III SA/Lu 489/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Danuta Małysz, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymiany prawa jazdy 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat P. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO), po rozpatrzeniu odwołania B.S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...]; utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wymiany prawa jazdy kategorii B. Organ ten wskazał, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - niepoddanie się badaniu lekarskiemu, na które kierowca został skierowany, skutkuje wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień. Strona w terminie wyznaczonym w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] nie poddała się badaniu i nie przedłożyła wymaganego orzeczenia. Organ decyzją z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...] cofnął stronie prawo jazdy kategorii B. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami oznacza, że strona ich nie posiada. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B.S. W odwołaniu tym stwierdził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z decyzją SKO, znak [...] z dnia [...] marca 2010 r. orzekającą o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Odwołujący się podniósł, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie została mu doręczona z powodu błędnego awizowania. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji otrzymał zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że nie stwierdzono u niego obniżenia sprawności. SKO nie podzieliło zarzutów odwołania. Organ II Instancji podniósł, że zgodnie z art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm. – dalej jako p.r.d) prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Zgodnie z art. 88 ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii. Strona w dniu 11 maja 2009 r. złożyła wniosek o wymianę prawa jazdy kat. A + B. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] cofnięto stronie prawo jazdy kategorii B (dokument nr [...] wydany dnia 16 września 1994 r., druk [...]). Decyzja ta została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Zaadresowano ją na prawidłowy adres ([...]) i awizowano w dniu 22 marca 2004 r. Wobec nieodebrania jej przez stronę, została zwrócona i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. SKO stwierdziło, że k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia decyzji wymagał jednego awizowania. Obowiązujący wówczas przepis art. 44 § 1 stanowił, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1. W tych okolicznościach SKO uznało zarzut strony dotyczący wadliwego doręczenia i błędnego awizowania za bezpodstawny. Dołączona do akt sprawy kopia awiza z błędnym adresem (k. 47) nie dotyczy przedmiotowej sprawy, co można stwierdzić po dacie powtórnego awizowania (10 listopad). W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że decyzja cofająca uprawnienia kat. B jest ostateczna. Art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) p.r.d. stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Wobec cofnięcia ostateczną decyzją uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, strona nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami. Nie można zatem uznać, że strona legitymuje się dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami. Art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Wobec cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami wcześniejszą decyzją, a tym samym wobec nie posiadania przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, prowadzenie postępowania w przedmiocie wymiany prawa jazdy (dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami) jest bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja SKO z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji dotyczyła cofnięcia stronie uprawnień kategorii A. W związku z powyższym nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skargę sądowa na powyższą decyzję złożył B.S., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi powołał się na decyzje SKO: z dnia [...] marca 2010 r., znak [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...]. W ocenie skarżącego – te dwie decyzje pozostają w sprzeczności z zaskarżoną decyzją, która została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo jazdy określonej kategorii jest dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania danym pojazdem silnikowym (art. 88 ust. 1 p.r.d.). Stanowi ono emanację uprawnienia, mającego swe źródło w decyzji właściwego organu. Jak wynika z akt administracyjnych (k. 31), w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...] wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta. Mocą tej decyzji orzeczono na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 b) p.r.d. o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii B (dokument nr [...], druk nr [...] wydany przez Urząd Miasta), z powodu nie dostarczenia wymaganych badań lekarskich w wyznaczonym terminie, na które skierowano stronę decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Powyższą decyzję wysłano na prawidłowy adres, tj. [...] i awizowano w dniu 22 marca 2004 r. Wobec nie odebrania przez stronę, decyzję zwrócono nadawcy, który pozostawił ją w aktach ze skutkiem doręczenia. Skarżący nie zwalczał w skardze ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w zakresie przyjęcia fikcji doręczenia w/w decyzji. Ustalenia powyższe podlegają aprobacie sądu. Skoro poczta uczyniła zadość wymogom przewidzianym w ówcześnie obowiązujących przepisach art. 44 § 1 i § 2 k.p.a., doręczenie decyzji należało uznać za dokonane z dniem 29 marca 2004 r. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania, a zatem ma ona znamiona decyzji ostatecznej i może być wzruszona jedynie w nadzwyczajnym trybie przewidzianym przepisami k.p.a. (art. 16 § 1 k.p.a.). Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, owa decyzja nie mogła być przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Skoro ostateczną decyzją cofnięto stronie uprawnienia kategorii B, tym samym trafnie organy decyzyjne uznały za bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego o wymianę prawa jazdy kategorii B. W takich przypadkach ustawodawca nakazuje umorzyć postępowanie (art. 105 § 1 k.p.a.), gdyż nie istnieje już dokument, który mógłby podlegać wymianie. Nie ma zatem przedmiotu sprawy. Decyzje, na które powołuje się B.S. w skardze nie wiązały się z przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] (k. 45 akt administracyjnych) SKO uchyliło decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., znak [...] wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta (orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A) i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] (k. 20 akt administracyjnych) SKO stwierdziło na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2002 r. w przedmiocie skierowania B.S. na badania lekarskie. Powodem rozstrzygnięcia było ustalenie, że istnieje wcześniejsza decyzja ostateczna kierująca stronę na badania lekarskie (decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2002 r.). Z tych względów należało orzec jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 uzasadnia przepis art. 250 p.p.s.a. Przyznane wynagrodzenie adwokata odpowiada kwocie wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).