III SA/Lu 503/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. - Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. Z. w L., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowanie osoby z pobytu stałego decyzją administracyjną może nastąpić wtedy, gdy osoba, która ma być wymeldowana opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że K. K. co najmniej od stycznia 2011 r. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od tego czasu, co potwierdzają zgodnie obie strony postępowania, nie ma ona dostępu do w/w lokalu, ponieważ zostały wymienione zamki w drzwiach wejściowych. Fakt jej niezamieszkiwania również w okresie wcześniejszym w przedmiotowym lokalu potwierdzają zeznania świadka R. C. ([...] będącego w innym postępowaniu pełnomocnikiem Z. K. tj. strony występującej o wymeldowanie K. K.), który potwierdził, iż przygotowując w lipcu 2010 r. pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego miał problem z ustaleniem jej miejsca zamieszkania. Dołączone do akt sprawy przez wymienionego świadka zdjęcia przedmiotowego lokalu, wykonane przy okazji udzielania pomocy w jego zbyciu, świadczą, że zarówno K. K., jak i jej siostra nie zamieszkują w tym lokalu. Świadek ten zeznał również, że K. K. oraz jej siostra żądają od wnioskodawcy wymeldowania świadczenia pieniężnego w zamian za wymeldowanie. Okoliczność tą potwierdza także matka K. K., która zeznała, że powodem awantur były m.in. rozbieżności odnośnie spłaty przedmiotowego mieszkania. Organ II instancji podniósł, że strona od czasu opuszczenia lokalu do czasu wydania decyzji nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót i zamieszkanie w przedmiotowym lokalu, co jest tożsame z pogodzeniem się z zaistniałą sytuacją i rezygnacją z zamieszkania z własnej woli. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji podkreślił, że nieskorzystanie z tych środków skutkuje wymeldowaniem osoby lokalu, w którym nie zamieszkuje. W kontekście ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego jak i powołanych orzeczeń sądów administracyjnych, nie jest zasadny zarzut strony dotyczący nieustalenia okoliczności opuszczenia przez nią lokalu. W ocenie organu stronie nie chodzi o zamieszkanie w przedmiotowym lokalu lecz o uzyskanie świadczenia pieniężnego w zamian za wymeldowanie. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu, w związku z czym nie jest źródłem ani pochodną tytułu prawnego do lokalu. Z tych względów nie ma podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła K. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie opuściła dobrowolnie spornego lokalu. Ojciec uniemożliwił jej wstęp do niego poprzez wymianę zamków w drzwiach, a następnie poprzez niewpuszczanie do lokalu, co zostało potwierdzone w piśmie Zastępcy Komendanta V Komisariatu Policji w L. z dnia [...] r., nr [...]. Zdaniem skarżącej niesporne jest, że powodem niezamieszkiwania przez nią w spornym lokalu są wymienione zamki w drzwiach wejściowych. Sporna jest natomiast data, do której faktycznie zamieszkiwała w spornym lokalu. Z zeznań świadków oraz samej skarżącej wynika, że w spornym lokalu mieszkała jeszcze w styczniu 2011 r. Z chwilą wymiany zamków w drzwiach nie ma dostępu do mieszkania, jednakże pozostawiła tam swoje rzeczy. Potwierdza do skierowane do niej pismo jej ojca z [...] r. wzywające do odebrania z przedmiotowego lokalu jej rzeczy osobistych. W tym względzie pismo to przeczy zeznaniom złożonym przez ojca i świadka R. C. Skarżąca nie zgadza się również z argumentem, jakoby nie podejmowała żadnych działań prawnych od czasu opuszczenia lokalu. Skarżąca zgłaszała zaistniałą sytuację na Policji do dzielnicowego osiedla, który pouczył ojca odnośnie przysługujących skarżącej i jej siostrze praw. Okoliczności te zostały potwierdzone w przywołanym piśmie Zastępcy Komendanta V Komisariatu Policji z dnia [...] r. Skarżąca wraz z siostrą rozmawiały z adwokatem o dochodzeniu swoich praw na drodze powództwa cywilnego, jednakże nie uczyniły tego ze względu na brak środków finansowych. Zdaniem skarżącej nie jest prawdziwe twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że chodzi jej nie o zamieszkanie w przedmiotowym lokalu lecz o uzyskanie świadczenia pieniężnego w zamian za wymeldowanie. Przedstawione na tę okoliczność zeznanie jej matki świadczy jedynie o tym, że matka myślała o spłacie, którą