III SA/Lu 49/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wydanie kserokopii całości akt p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.P. postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] na podstawie art. 73 § 1 i art. 74 § 2 kpa, art. 123 kpa oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu w dniu [...] wniosku T.G., zam. B.P. ul. [...], o wydanie kserokopii całości akt dotyczących jej wnuka A. albo ich "cyfrowego zapisu", odmówiło uwzględnienia wniosku. Jak wskazał organ administracji w uzasadnieniu postanowienia, w dniu [...] T.G. wystąpiła do Kolegium o wydanie kserokopii całości akt "dotyczących wnuka A." albo na wykonanie "cyfrowego zapisu" tych akt. Uzasadniając wniosek powołała się na to, że chcąc zaskarżyć decyzję Kolegium z dnia [...]. nr [...] musi znać "całokształt" akt. W opinii SKO zgodnie z art. 73 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania. Natomiast wydanie stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów może nastąpić dopiero po wykazaniu przez nią ważnego interesu uzasadniającego takie żądanie (art. 73 § 2 kpa). Przepisów tych nie stosuje się do akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 kpa). T.G. wystąpiła o wydanie kserokopii dokumentów (utrwalenie ich w formie "cyfrowego zapisu") w sprawie zakończonej powołaną decyzją z dnia [...] kończącą postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Akta tej sprawy nie należą do kategorii akt wymienionych w art. 74 § 1 kpa., strona nie żąda również ich uwierzytelnienia. Zdaniem SKO zgodnie z tą regulacją, strona może wystąpić z żądaniem określonym w art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania, czyli od daty jego wszczęcia do daty doręczenia jej decyzji administracyjnej zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym i postępowaniach nadzwyczajnych. Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika jednak, czy strona może skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 73 § 1 kpa po zakończeniu postępowania. SKO wskazało także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu funkcjonuje pogląd, że strona powinna mieć prawo do przeglądania akt sprawy także po zakończeniu postępowania, co oznacza, że T.G. ma prawo do przeglądania akt swojej sprawy znajdujących się w Kolegium oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Z powyższego prawa wnioskodawczyni może skorzystać osobiście lub przez swojego pełnomocnika codziennie w dni robocze, w godzinach pracy Kolegium. Kolegium nie uwzględniło jednak wniosku o wydanie kserokopii całości akt ponieważ omawiane przepisy (zwłaszcza art. 73 § 1 kpa) nie przewidują obowiązku sporządzenia i wydawania przez organ administracji publicznej nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy i doręczania ich stronie. Uprawnienie do wglądu do akt sprawy jest całkowicie zaspokajane poprzez ustawowe prawo stron do sporządzania z nich notatek, czy odpisów. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T.G.. W uzasadnieniu m.in. podniosła, że SKO w B.P. przeciąga sprawę, powołuje się na przepisy niezrozumiałe i niedostępne dla niej. W odpowiedzi na skargę SKO w B.P. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd odrzuca skargę, jeżeli jest ona niedopuszczalna - art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak wynika z przepisu art. 52 § 1 cytowanej ustawy skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 52 § 2). W niniejszej sprawie organem orzekającym w I instancji było Kolegium Odwoławcze w B.P. Jak słusznie Kolegium pouczyło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia mogła w terminie 7 dniu od doręczenia postanowienia złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 144 kpa (k-4 akt administracyjnych). Z pouczenia wynika więc wyraźnie, że skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego powinna była zadość uczynić wymogom prawidłowego postępowania administracyjnego i złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który następnie powinien zostać rozpoznany przez SKO. Z tej przyczyny, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 cytowanej ustawy Sąd postanowił jak w sentencji.