III SA/Lu 502/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. A.-A-P.Spółka Cywilna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu z drogi oraz za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M. Ł. i M. Ł. A.-A-P. Spółka Cywilna kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym przez M. Ł. ora M. Ł. postanowieniem z ... maja 2012 r., nr ..., Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia ... stycznia 2012 r., nr ..., w sprawie odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot poniesionych koniecznych wydatków związanych z dozorem pojazdu P. o numerze rejestracyjnym ... od daty usunięcia do ... czerwca 2002 r. oraz odmowy przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za usunięcie z drogi. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, ze przedmiotowa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. W dniu ... kwietnia 2009 r. Komenda Miejska Policji w L. przekazała Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie dokumentację dotyczącą samochodu osobowego marki P. zarejestrowanego pod numerem ..., świadczącą o usunięciu pojazdu z drogi. Dnia ... maja 2009 r. skarżący wystąpili o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór sprawowany w okresie od ... lipca 2002 r. do ... maja 2009 r. nad ww. pojazdem, przejętym na rzecz Skarbu Państwa przez objęcie go w posiadanie samoistne. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia ... maja 2009 r., nr N..., przyznał skarżącym zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki P. za okres od ... lipca 2002 r. do ... maja 2009 r. w kwocie ... zł brutto. Skarżący wystawili i przesłali organowi I instancji fakturę VAT nr ... z dnia ... czerwca 2009 r. na kwotę ... zł brutto. Następnie M. i M. Ł. wnioskiem z dnia ... listopada 2011 r. wnieśli o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki P. o nr rejestracyjnym ... oraz za jego dozór w okresie od dnia usunięcia tj. ... czerwca 1999 r. do dnia ... czerwca 2002 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia ... stycznia 2012 r. odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot poniesionych koniecznych wydatków związanych z dozorem samochodu marki P. o nr rejestracyjnym ... od dnia ... czerwca 1999 r. do dnia ... czerwca 2002 r. oraz odmówił przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za usunięcie pojazdu z drogi. Skarżący złożyli w dniu ... stycznia 2012 r. na powyższe postanowienie zażalenie zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 12 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako k.p.a. oraz art. 2, 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), dalej jako Konstytucja RP w związku z art. 4 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284). Ich zdaniem organ nie wyjaśnił z urzędu kompleksowo sprawy, czym naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz pominął treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10. W konsekwencji zdaniem skarżących doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego polegającego na dyskryminacji obywatela w życiu społecznym i gospodarczym. Ponadto organ nie dokonał zestawienia art. 129 ust. 2 lit. e ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu na dzień 1 lutego 1983 r. z art. 130a tej ustawy. Skarżący podnieśli także, że stosunki powstałe na gruncie art. 129 i 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym powstają wyłącznie na zlecenie organów państwa i toczą się według procedury administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia skarżących wydał w dniu ... maja 2012 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy postanowienie oragnu I instancji. Wyjaśnił, że w okresie od ... czerwca 1999 r. do dnia ... czerwca 2002 r. obowiązywała ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602), która weszła w życie 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 10 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu usunięcia pojazdu drogi, dawała ona policjantowi uprawnienie do nakazania usuwania lub przemieszczania pojazdu. Stosownie zaś do treści art. 129 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej określał w drodze rozporządzenia tryb oraz jednostki i warunki współdziałania w zakresie zapewnienia sprawności ruchu, w szczególności przez nadzór nad parkowaniem pojazdów i usuwaniem, na koszt właściciela, pozostawionych w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu. Stosowne rozporządzenie wykonawcze w sprawie w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. 2000, Nr 5, poz. 64), dalej jako rozporządzenie z 2000 r., zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 14 stycznia 2000 r., a weszło w życie w dniu 11 lutego 2000 r. Na podstawie § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia komendant powiatowy Policji zawiera umowy z przedsiębiorcami, którzy na podległym mu terenie będą wykonywać czynności usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingach strzeżonych na podstawie dyspozycji Policji (...), w zakresie określonym w rozporządzeniu z 2000 r. Przy zawieraniu ww. umów komendant powiatowy Policji brał pod uwagę, stosownie do zakresu działalności prowadzonej przez przedsiębiorców, m.in. zobowiązanie się przedsiębiorcy do dochodzenia we własnym zakresie, na drodze cywilnoprawnej, roszczeń od właściciela pojazdu. Organ zaznaczył jednak, że zgodnie z art. 151 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, zachowują moc przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1995 r. Nr 104, poz. 515), które regulowało rozporządzenie z dnia 28 kwietnia 1993 r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie określenia warunków i trybu oraz jednostek i zasad ich współdziałania z Policją w zakresie usuwania i blokowania pojazdów oraz pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. Nr 49, poz. 225 z późn. zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, właściwy terytorialnie wojewoda w uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim Policji na podstawie złożonych ofert dokonuje wyboru podmiotów wykonujących czynności w zakresie określonym w § 1 ust. 1 pkt 3 i 4 i zawierał z nimi umowę. Organ w toku postępowania wystąpił do skarżących pismem z dnia ... lutego 2012 r., nr ... o uzupełnienie zażalenia o dokumenty, tj. umowę świadczącą o wyznaczeniu skarżących do usuwania z drogi i sprawowania dozoru nad pojazdem marki P.... Skarżący w piśmie z dnia ... marca 2012 r. wyjaśnili, że w dacie usuwania Poloneza byli jednostką wyznaczoną przez Wojewodę Lubelskiego do realizacji zadań zleconych bezpośrednio przez Policję zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia ... kwietnia 1993 r., nie odnaleźli jednak umowy zawartej z W.L.. W związku z brakiem ww. umowy organ pismem z dnia ... marca 2012 r., nr .... wystąpił do W. L. z zapytaniem, czy w okresie usuwania przedmiotowego pojazdu między nim a skarżącymi była zawarta stosowna umowa. L. Urząd Wojewódzki w L. pismem z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... poinformował, że w zasobie archiwum brak jest "decyzji dotyczącej wyznaczenia spółki ... M. Ł., M. Ł. s.c. w L. do usuwania pojazdów z drogi i sprawowania dozoru na pojazdami", z uwagi na 5 letni okres przechowywania ww. dokumentacji. Organ podsumowując stwierdził, że na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie nie mógł stwierdzić, czy w dniu usunięcia pojazdu, tj. ... czerwca 1999 r. istniał stosunek administracyjnoprawny między skarżącymi a W. L.. Wobec powyższego brak jest podstaw do domagania się przez skarżących wynagrodzenia za dozór pojazdu marki P. o nr rejestracyjnym ...od daty usunięcia do ... czerwca 2002 r., w tym zwrotu wydatków za usunięcie z drogi. Nieuzasadnione zdaniem organu, w kontekście stanu faktycznego sprawy, były zarzuty naruszenia art. 2, 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Nieuzasadniony był także zarzut naruszenia art. 6,7,8,9,12 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w ocenie spółki pominięto uchwałę I OPS 1/10. Na powyższe postanowienie skarżący w dniu ... lipca 2012 r. wnieśli skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej. Zarzucili w niej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 129 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. polegające na błędnej wykładni, art. 77 ust. 2 i art. 45 Konstytucji RP polegające na uznaniu, że skarżący może domagać się zwrotu kosztów od właściciela pojazdu, art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. polegające na przyjęciu założenia przez organ, że odmowa wypłaty wynagrodzenia za dozór i zwrotu poniesionych koniecznych wydatków związanych z dozorem pojazdu nie narusza podstawowych praw konstytucyjnych oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że brak umowy zawartej z W. L. jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżącym nie przysługuje żądanie zwrotu koniecznych