był winien ojciec zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r., sygn. [...], a której to spłaty nie dokonał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że podnoszona w skardze kwestia bezprawnego zmuszenia skarżącej do opuszczenia spornego lokalu nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z powołanym unormowaniem, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez pobyt stały, stosownie do art. 10 i art. 6 ust. 1 powołanej ustawy w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały , należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Miejsce pobytu stałego danej osoby, to miejsce, w którym koncentruje swoje życiowe sprawy: mieszka, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje swoje rzeczy, przyjmuje gości, odbiera korespondencję, wypoczywa, itd. Przy czym, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00 Lex nr 50123; wyrok NSA z 15 października 2009 r., II OSK 1590/08 http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organ przyjął, że skarżąca opuściła miejsce dotychczasowego pobytu stałego w styczniu 2011 r., co było spowodowane nasilaniem się konfliktu z ojcem, a następnie brakiem dostępu do przedmiotowego lokalu z uwagi na wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Skarżąca od czasu opuszczenia lokalu nie podejmowała roszczeń cywilnoprawnych, przed wydaniem decyzji o jej wymeldowaniu, a taka sytuacja jest równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. W ocenie sądu stanowisko to zasługuje na aprobatę, bowiem ustalenia faktyczne dokonane w sprawie wskazują, iż opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu miało charakter trwały i dobrowolny. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, na skutek złożonego w dniu [...] r. wniosku o wymeldowanie skarżącej z lokalu nr [...] przy ul. Z. w L. organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w tym m.in. przesłuchał świadków (N. K.; M. C.; E. T.; M. B.; R. C.; P. W.), dokonał oględzin przedmiotowego lokalu oraz dopuścił dowód z pisemnych wyjaśnień strony. Zeznania świadków (N. K., Z. K., M. C. k-13, k-18, k-46 akt administracyjnych) jak i samej skarżącej (k-11 akt administracyjnych) potwierdzają, że w styczniu 2011 r. doszło do interwencji policji w związku z awanturą, jaka miała miejsce pomiędzy siostrą skarżącej a ich ojcem. Skarżąca spakowała wtedy najpotrzebniejsze rzeczy (podobnie jej siostra) i od tego czasu nie nocowała w tym lokalu. Przez ok. dwa tygodnie skarżąca wraz z siostrą przychodziły do przedmiotowego lokalu, jednakże z uwagi na wymianę zamków w drzwiach wejściowych przez ich ojca, nie miały do niego dostępu. Po wymianie zamków skarżąca nie otrzymała również nowych kluczy do lokalu. Skarżąca i jej siostra kilkakrotnie próbowały się dostać do w/w lokalu przy pomocy Policji, jednakże nie zostały wpuszczone do lokalu (pismo Zastępcy Komendanta Komisariatu V Policji w L. z dnia [...] r., k-28 akt administracyjnych). Od tego czasu skarżąca zamieszkuje u dziadków w miejscowości M., czasami nocuje też u swej ciotki mieszkającej przy ul. K w L. Fakt niezamieszkiwania skarżącej i jej siostry w przedmiotowym lokalu potwierdza również świadek M. B. (matka skarżącej), która zeznała, że obie jej córki w styczniu 2011 r. z powodu awantur zostały zmuszone do jego opuszczenia (k- 47 akt administracyjnych). Okoliczności te zostały pośrednio poświadczone przez świadka E. T. (koleżankę skarżącej), która podała, że w przedmiotowym lokalu ostatni raz była z wizytą u skarżącej w grudniu 2010 r. (k-46 akt administracyjnych). Z kolei zeznający w sprawie świadek R. C. (k-9, k-43 akt administracyjnych), udzielający wnioskodawcy wymeldowania pomocy w zbyciu przedmiotowego lokalu podniósł, że był w tym lokalu kilkakrotnie w marcu i kwietniu 2011 r. i nigdy nie zastał ani skarżącej, ani jej siostry. W lokalu tym nie było również żadnych ich rzeczy osobistych, ani przedmiotów codziennego użytku, czego dowodem są wykonane w tym czasie zdjęcia. Podniósł również, że skarżąca i jej siostra nie były zainteresowane odebraniem kluczy do przedmiotowego lokalu (po wymianie zamków do drzwi wejściowych), które znajdowały się u niego w depozycie i poinformowały go, iż oczekują od wnioskodawcy wymeldowania rozliczenia finansowego tytułu podziału majątku między rodzicami. Powyższe ustalenia dowodzą, że skarżąca