu przeważającej działalności skarżącej jako przedsiębiorcy wg PKD 85.59.B już w dniu 21 kwietnia 2015 r. oraz poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonych decyzji; 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 31zq w związku z art. 31zy ust. 1ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w wyniku dokonania wpisu do Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Rejestru Przedsiębiorców uwidoczniono jako przedmiot przeważającej działalności kod PKD 85.59.B – Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane. Skarżąca podniosła, że nie był zobowiązana do ani uprawniona do wykazania przedmiotu przeważającej działalności za pośrednictwem formularza NIP-8, z uwagi na objęcie tych danych wpisem do KRS i brak obowiązku ich ponownego wskazywania w formularzu NIP-8. Skarżąca podkreśliła, że poza realizacją celów statutowych, nieprzerwanie od dnia rejestracji w KRS, prowadzi faktycznie przeważającą działalność gospodarczą z zakresu pozaszkolnych form edukacji, skierowaną do uczestników szeroko pojętego obrotu gospodarczego, realizowaną w postaci organizacji konferencji, szkoleń, wydarzeń biznesowych itp. Skarżąca załączyła do skargi szereg dokumentów na okoliczność wykazania przeważającego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji (k. 227), a skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy. Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa". W przepisie art. 31zo wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Natomiast zgodnie z art. 31zy ust. 1 ustawy, Rada Ministrów upoważniona została, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Stosowanie do przepisu § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7). W rozpoznawanej sprawie we wniosku z dnia 3 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. skarżąca wskazała, że w dniu 30 listopada 2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 85.59.B (Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane). W okolicznościach sprawy organ oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie prowadzenia w dniu 30 listopada 2020 r. działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, stwierdził, że kod PKD 85.59.B nie został wskazany w bazie REGON i w Krajowym Rejestrze Sądowym jako przeważający rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu poprzestanie przez organ na tym stwierdzeniu i odmówienie z tej tylko przyczyny zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek nie było uzasadnione. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 statuuje obowiązek organu oparcia się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., a w konsekwencji, że brak możliwości powołania się przez wnioskodawcę inne dowody, wskazujące na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy. Poprzestanie na wykładni językowej przepisu § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celów ustawy, którymi jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu określonych rodzajów działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc w ramach wsparcia została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym w określonej dacie, jako przeważającą, działalność według wskazanych w rozporządzeniu kodów. Należy podkreślić, że do postępowania w sprawach dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi przepis art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON. Ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia COVID-19 przedsiębiorca, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze. Podkreślić należy, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie COVID-19, ani w ustawie o statystyce publicznej. Wyjaśnia je dopiero § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Ustawodawca w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 potraktował wpis w rejestrze jako domniemanie prawne, mając na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Zaznaczyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W świetle art. 9 k.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W niniejszej sprawie organ nie wykonał należycie wymienionych wyżej obowiązków. W toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 85.59.B jak wskazywała we wniosku. Postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu skarżącej w bazie internetowej REGON i KRS. Organ ogólnikowo odniósł się do dowodów złożonych przez skarżącą przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca w skardze zakwestionowała ustalenia i stanowisko organu i załączyła liczne dokumenty w celu wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczącej rzeczywistego rodzaju prowadzonej – jako przeważającej – działalności gospodarczej. Wymaga zaznaczenia, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji. Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia 29 marca 2021 r. Rozpatrując ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu, w szczególności organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd i dokona ustaleń faktycznych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżącej o prowadzeniu działalności z przeważającym kodem PKD 85.59.B (Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane), który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za wnioskowany okres. W tym celu organ przeprowadzi dowody z załączonych do skargi dokumentów (m.in. kserokopia oświadczenia o ustanowieniu fundacji sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia 12 września 2014 r., kserokopia wniosku o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 27 marca 2015 r., kserokopia złącznika do wniosku o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców i lub rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, pismo Urzędu Statystycznego w L. z 14 maja 2021 r., faktury VAT za świadczone usługi), a w razie potrzeby także inne dowody mające na celu zweryfikowanie twierdzeń Fundacji zawartych w skardze, że przeważająca działalność gospodarcza skarżącej polega na organizowaniu szkoleń, która to działalność jest dla skarżącej głównym źródłem dochodu. W razie potwierdzenia tej okoliczności organ zbada, czy skarżąca spełnia pozostałe przesłanki do przyznania jej wnioskowanej ulgi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 205 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło