III SA/Lu 500/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. A. Spółka Cywilna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu i zwrot wydatków za usunięcie pojazdu z drogi I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz M. Ł. i M. Ł. A. Spółka Cywilna kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) maja 2012 r., Nr (...), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia M. Ł. – wspólnika (...) s.c. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r., Nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu z drogi oraz za dozór pojazdu. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Komenda Miejska Policji w dniu (...) 2009 r. przekazała Naczelnikowi (...) Urzędu Skarbowego w (...) dokumentację dotyczącą samochodu osobowego marki (...) o nr rej. (...). Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia (...) 2009 r. przyznał M. Ł. i M. Ł. – wspólnikom (...) s.c. zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór nad wyżej wymienionym pojazdem za okres od (...) 2002 r. do (...) 2009 r. w kwocie (...) zł brutto. W piśmie z dnia (...) 2011 r. skarżący wnieśli o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi ww. pojazdu oraz jego dozór w okresie od daty usunięcia, tj. (...) 1999 r. do dnia (...) 2002 r. Postanowieniem z dnia (...) 2012 r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot poniesionych koniecznych wydatków związanych z dozorem wspomnianego pojazdu od daty usunięcia do (...) 2002 r. oraz przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu z drogi. Po rozpatrzenia zażalenia M. Ł., Dyrektor Izby Skarbowej w (...) postanowieniem z dnia (...) 2012 r. utrzymał mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby w dniu usunięcia przedmiotowego pojazdu istniał stosunek administracyjnoprawny między skarżącymi a Wojewodą (...), a wobec tego brak jest podstaw do domagania się przez skarżących przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu poniesionych koniecznych wydatków związanych z dozorem ww. pojazdu od daty usunięcia do (...) 2002 r., w tym zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu z drogi. Urząd Wojewódzki pismem z dnia (...) 2012 r. poinformował, że w zasobie archiwum brak jest decyzji dotyczącej wyznaczenia (...) M. Ł., M. Ł. s.c. w L. do usuwania pojazdów z drogi i sprawowania dozoru nad pojazdami. Również skarżący nie dysponowali umową wyznaczenia przez Wojewodę do realizacji zadań zlecanych bezpośrednio przez Policję zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) 1993 r. w sprawie określenia warunków i trybu oraz jednostek i zasad ich współdziałania z Policją w zakresie usuwania i blokowania pojazdów oraz pilotowania pojazdów nienormatywnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. Ł. i M. Ł. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości i wnieśli o uchylenie postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 129 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że brak umowy zawartej z wojewodą jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżącym nie przysługuje żądanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w okresie od dnia 17 kwietnia 1999 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 89, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wynagrodzenia i zwrotu wydatków za dozór pojazdu nie jest dopuszczalna droga cywilnoprawna. Skoro skarżący wykonali zlecenie, którego przedmiotem był pojazd marki (...), a dochodzenie roszczeń na drodze postępowania cywilnego jest niedopuszczalne, pozostaje dochodzenie wypłaty wynagrodzenia za dozór na drodze postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucili również brak zgromadzenia i zbadania w sposób wszechstronny materiału dowodowego. W ocenie skarżących, brak umowy, do której zawarcia był zobowiązany wojewoda nie może przesądzać o odmowie wypłaty wynagrodzenia przedsiębiorcy za dokonaną usługę. W celu ustalenia istnienia stosunku administracyjnoprawnego między stronami, organ powinien był przeprowadzić rozprawę. Zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, zdaniem skarżących, stanowiło naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w (...) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący domagają się przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie na prowadzonych przez nich parkingu samochodu marki (...) o nr rej. (...) w dniach od (...) 1999 r. do (...) 2002 r. Obowiązujący w tym czasie art. 129 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) nakładał na organy policji między innymi kontrolowanie usuwania lub przemieszczania pojazdów, a wydane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1, 2 i 4 tej ustawy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5, poz. 64 z późn. zm.) regulowało szczegółowe kwestie w tym zakresie. Przez okres od 1 stycznia 1998 r. do 11 lutego 2000 r. z mocy art. 151 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie określenia warunków i trybu raz jednostek i zasad ich współdziałania z Policją w zakresie usuwania i blokowania pojazdów oraz pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. Nr 49, poz. 225 z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. stanowiło, że Komendant Powiatowy Policji zawierał z przedsiębiorcami prowadzącymi parkingi umowy, na mocy których byli oni zobowiązani do usuwania z dróg pojazdów oraz ich przechowywania na parkingach strzeżonych. Przedsiębiorcy w umowach tych zobowiązali się do dochodzenia we własnym zakresie, na drodze cywilnoprawnej, należności za usunięcie pojazdu oraz jego przechowanie, od właściciela pojazdu. Wzór takiej umowy stanowił załącznik do rozporządzenia (§ 10 rozporządzenia). Podobne uregulowania zawierało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 kwietnia 1993 r. Poza sporem pozostaje okoliczność, że samochód marki (...) o nr rej. (...) był przechowywany na parkingu strzeżonym prowadzonym przez skarżących od 4 (...) 1999 r. do (...) 2009 r. oraz, że skarżący otrzymali należność za przechowanie tego samochodu w okresie od (...) 2002 r. do (...) 2009 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że podstawą odmowy przyznania skarżącym wynagrodzenia za parkowanie i usunięcie z drogi samochodu marki Łada o nr rej. (...) za okres od (...) 1999 r. do (...) 2002 r. był fakt, że skarżący nie przedłożyli umowy na usunięcie pojazdu oraz jego parkowanie w tym okresie oraz, że umowy takiej nie można było otrzymać od Wojewody (...). Nie można było również ustalić, czy w dniu usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi istniał stosunek administracyjnoprawny między skarżącymi a Wojewodą (...) uzasadniający przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz jego usunięcie z drogi. W świetle powyższych okoliczności za w pełni uzasadniony należało uznać – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 77 § 1, art. 80, art. 89 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu prowadzonym przez skarżących w dniu (...) 1999 r. W dacie tej obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia (...) 1993 r. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. było więc ustalenie czy odbyło się to na podstawie umowy zawartej z skarżącymi. Przepis ten wymaga zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Temu obowiązkowi organ orzekający nie sprostał ograniczając się do stwierdzenia, że nie ma tej umowy w zasobach archiwalnych Wojewody (...). Nie zwalniało to organu od poszukiwania innych dowodów, np. zeznań świadków, dokumentów policji bądź też przeprowadzenia rozprawy administracyjnej stosownie do art. 89 k.p.a. Nie ulega także wątpliwości że w tym poszukiwaniu dowodów powinni aktywnie uczestniczyć też sami skarżący, składając odpowiednie wnioski dowodowe. Zajdzie także potrzeba przesłuchania w charakterze świadka właścicielki samochodu marki (...) o nr rej. (...) B. W. choćby na okoliczność czy była wzywana do zapłaty za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu i czy taką opłatę uiściła na rzecz skarżących za okres od (...) 1999 r. do (...) 2002 r. Dopiero tak zebrany i uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na ocenę zgodną z art. 80 k.p.a. i będzie mógł stanowić podstawę subsumcji do obowiązującego w czasie prawa materialnego. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.