opuściła miejsce stałego zameldowania w styczniu 2011 r., a w w/w lokalu zamieszkuje wyłącznie ojciec skarżącej, wnioskujący o jej wymeldowanie. Taki stan faktyczny znajduje również potwierdzenie w protokole oględzin przedmiotowego lokalu sporządzonym przez pracowników organu administracji w dniu [...] r. (k- 51 i 52 akt administracyjnych). Oględziny przedmiotowego lokalu (przeprowadzone przy udziale wnioskującego o wymeldowanie Z. K. i siostry skarżącej N. K.) wykazały, iż skarżąca nie zamieszkuje w nim i nie ma tam jej rzeczy osobistych. W mieszkaniu, według oświadczenia N. K., pozostały jedynie należące do skarżącej i jej siostry pralka i lodówka. Zarzut skarżącej, iż nie opuściła dobrowolnie mieszkania lecz została do tego zmuszona poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych oraz że kilkakrotnie czyniła przy pomocy Policji próby dostania się do tego lokalu, nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek wymeldowania. Podkreślić należy, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu rozumie się sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew jej woli lub niedopuszczona do lokalu lecz nie podjęła we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Za taki środek prawny nie można uznać próby dostania się skarżącej do mieszkania w asyście Policji. Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania /powództwo posesoryjne do sądu powszechnego/ albo o eksmisję, które zostaną uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Nieskorzystanie z tych środków, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Jedynie bowiem w przypadku skutecznego wykorzystania środków prawnych zmierzających do przywrócenia władztwa nad lokalem, można uznać, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak byłoby podstaw do wymeldowaniana podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r. , sygn. akt: IV SA/Wa 1843/09 Legalis) Z powyższych względów niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący wadliwego ustalenia stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Organ w sposób wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy, dokonał jego należytej oceny pod kątem wartości dowodowej i wywiódł logiczne wnioski, co stanowi o zachowaniu podstawowej zasady postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracji wzięły pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody, w tym przedstawione przez skarżącą. Skarżąca była zawiadamiana o terminach przeprowadzanych dowodów, ponadto miała możliwość zaprezentowania własnego stanowiska, bowiem stosownie do art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadzono dowód z przesłuchania skarżącej jako strony, a w poczet materiału dowodowego zaliczono również jej pisemne wyjaśnienia z dnia [...] r. i [...] r. Jeśli chodzi o uzasadnienie skarżonej decyzji to odpowiada ono wymogom określonym w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano stan faktyczny sprawy, wskazano dowody, na których organ się oparł wydając decyzję, a także wyjaśniono podstawę prawną decyzji i przytoczono stosowne przepisy prawa, odniesiono się również do podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów. Podkreślić należy, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie zameldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05 Lex nr 194344). Wielokrotnie podnoszona przez skarżącą okoliczność, że została zmuszona do opuszczenia lokalu przez wymianę zamków w drzwiach wejściowych, nie może przemawiać za utrzymaniem zameldowania skarżącej na pobyt stały, ponieważ nie łączy się z faktycznym przebywaniem w miejscu stałego zameldowania. Sam zamiar skarżącej stałego pobytu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem nie jest wystarczający do odmowy wymeldowania, ponieważ nie występuje łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Wobec powyższego, skoro wymeldowanie potwierdza jedynie fakt niezamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu, to kwestia wzajemnych rozliczeń finansowych między wnioskodawcą wymeldowania a skarżącą i jej siostrą (czy też matką skarżącej) z tytułu podziału majątku w wyniku ewentualnej sprzedaży lokalu, nie ma związku z niniejszą sprawą ewidencyjną. Reasumując powyższe, w toku dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które by dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu.