III SA/Lu 497/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając, iż wnosi o ustanowienie adwokata. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i małoletnią córką. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że we współwłasności z byłą małżonką posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie (nie wskazał jego powierzchni) oraz pawilon handlowy o pow. [...] m2. Obecnie przed sądem rejonowym toczy się sprawa o podział majątku wspólnego. Jako źródła dochodu skarżący wskazał czynsz najmu w/w pawilonu handlowego w wysokości [...] zł brutto oraz stypendium stażowe konkubiny w kwocie [...] zł. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wypełnił podrubryki nr 7.1 w części dotyczącej posiadania nieruchomości rolnej, jak również rubryki nr 8 dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie wykazał również powierzchni mieszkania stanowiącego majątek wspólny jego i byłej żony. Wyjaśnienia wymagała również kwestia ewentualnego dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, skarżący bowiem w piśmie z [...] października 2010 r., złożonym do sądu podał, że opłaca składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w wysokości [...] zł miesięcznie, nie wskazując jednakże z jakiego tytułu. W urzędowym formularzu brak było również informacji co do wysokości wydatków ponoszonych na miesięczne koszty utrzymania koniecznego. W związku z powyższym, w dniu [...] grudnia 2011 r. w trybie art. 255 p.p.s.a., skarżącego wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2011 r. i pozostało bez odpowiedzi. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Mimo doręczenia wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, skarżący nie wykazał czy posiada nieruchomość rolną, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą, skoro opłaca składki na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym nie można również ustalić rzeczywistych dochodów skarżącego, nie wiadomo bowiem czy uzyskuje dochody z nieruchomości rolnej i działalności gospodarczej. Skarżący nie wykazał także miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jego rodziny. Powyższe skutkuje tym, że nie można ocenić realnych możliwości finansowych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uprawnia do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.