III SA/Lu 499/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oraz odmowy zarejestrowania powyższego pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta; 2.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. I. [...] złotych tytułem kosztów postępowania; 3. określa, że decyzje określone w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. I. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]., nr [...] w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki Peugeot 307 na J. I. oraz o odmowie zarejestrowania powyższego samochodu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki Peugeot 307 (nr rejestracyjny [...], numer silnika [...], numer nadwozia [...]) na J. I. oraz odmówił zarejestrowania powyższego samochodu. Powodem tej decyzji był fakt, iż pojazd został zarejestrowany w dniu [...] stycznia 2005 r. na wniosek J. I., która do tegoż wniosku załączyła zawartą przed poprzedniego właściciela umowę kupna przedmiotowego samochodu, z której treści wynikało, iż w przypadku śmierci kupującego pojazd staje się jej własnością. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. organ I instancji został powiadomiony przez H. S. o postępowaniu przez sądem powszechnym w sprawie rozstrzygnięcia o prawie do pojazdu. Organ wznowił postępowanie i zobowiązał J. I. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jej prawo do samochodu, a ponieważ dokument taki nie został przez nią przedłożony, organ uznał, iż nie została spełniona przesłanka niezbędna dla zarejestrowania pojazdu. Odwołując się od tej decyzji J. I. podniosła, że obecnie toczy się postępowanie spadkowe w Sądzie Rejonowym w Lublinie (sygn. akt: II Ns 39/05) i z tej przyczyny nie jest w stanie przedłożyć prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po poprzednim właścicielu samochodu. Stwierdziła, że samochód stanowi jej własność, gdyż wyłożyła pieniądze na jego zakup. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, zaś uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Wynikające z przytoczonego przepisu domniemania trwałości decyzji administracyjnych oznacza również konieczność wykazania przez podmiot żądający zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przyczyn, dla których należy wyeliminować z obrotu prawnego dotychczasową decyzję. Na nim więc spoczywa ciężar dowodu okoliczności faktycznych rzutujących na wady decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzji została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Zgodnie z art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności i dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był rejestrowany. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133, poz. 1123 z późn. zm.) dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży, 2) umowa zamiany, 3) umowa darowizny, 4) umowa dożywocia, 5) faktura VAT oraz 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. J. I. przedłożyła podczas rejestracji organowi administracji I instancji umowę sprzedaży samochodu, z której wynikało, że w przypadku śmierci dotychczasowego właściciela samochodu, nabywa jego własność. Nie mogła jednak nabyć praw własności pojazdu, bowiem w chwili rejestracji nie stwierdzono jej praw do spadku prawomocnym postanowieniem sądu, zaś tylko właściciel może wystąpić o jego zarejestrowanie. Ponieważ J. I., mimo wezwania organu I instancji, nie przedłożyła dokumentów odpowiadających przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zwłaszcza nie wykazała prawa własności przedmiotowego pojazdu, organ I instancji miał podstawy do podjęcia postępowania zmierzającego do uchylenia własnej decyzji o rejestracji pojazdu oraz do odmowy zarejestrowania tegoż. Na powyższą decyzję J. I. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności, ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji i zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o stwierdzenie spadku po W. F. W skardze swojej stwierdziła, iż zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie, ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po W. F. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta o uchyleniu własnej decyzji o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki Peugeot 307 na J. I. i o odmowie zarejestrowania tegoż pojazdu na skarżącą. Powyższa decyzja wydana została w trybie wznowieniowym, a podstawę wznowienia postępowania stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 6 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. Dokonywana przez sąd ocena legalności decyzji wydanej w wyżej określonym trybie wznowienia postępowania, jest oceną dwuetapową. Po pierwsze, po ocenie spełnienia warunków formalnych (termin, właściwość organu), badana jest zasadność wznowienia postępowania i tutaj kontroli podlega prawidłowość zastosowania określonej podstawy jego wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. do zaistniałego stanu faktycznego i prawnego występującego w sprawie. Nie można bowiem wznowić postępowania z innych przyczyn niż podane w wyżej wymienionym przepisie ani też dokonywać wykładni rozszerzającej poszczególnych przesłanek wznowieniowych. Jest to związane z faktem, iż wznowienie postępowania to tryb nadzwyczajny, w którym można dochodzić wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji ostatecznej. Jest to postępowanie szczególe, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych i dlatego nie może być prowadzone w zakresie szerszym od wytyczonego przepisami. Sprawdzeniu tutaj również podlega czy postępowanie zostało przeprowadzone co do przyczyn wznowienia określonych w postanowieniu o wznowieniu postępowania i czy te przyczyny stanowią podstawę wydania określonej decyzji. Jest to uzasadnione treścią przepisu art. 149 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia stanowiącego podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po drugie, jeżeli postępowanie administracyjne zostało wznowione w sposób formalnie prawidłowy (zachowano termin, wskazano ustawową podstawę wznowienia), wówczas sąd dokonuje merytorycznej kontroli decyzji organu rozstrzygającej sprawę co do istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie o zarejestrowanie samochodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., a następnie wydając decyzję po wznowieniu postępowania stwierdził, że wydana wcześniej przez niego decyzja ostateczna, mocą której dokonano zarejestrowania samochodu marki Peugeot 307 (nr rejestracyjny [...], numer silnika [...], numer nadwozia [...]) na J. I., wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Analogiczne stanowisko zajął organ II instancji rozpatrujący odwołanie od powyższej decyzji, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę również uznało, że zgodnie z przepisami art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133, poz. 1123 z późn. zm.), do zarejestrowania pojazdu na J. I. niezbędne było przedłożenie przez nią dowodu własności pojazdu jakim jest prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o tym prawie. Jako, że J. I. nie przedstawiła takiego dokumentu, niezgodne z przepisami było zarejestrowanie na nią przedmiotowego samochodu. Wracając do unormowania art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowiącego, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, należy podkreślić, iż przepis ten ma zastosowanie w przypadku uchybienia we wcześniej prowadzonym postępowaniu przepisowi art. 106 § 1 k.p.a. Zgodnie z nim, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez inny organ. Odnosząc powyższe do unormowań dotyczących rejestracji pojazdu podać należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu (nie sprowadzonego z terytorium państwa trzeciego) dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, karty pojazdu jeżeli była wydana, wyciągu ze świadectwa homologacji (nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane i dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był rejestrowany. Jak wynika z powyższego, wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu nie jest uzależnione od wcześniejszego uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu i dlatego wznowienie postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o wymienioną wcześniej przesłankę nastąpiło z przekroczeniem ram wyznaczonych przepisem art. 145 § 1 k.p.a. Skoro zatem doszło do takiego przekroczenia, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca z tej przyczyny podlegają uchyleniu. W takim przypadku nie są uzasadnione dalsze rozważania sądu na temat rozstrzygnięcia organów co do istoty sprawy, czyli odnośnie kwestii orzeczenia o odmowie zarejestrowania pojazdu na skarżącą, ze względu na nieprzedstawienie podczas rejestracji samochodu prawidłowego dowodu jego własności. Odnośnie wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po W. F., po uchyleniu zaskarżonych decyzji, stwierdzić należy, że wniosek powyższy nie może zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również kodeksu postępowania administracyjnego, nie ma kompetencji do ingerowania w postępowanie administracyjne prowadzone przez odpowiednie organy i wydawania w nim określonych orzeczeń. Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.