III SA/Lu 496/09
WyrokWSA w Lublinie2010-01-26
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na dokonanie zameldowania w drodze czynności materialno-technicznej, nie przeprowadzając jednak własnych ustaleń w tym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, ponieważ nie wykazał, że zameldowanie zostało dokonane w drodze czynności materialno-technicznej. Zaskarżona decyzja była przedwczesna, wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, gdyż organ nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych w celu potwierdzenia daty i sposobu dokonania zameldowania. W przypadku, gdyby zameldowanie faktycznie nastąpiło w drodze czynności materialno-technicznej, umorzenie postępowania byłoby zasadne, jednakże organ odwoławczy nie udowodnił tej okoliczności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji o zameldowaniu A. K. na pobyt stały i umorzyła postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy uznał, że zameldowanie nastąpiło w drodze czynności materialno-technicznej, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu bezpodstawne uznanie bezprzedmiotowości postępowania i nierozpoznanie istoty sprawy, kwestionując podstawy faktyczne i prawne zameldowania A. K.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zameldowania na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza D. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] orzekającej o zameldowaniu na pobyt stały A. K. w lokalu przy ul. W. w D., uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w obu instancjach.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż A. K. została zameldowana w przedmiotowym lokalu w dniu 11 czerwca 2008 r. na podstawie druku zgłoszenia pobytu stałego, tj. w drodze czynności materialno-technicznej. W tych okolicznościach prowadzenie przez organ I instancji postępowania w celu potwierdzenia spełnienia przez A. K. wymogów niezbędnych do dokonania zameldowania, jak i wydanie decyzji z dnia [...] października 2009 r. było bezprzedmiotowe.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył K. K., zarzucając m.in. bezpodstawne uznanie przez organ odwoławczy, że fakt zameldowania w drodze złożenia "druku meldunkowego" czyni postępowanie w przedmiocie zameldowania bezprzedmiotowym. Zakwestionował, że nie rozpoznano istoty sprawy, tj. czy istniały podstawy faktyczne i prawne do zameldowania A. K. w lokalu przy ul. W. w D. na pobyt stały. Skarżący dalej argumentował, że A. K. nie przebywała w przedmiotowym budynku z zamiarem pobytu na stałe w dacie zameldowania, a także, że nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu wymaganego przez przepisy ustawy o ewidencji ludności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że jeżeli czynność zameldowania przez organ ewidencyjny A. K. w posesji przy ul. W. w D. dokonana została z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, to organ I instancji po stwierdzeniu takich uchybień powinien tę czynność uchylić.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Co do zasady – zameldowanie i wymeldowanie następuje w formie czynności materalnoprawnej, polegającej na zarejestrowaniu przez właściwy organ ewidencyjny danych wiążących się z pobytem osoby (stałym lub czasowym) w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem (art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą).
Jedynie w przypadku, gdy zgłoszone dane, niezbędne do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwość, właściwy organ rozstrzyga w tym przedmiocie formie decyzji administracyjnej (art. 47 ust. 2 ustawy).
Na aprobatę zasługuje stanowisko organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przyjmując, iż A. K. została zameldowana w drodze czynności materialnoprawnej na pobyt stały w lokalu przy ul. W. w D., to w takiej sytuacji oczywista byłaby bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, prowadząca do jego umorzenia (art. 105 § 1 k.p.a.). Rzecz jednak w tym, że organ odwoławczy nie wykazał powyższej okoliczności. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna, skoro została wydana z naruszeniem przepisów art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie Wojewoda w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że oparte zostało na analizie materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji. Podnieść jednak należy, że lakoniczne uzasadnienie decyzji odnosi się wyłącznie do jednego dowodu – druku zgłoszenia pobytu stałego z dnia 11 czerwca 2008 r., złożonego przez A. K. w Urzędzie Miasta. Ten właśnie druk – w ocenie Wojewody - przesądza o tym, że A. K. została zameldowana w dniu jego złożenia.
Urzędowy druk zgłoszenia pobytu stałego podzielony jest na dwa odcinki: odcinek "A" wypełnia wnioskodawca, natomiast odcinek "B" - pracownik urzędu. W rozpoznawanej sprawie, w dniu 11 czerwca 2008 r. taki druk wypełniła i opatrzyła swoim podpisem A. K.. Zgłoszenie zostało przyjęte tego samego dnia przez urzędnika, o czym świadczy podpis i pieczątka. Powyższe znajduje się w odcinku "A" druku. Odcinek "B" zgłoszenia pozostał niewypełniony. Nie zawiera więc danych takich jak: pkt. 1 zgłoszenia: kod terytorialny nowego miejsca pobytu, czy pkt. 5. data zameldowania na pobyt stały, jak również potwierdzenia faktu przebywania pod wskazanym adresem. Oznacza to, że w dniu 11 czerwca 2008 r., tj. w dniu złożenia zgłoszenia pobytu stałego organ meldunkowy nie potwierdził na powyższym druku, faktu zameldowania wnioskodawczyni, lecz potwierdził jedynie przyjęcie zgłoszenia.
Z akt sprawy wynika, iż organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych własnych dodatkowych ustaleń, które potwierdziłyby, zakładaną przez niego tezę, że zameldowania dokonano w dniu 11 czerwca 2008 r. Byłoby to możliwe w oparciu o dokumenty urzędowe.
Zgodnie z art. 44 a ustawy - ewidencję ludności prowadzi się w systemie informatycznym na podstawie danych osobowych zgłoszonych przy wykonywaniu obowiązku meldunkowego oraz zgłoszeń w formie zbiorów meldunkowych (m.in. zbioru danych stałych mieszkańców, zbioru danych byłych mieszkańców, zbioru danych obywateli polskich zameldowanych na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące oraz cudzoziemców zameldowanych na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące posiadających karty pobytu), a także zbioru danych osobowych PESEL.
W zbiorze danych stałych mieszkańców gromadzone są m.in. dane takie, jak nazwisko i imiona, nazwisko rodowe, data i miejsce urodzenia; stan cywilny; numer aktu urodzenia i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził; płeć; numer PESEL; obywatelstwo (data nabycia obywatelstwa polskiego, data utraty obywatelstwa polskiego); a także adres i data zameldowania na pobyt stały, poprzednie adresy zameldowania na pobyt stały wraz z określeniem okresu zameldowania czy tryb wymeldowania. Zgodnie z art. 44c. ust. 1 ustawy organy prowadzące ewidencję ludności są obowiązane do niezwłocznej aktualizacji każdej zmiany danych osobowych zawartych w zbiorach meldunkowych oraz w zbiorze PESEL.
Z analizy powyższych przepisów wynika, że datę zameldowania A. K., jeśli rzeczywiście owa czynność nastąpiła, można ustalić na podstawie danych przechowywanych przez organ meldunkowy.
W przedmiotowej sprawie, decydujące znaczenie ma okoliczność czy w dniu złożenia zgłoszenia pobytu stałego tj., w dniu 11 czerwca 2008 r., organ I instancji dokonał zameldowania A. K. (odnotował powyższy fakt w odpowiednich zbiorach). Ta zasadnicza kwestia, nie została jednak ustalona.
Podkreślenia wymaga, że organ nie wykorzystał wszystkich możliwych środków dowodowych, w celu ustalenia okoliczności faktycznych, istotnych dla podjęcia decyzji w przedmiotowej sprawie.
Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała ona uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 w/w ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dostosuje się do powyższych wskazań, zaś po dokonaniu niezbędnych ustaleń wyda jedną z właściwych decyzji wymienionych w art. 138 § 1 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło