III SA/Lu 498/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium motywacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Rektor [...] utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...]r. o pozbawieniu [...]prawa do stypendium motywacyjnego z dniem [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do punktu 26 lit. e/ Regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych z dnia 1 sierpnia 2014 r. student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi: Microsoft, Oracle, Cisco. Organ odwoławczy stwierdził, że Wydziałowa Komisja Stypendialna w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. wstrzymywała się z podjęciem decyzji dotyczących stypendiów motywacyjnych, tak aby umożliwić studentom wypełnienie obowiązku przedłożenia certyfikatów potwierdzających zaliczenie egzaminów zewnętrznych. że stypendia motywacyjne nie są przyznawane wyłącznie za wyniki w nauce. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku nieprzedłożenia certyfikatów potwierdzających zaliczenie egzaminów zewnętrznych przez skarżącego, pozbawienie go prawa do stypendium motywacyjnego było rozstrzygnięciem prawidłowym. W skardze do WSA w Lublinie [...] zarzucił, że Rektor [...] "błędnie odwołuje się do treści regulaminu z dnia 1 sierpnia 2014 r." skoro w dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywał nowy regulamin z dnia 20 lutego 2015 r. określający w punkcie 28 lit. e/, że student traci prawo do otrzymania stypendium gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi Oracle i Cisco zadeklarowanymi w ankiecie wypełnionej w grudniu 2014r. Skarżący stwierdził ponadto, że w ankiecie z dnia [...] listopada 2014 r. nie deklarował zamiaru przystąpienia do tego rodzaju egzaminów. W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. – uzupełniającym skargę - skarżący podniósł, że zmiana regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych była bezprawna, zaś odmowa wypłaty stypendium "nie jest motywowana przepisami prawa". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu trzeba wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. - kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez skarżącego podstawą prawną. Powyższe unormowanie oznacza, że sąd administracyjny bierze pod uwagę każde naruszenie przepisów prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych przez skarżącego. Z uwagi na charakter sporu w niniejszej sprawie - wywołanej skargą na decyzję Rektora [...] z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] r. o pozbawieniu skarżącego prawa do stypendium motywacyjnego – wyjaśnienia wymaga, że z uregulowania art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) wynika, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi w art. 160 ust. 1, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki określa regulamin studiów. Stosownie do treści art. 189 ust. 1 cyt. ustawy, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. W szczególności student - zgodnie z art. 189 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym - ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1); składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów (pkt 2) oraz przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3). Nie budzi większych wątpliwości prezentowane w orzecznictwie i poglądach doktryny zapatrywanie, że decyzja organów uczelni, w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak rygorystycznych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ uczelni minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (zob. :wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt I OSK 13/04; publ. Lex nr 1069584). Kognicji sądów administracyjnych podlegają decyzje mające podstawę prawną w ustawie, w szczególności w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym. W świetle jej unormowań, w drodze decyzji administracyjnej organy uczelni rozstrzygają na przykład w sprawach: przyjęcia na studia (art. 169 ust. 10 i 11) oraz w sprawach stypendiów (art. 175 ust. 3). Powołana ustawa w tym ostatnim przepisie odnosi się do stypendiów socjalnych i specjalnych. Nie normuje natomiast kwestii stypendiów motywacyjnych. Z odesłania zamieszczonego w art. 207 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że do decyzji władz uczelnianych podejmowanych w indywidualnych sprawach dotyczących stypendiów motywacyjnych należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zaskarżona decyzja Rektora [...] z dnia [...]r. dotyczy pozbawienia skarżącego prawa do stypendium motywacyjnego z dniem [...]. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił Regulamin przyznawania stypendiów na kierunku zamawianym "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet IV Szkolnictwo Wyższe, Działanie 4.1 "Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", Poddziałanie 4.1.2 "Zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy". Wspomniany Regulamin obowiązujący od dnia 1 sierpnia 2014 r. w punkcie 26 lit. e/ określał, że student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi - Microsoft, Oracle i Cisco. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedstawił certyfikatów o zaliczeniu wskazanych wyżej egzaminów, zaś w ankiecie dla studentów IV roku Informatyki z dnia [...] listopada 2014 r. zadeklarował, że nie jest zainteresowany otrzymaniem certyfikatów związanych z tego rodzaju zajęciami dodatkowymi realizowanymi w ramach powyższego projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej i realizowanego przez Wyższą Szkołę Ekonomii i Innowacji w Lublinie (beneficjenta).. Swoje stanowisko o braku zainteresowania uzyskaniem certyfikatów w tym zakresie skarżący podtrzymał w odwołaniu od decyzji Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...]r. nie wskazuje w podstawie prawnej rozstrzygnięcia ani przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie świadczy o wadliwości obu tych decyzji, skoro jak wyżej wykazano, rozstrzygnięcia organów uczelni, nie muszą spełniać ścisłych wymogów i kryteriów odnoszących się do decyzji wydawanych przez organy administracyjne. W rozpoznawanej sprawie podstawą pozbawienia skarżącego stypendium motywacyjnego był przyjęty (obowiązujący od dnia 1 sierpnia 2014 r. do dnia 20 lutego 2015 r.) Regulamin przyznawania stypendiów motywacyjnych dla studentów Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie kształcących się na kierunku zamawianym w ramach realizacji projektu "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA". Powyższy Regulamin określający prawa i obowiązki studenta oraz władze uczelni był aktem normatywnym wewnątrzzakładowym. Składając w dniu [...] lutego 2012 r. deklarację przystąpienia do udziału w powyższym projekcie, skarżący równocześnie wyraził zgodę na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w Wyższej Szkole Ekonomii i Innowacji w Lublinie. W tych okolicznościach skarżący powinien mieć świadomość, że zgodnie z punktem 26 lit. e/ omawianego, utraci prawo do otrzymywania stypendium w przypadku, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych z związanych z zajęciami dodatkowymi (Microsoft, Oracle i Cisco) i decyzja w tym zakresie jest podejmowana przez "Dziekana odpowiedniego Wydziału". Z akt sprawy wynika, decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. o utracie prawa do stypendium motywacyjnego z dniem [...] r. wydał [...] (pełniący dwie funkcje – Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej oraz Dziekana Wydziału Transportu i Informatyki). Skarżący był studentem IV roku na kierunku Informatyka. Zatem wiedział już w dniu [...] listopada 2014 r. (w momencie składania ankiety w ramach realizacji przez Uczelnię projektu "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA", że utraci prawo do stypendium motywacyjnego, jeśli nie zda egzaminów zewnętrznych, o których mowa w punkcie 26 lit. e/ powyższego Regulaminu. W ankiecie z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący podał, że nie jest zainteresowany otrzymaniem certyfikatów z egzaminów Microsoft, Oracle i Cisco (pkt 3 ankiety). Składając deklarację z dnia [...] lutego 2012 r. o przystąpieniu do udziału w projekcie"VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA", skarżący oświadczył, że będzie przestrzegać zasad i regulaminów obowiązujących w tym projekcie. Bezspornym jest, że skarżący nie przystąpił do egzaminów, których zaliczenie i przedstawienie stosownych certyfikatów uprawniało do uzyskania stypendium motywacyjnego. Rozważania te prowadzą do wniosku, że rzeczą skarżącego – deklarującego z własnej woli przystąpienie do udziału w omawianym wyżej projekcie – było zdać dodatkowe egzaminy zewnętrzne. Skarżący nie spełnił tego warunku. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Wbrew zarzutom i wnioskom skargi, Rektor [...] orzekając w dniu [...] marca 2015 r. słusznie rozpatrywał sprawę w oparciu o obowiązujące od dnia 1 sierpnia 2014 r. do dnia 20 lutego 2015 r. kryteria przyznawania stypendiów. Nowe kryteria – wynikające ze zmienionych postanowień regulaminowych – nie mogły mieć zastosowania w tej sprawie. Regulamin nowy w punkcie 28 lit. e/ określający, że student traci prawo do stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi Oracle i Cisco, zadeklarowanymi w ankiecie wypełnionej w grudniu 2014 r. nie oznacza, że skarżący nie utracił prawa do stypendium. Skarżący wypełnił ankietę w listopadzie 2014 r.( [...]), a nie w grudniu 2014 r. Okoliczność, że decyzją Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia 12 lutego 2015 r. (k. 37 akt adm.) przyznano skarżącemu stypendium w semestrze zimowym w roku akademickim 2014/2015 za wyniki w szóstym semestrze III roku nie dowodzi wadliwości zaskarżonej decyzji Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2015 r. To one podlegały kontroli w rozpoznawanej sprawie, a nie decyzja Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...]lutego 2015 r. W nawiązaniu do zarzutów sformułowanych w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. (uzupełniającym skargę), że zmiana regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych była bezprawna, należy wyjaśnić, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy ocena i kontrola postanowień regulaminu w zakresie ich zgodności z prawem. Unormowania wynikające z regulaminu (zasad) przyznawania stypendiów motywacyjnych są aktami prawa wewnętrznego, wiążącymi zarówno organy uczelni, jak i studentów. Kontroli sądowej podlegają decyzje wydane w oparciu tego rodzaju przepisy wewnętrzne uczelni w myśl zasady wyrażonej w art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odesłanie zamieszczone w powyższym przepisie nie odnosi się natomiast do aktów administracyjnych wewnętrznych, a takimi są – opracowane (i później zmieniane) przez organy uczelni - regulaminy przyznawania stypendiów motywacyjnych ( finansowanych ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na podstawie umowy podpisanej przez [...] Szkołę [...] z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kwestia odmowy wypłaty stypendium, a ściślej rzecz ujmując utraty prawo do tego świadczenia, umotywowana została przepisami prawa, co prawda nie powszechnie obowiązującymi, ale wiążącymi obie strony sporu (uczelnię i skarżącego). Konstytucyjne prawo kształtowania aktami wewnętrznymi sytuacji studenta dotyczy bowiem każdej szkoły wyższej (zob. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 18/99; publ. OTK 2000, nr 7, poz. 258). Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a