III SA/Lu 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia [...] lipca 2008 r. orzekającą o wymeldowaniu S. Z. z pobytu stałego z domu Nr [...] przy ul. B. w T. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że S. Z. jest jednym ze współwłaścicieli w/w domu i nie mieszka w nim. Fakt ten potwierdzają zeznania świadków oraz wyniki kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję. Potwierdza to również sam zainteresowany w piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania od decyzji organu I instancji. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowanie osoby z pobytu stałego decyzją administracyjną może nastąpić wtedy, gdy osoba, która ma być wymeldowana opuściła miejsce pobytu stałego i faktycznie w nim nie mieszka. Oznacza to, że organ meldunkowy rozpoznając wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego ma obowiązek ustalić tylko, czy osoba faktycznie opuściła lokal, w którym jest zameldowana czy też w tym lokalu zamieszkuje. Organ nie bierze pod uwagę tego, czy osoba taka jest właścicielem bądź współwłaścicielem lokalu. Wojewoda argumentował dalej, że S. Z. stwierdził w piśmie uzupełniającym odwołanie, że nie opuścił dobrowolnie domu, gdyż żona M. Z. nie wpuszcza go. Nie ma to znaczenia skoro nie czynił on jakichkolwiek starań na drodze prawnej w celu zamieszkiwania w tym domu. W tych okolicznościach Wojewoda wyjaśnił, że zaistniała przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania S. Z. z pobytu stałego. Nastąpiło bowiem faktyczne opuszczenie przedmiotowego domu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Dalsze zaś zameldowanie S. Z. w tym domu byłoby fikcją w świetle obowiązujących przepisów meldunkowych. W skardze sądowej S. Z. zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu przeprowadzonym przez organ meldunkowy. Podniósł, że podjął pracą na terenie U. i tym należy tłumaczyć jego częstą nieobecność w domu. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżący wskazał, że w razie potrzeby może przedstawić świadków, którzy podważą zeznania świadków przedstawionych jego żonę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Organowi meldunkowemu umknęło uwadze, że w toku prowadzonego (na wniosek M. Z.) postępowania, należało zapewnić skarżącemu możliwość czynnego udziału w czynnościach związanych z przeprowadzaniem dowodów. Stosownie do art. 79 § 1 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków przynajmniej na siedem dni przed terminem. Powyższy przepis w § 2 przewiduje, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia. W dniu [...] maja 2008 r. przesłuchano świadka W. G. Następnego dnia ([...] maja 2008 r.) przesłuchano innego świadka B. K. Wbrew dyspozycji art. 79 § 1 k.p.a., skarżący nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów. Tym samym uniemożliwiono mu prawo do zadawania pytań świadkom oraz złożenia bezpośrednich wyjaśnień po przeprowadzeniu tych dowodów. Z akt sprawy wynika, że w charakterze strony przesłuchano w maju 2008 r. M. Z. Dokładnej daty przesłuchania M. Z. nie sposób ustalić bowiem figurujący w aktach sprawy protokół z jej przesłuchania jest nieczytelny. Skarżącego nie poinformowano o terminie i miejscu przesłuchania M.Z. Zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a., skarżącego należało zawiadomić o zamiarze przesłuchania strony – M.Z. przynajmniej na siedem dni przed planowanym przesłuchaniem. Skarżący miał prawo zadawania pytań M. Z. oraz składania wyjaśnień na temat okoliczności podawanych przez wnioskodawczynię. W literaturze przedmiotu podnosi się, że naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H.Beck, str. 412). Uchybień dopuścił się również i organ odwoławczy. Przed wydaniem decyzji skarżącego należało pouczyć możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 k.p.a.). Tymczasem organ ograniczył się jedynie do sporządzenia notatki służbowej dokumentującej wizytę skarżącego Oddziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Delegatury Urzędu Wojewódzkiego w Z. w dniu [...] września 2008 r. Z treści notatki wynikało, między innymi, że skarżący jest współwłaścicielem domu położonego przy ul. B. [...], nie mieszka w nim ponieważ żona nie pozwala mu na to oraz nie zgłaszał tego faktu Policji. W tych okolicznościach skarżący słusznie podnosi w skardze, że decyzję podjęto bez jego udziału w sprawie. Samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym informuje się stronę możliwości złożenia wyjaśnień w określonym miejscu i terminie, nie gwarantuje stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rzeczą organu będzie dostosować się powyższych uwag. Poza tym organ oceni i ustosunkuje się do ewentualnych wyjaśnień skarżącego o podjęciu przez niego pracy na U. (o fakcie tym skarżący nie zgłaszał w toku postępowania przeprowadzonego przez organ; okoliczność tę skarżący podniósł dopiero w skardze sądowej). W tej sytuacji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza T. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu podlegały uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 cyt. ustawy.