III SA/Lu 500/09

WyrokWSA w Lublinie2010-02-18

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji o zaliczeniu okresu służby do wysługi lat na podstawie art. 155 KPA, jeśli zmiana ta dotyczy okresu sprzed ponad 3 lat, a roszczenie o wypłatę zaległego dodatku za wysługę lat uległo przedawnieniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że interes skarżącego w zweryfikowaniu zasad naliczania okresów służby został uwzględniony poprzez wydanie nowej, prawomocnej decyzji personalnej, która przyznała dodatek za wysługę lat z uwzględnieniem okresu nadterminowej służby wojskowej. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji z 1998 r. w trybie art. 155 KPA, zwłaszcza że zgoda strony nie jest wystarczająca, a przeszkodą może być brak podstaw w przepisach prawa materialnego dla żądanego zakresu modyfikacji.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. domagał się zmiany decyzji z 1998 r. w trybie art. 155 KPA, aby zaliczyć do wysługi lat okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na przedawnienie roszczenia o zaległy dodatek za wysługę lat. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podzielając argument o przedawnieniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że organ znał wszystkie okoliczności i wydał decyzję z naruszeniem prawa, a także że zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej zaliczenia okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania sierż. J. S. - starszego oddziałowego działu ochrony Zakładu Karnego w C., od decyzji wydanej przez dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie odmowy zmiany na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji nr [...] z dnia [...] października 1998 r. w ten sposób, aby nastąpiło zaliczenie w niej całego okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia 30 października 1998 r. Dyrektor Zakładu Karnego w C. zaliczył skarżącemu do wysługi lat, od której zależy dodatek za wysługę lat, na dzień 1 listopada 1998 r., okres służby w Wojsku Polskim w wymiarze 1 rok, 2 miesiące i 24 dni, bez uwzględnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Z dostępnych dokumentów wynika, iż skarżący pełnił nadterminową zasadniczą służbę wojskową w okresie od dnia 30 lipca 1997 r. do dnia 31 października 1998 r. Skarżący złożył w dniu 30 kwietnia 2009 r. raport o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] października 1998 r. w trybie art. 155 kpa, w ten sposób, aby nastąpiło w niej zaliczenie do wysługi lat uprawniającej do dodatku za wysługę lat także okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z dnia 12 maja 2009 r. odmówił skarżącemu zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] października 1998 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził, iż zmiana tejże decyzji spowodowałaby konieczność wypłaty zaległego dodatku za wysługę lat za okres przekraczający 3 lata. Skarżący wniósł kilka pism, z których ostatnie, z dnia 27 lipca 2009 r. nazwał odwołaniem. Z uwagi na brak pouczenia strony o możliwości i terminie odwołania organ drugiej instancji postanowił rozpatrzyć odwołanie. Organ uznał, że na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Uwzględnienie odwołania oraz wzruszenie zaskarżonej decyzji nie jest celowe. Roszczenie z tytułu wypłaty dodatku za wysługę lat za okres przekraczający 3 lata od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne uległo przedawnieniu. Natomiast roszczenie za okres do 3 lat zostało zaspokojone, bowiem dyrektor zakładu karnego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. ustalił skarżącemu dodatek za wysługę lat z uwzględnieniem nadterminowej zasadniczej służby wojskowej za okres 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ wskazał, że zgodnie z uzasadnieniem wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1998 r., III RN 92/98 (OSN 1999, Nr 18, poz. 570) wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 kpa pozostaje w sferze uznania organu administracyjnego i dlatego nie stanowi naruszenia prawa sytuacja, w której organ administracyjny nie skorzystał z możliwości wzruszenia decyzji w tym trybie. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej, oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podczas przyjęcia do służby w Służbie Więziennej przedstawił Dyrektorowi Zakładu Karnego w C. dokumenty potwierdzające okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. W decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] października 1998 r. wydanej przez ten organ, dotyczącej przyjęcia skarżącego do służby w Służbie Więziennej, do płatnej wysługi lat na dzień przyjęcia nie został zaliczony okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej w wymiarze jednego roku, 2 miesięcy i 24 dni. Powyższy okres był znany organowi gdyż został zaliczony do okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Skarżący podnosi, że jako główny powód utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał okres przedawnienia roszeń wynikający z prawa materialnego (art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej) i określający go jako nieprzekraczający 3 lata. W ocenie skarżącego okres przedawnienia jest okolicznością wyłączającą możliwość dochodzenia roszczeń, jednak art. 103 ust 2 ustawy o Służbie Więziennej wskazuje, że organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Skarżący uznaje, że w tym przypadku zachodzą takie okoliczności, a wynikają one z faktu, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. w chwili wydawania decyzji w dniu [...] października 1998 r. znał wszystkie okoliczności faktyczne i wydał decyzję z naruszeniem prawa materialnego. Ponadto organ działając na szkodę skarżącego i wbrew obowiązującemu stanowi prawnemu, nawet po złożeniu przez skarżącego raportu z dnia 21 lipca 2008 r. w dalszym ciągu odmawiał ponownego ustalenia dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Owa kontrola obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak zauważa organ w odpowiedzi na skargę – w stosunku do skarżącego została wydana odrębna decyzja personalna nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zgodnie z którą naliczono skarżącemu dodatek za wysługę lat od dnia 6 maja 2006 r. a więc od dnia następnego po dniu, w którym skarżący zyskał 10 – letni okres służby, z uwzględnieniem okresu odbywania nadterminowej służby wojskowej. Decyzja ta stała się prawomocna, bowiem skarżący nie złożył odwołania zgodnie z zawartym pouczeniem. W tej sytuacji interes skarżącego w zweryfikowaniu zasad naliczania okresów służby i okresów równoważnych, zmierzającym do uwzględnienia okresu odbywania nadterminowej służby wojskowej, został uwzględniony. Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że jego należności wyliczone wstecznie od dnia 6 maja 2006 r. nie uległy przedawnieniu, bowiem bieg przedawnienia został przerwany, chociażby poprzez złożenie raportu z dnia 30 kwietnia 2009 r. dotyczącego korekty naliczania wynagrodzenia. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej – roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jednakże, stosownie do art. 103 ust. 3 pkt 1 ustawy – bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Tym samym, skoro dodatek za wysługę lat przysługuje skarżącemu od dnia 6 maja 2006 r., a trzyletni bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu najpóźniej w dniu 30 kwietnia 2009 r., to w żadnej części roszczenie nie uległo przedawnieniu. Nie jest więc już uzasadnione podtrzymywanie żądania skarżącego, które dotyczy odrębnej zmiany decyzji nr [...] z dnia 30 października 1998 r. w trybie art. 155 kpa, w ten sposób, aby nastąpiło w niej zaliczenie do wysługi lat uprawniającej do dodatku za wysługę lat także okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podnieść należy ponadto, że zgoda stron aczkolwiek niezbędna nie jest wystarczającym warunkiem weryfikacji decyzji w trybie art. 155 kpa. Stwarza ona jedynie możliwość uchylenia lub zmiany decyzji przez organ administracji. Przeszkodą do weryfikacji w trybie art. 155 kpa może być brak podstaw w odpowiednich przepisach prawa materialnego dla żądanego przez stronę sposobu i zakresu modyfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. W obecnej sytuacji żaden interes skarżącego nie przemawia za zmianą ostatecznej decyzji z 1998 r. o przyjęciu do służby, skoro w ostatecznej decyzji z dnia nr [...] z dnia 22 lipca 2009 r. określono czas służby zgodnie z oczekiwaniami skarżącego – łącznie z okresem nadterminowej służby wojskowej i przyznano stosowne wynagrodzenie z tym związane. Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na wynik postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło