III SA/Lu 496/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zapłaty należności za czynności przeprowadzone w ramach urzędowej kontroli żywności postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na wniosek o przyznanie prawa pomocy załączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF" oraz dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. Na druku "PPF" skarżący zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że prowadzona przez niego firma znajduje się w bardzo słabej kondycji finansowej ponieważ kontrahent firmy nie uregulował należności na kwotę [...] zł, w związku z czym został zmuszony do zaciągnięcia kredytu w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył również, że występuje do dostawców surowca, energii elektrycznej, paliw i gazu o przedłużanie terminów płatności, a sytuacje finansową firmy wspiera swoimi oraz żony oszczędnościami finansowymi. Wskazał, że został zmieniony profil prowadzonej działalności gospodarczej, zaś obecnie jego zakład jest zaliczany do małych przedsiębiorstw. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, a w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz zakład produkcyjny o pow. [...] m2. Wykazał, że nie posiada żadnych oszczędności, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł składa się wynagrodzenie za pracę syna w wysokości [...] zł oraz emerytura żony w kwocie [...] zł (k.61-62, k.70-72 akt sprawy). Do wniosku skarżący załączył wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od 1 maja 2013 r. do 31 lipca 2013 r., dwie listy złożonych przelewów z tego rachunku, kartę kontową finansową oraz trzy oświadczenia z dnia 27 sierpnia 2013 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r.., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie sprawy do wymagalnych kosztów sądowych należy koszt wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie niniejszej będzie wynosiła 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz.461). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, zakład produkcyjny o pow. [...] m2). Rodzina uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą ze stratą (w okresie ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy przychód z tej działalności wyniósł [...] zł, koszty jej prowadzenia wyniosły [...] zł, a strata [...] zł). Mając jednakże na uwadze wielkość dokonywanych obrotów (chociażby tylko w miesiącu lipcu 2013 r. skarżący poniósł koszty w łącznej kwocie [...] zł, w tym dokonał zakupu [...] /[...] zł/, zakupu elementów /[...] zł/ i poniósł inne koszty /[...] zł/), należy przyjąć, że posiada on środki finansowe mogące służyć opłaceniu kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście podkreślić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z jej prowadzenia. Jak bowiem wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 maja do 31 lipca 2013 r. skarżący i jego żona dokonywali na rachunek bankowy skarżącego znacznych wpłat pieniężnych, zaś tylko w lipcu 2013 r., tj. w miesiącu poprzedzającym zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wpłaty na konto wyniosły [...] zł (wyciąg bankowy za lipiec 2013 r.). Przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego należy również wziąć pod uwagę fakt, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, z której może uzyskiwać dochody, a co najmniej pożytki. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiadał środków pieniężnych na opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Należy również zauważyć, że skarżący mimo wezwania nie nadesłał wyciągów bankowych z rachunków należących do jego żony (jak wynika zaś z przedstawionego wyciągu bankowego żona skarżącego dokonywała wpłat na jego konto bankowe ze swojego rachunku bankowego). W ocenie referendarza nie można również przyjąć za wiarygodne oświadczenia skarżącego, że podane przez niego koszty energii, gazu i wody są kosztami utrzymania gospodarstwa domowego (np. koszty energii elektrycznej w okresie maj-lipiec 2013 r. wyniosły [...] zł; koszty zużycia gazu w tym samym okresie (miesiące letnie) wyniosły [...] zł; opłaty za telefon w w/w okresie [...] zł). Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że wykazane przez skarżącego opłaty znacznie przekraczają przeciętne koszty zużycia wymienionych mediów dla trzyosobowego gospodarstwa domowego, co prowadzi do wniosku, że są to koszty generowane przez prowadzoną przez niego firmę, których nie można zaliczyć do kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, w ocenie referendarza skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.