wydatków. Skarżący zarzucili też naruszenie przepisów postępowania, art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 89, 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. W odpowiedzi na skargę oragn podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący domagają się przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie na prowadzonym przez nich parkingu samochodu marki P. o nr rej. ...w dniach od ... czerwca 1999 r. do ... czerwca 2002 r. Obowiązujący w tym czasie art. 129 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) nakładał na organy policji między innymi kontrolowanie usuwania lub przemieszczania pojazdów, a wydane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1, 2 i 4 tej ustawy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5, poz. 64 z późn. zm.) regulowało szczegółowe kwestie w tym zakresie. Przez okres od 1 stycznia 1998 r. do 11 lutego 2000 r. z mocy art. 151 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie określenia warunków i trybu oraz jednostek i zasad ich współdziałania z Policją w zakresie usuwania i blokowania pojazdów oraz pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. Nr 49, poz. 225 z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. stanowiło, że Komendant Powiatowy Policji zawierał z przedsiębiorcami prowadzącymi parkingi umowy, na mocy których byli oni zobowiązani do usuwania z dróg pojazdów oraz ich przechowywania na parkingach strzeżonych. Przedsiębiorcy w umowach tych zobowiązali się do dochodzenia we własnym zakresie, na drodze cywilnoprawnej, należności za usunięcie pojazdu oraz jego przechowanie, od właściciela pojazdu. Wzór takiej umowy zawierał załącznik do rozporządzenia (§ 10 rozporządzenia). Podobne uregulowania zawierało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 1993 r. Poza sporem pozostaje okoliczność, że samochód marki P. o nr rej. ... był parkowany na parkingu strzeżonym prowadzonym przez skarżących od ... czerwca 1999 r. do ... maja 2009 r. oraz, że skarżący otrzymali należność za parkowanie tego samochodu w okresie od ... lipca 2002 r. do ... maja 2009 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą odmowy przyznania skarżącym wynagrodzenia za parkowanie i usunięcie z drogi samochodu marki Polonez o nr rej. .... za okres od ... czerwca 1999 r. do ... czerwca 2002 r. był fakt, że skarżący nie przedłożyli umowy na usunięcie pojazdu oraz jego parkowanie w tym okresie oraz, że umowy takiej nie można było otrzymać od Wojewody Lubelskiego. Nie można było również ustalić, czy w dniu usunięcia przedmiotowego pojazdu o nr rej. ... z drogi istniał stosunek administracyjnoprawny między skarżącymi a Wojewodą uzasadniający przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz jego usunięcie z drogi. W świetle powyższych okoliczności za w pełni uzasadniony należało uznać – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 77 § 1, art. 80, art. 89 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu prowadzonym przez skarżących w dniu ... czerwca 1999 r. W dacie tej obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 1993 r. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. było więc ustalenie, czy odbyło się to na podstawie umowy zawartej z skarżącymi. Przepis ten wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Temu obowiązkowi organ orzekający nie sprostał ograniczając się do stwierdzenia, że nie ma tej umowy w zasobach archiwalnych W. L.. Nie zwalniało to organu od poszukiwania innych dowodów, np. zeznań świadków, dokumentów policji bądź też przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, stosownie do art. 89 k.p.a. Nie ulega także wątpliwości że w tym poszukiwaniu dowodów powinni aktywnie uczestniczyć też sami skarżący, składając odpowiednie wnioski dowodowe. Zajdzie także potrzeba przesłuchania w charakterze świadka właściciela samochodu marki P. o nr rej. ... K. K. (k.-3 akt administracyjnych) choćby na okoliczność czy była wzywana do zapłaty za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu i czy opłatę taką uiściła na rzecz skarżących za okres ... czerwca 1999 r. - ... czerwca 2002 r. Dopiero tak zebrany i uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na ocenę zgodną z art. 80 k.p.a. i będzie mógł stanowić podstawę subsumcji do obowiązującego w tym czasie prawa materialnego. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł ja w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.