III SA/Lu 505/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia badań technicznych pojazdów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze – utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w sprawie cofnięcia E. K. uprawnień do prowadzenia badań technicznych pojazdów z równoczesnym nałożeniem na niego obowiązku zwrotu dokumentu z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...], nadającego uprawnienia diagnosty. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynikał, że pismem z dnia [...] grudnia 2008r. Komendant Powiatowy Policji poinformował Starostę o ustaleniach dokonanych w dniu [...] grudnia 2008r. przez pracownika tejże Komendy. Z ustaleń tych wynikało, że diagnosta E. K. poświadczył nieprawdę, co do wykonania na stacji diagnostycznej badań pojazdu marki Mercedes 310 D o numerze rejestracyjnym Nr [...]. W tej sytuacji zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2009r. Starosta powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia [...] marca 1997r. Prawo o ruchu drogowym wszczął z urzędu postępowanie w sprawie weryfikacji wydanych E. K. uprawnień do badań technicznych pojazdów oraz skontrolował stanowisko badań technicznych w stacji kontroli pojazdów p.n. "C.-G. A. - Serwis C. K." z siedzibą w K., SKP w A. przy ulicy [...]. Po zakończeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2009r., orzekł o cofnięciu E. K. uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów mechanicznych. W decyzji nałożył na stronę obowiązek zwrotu dokumentu z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] nadającego uprawnienia diagnosty, określając 7 - dniowy termin jego zwrotu licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że E. K. poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, gdyż jako diagnosta wydał w dniu [...] grudnia 2008r zaświadczenie o przeprowadzeniu okresowych badań technicznych pojazdu Mercedes - Benz 310D o nr rejestracyjnym [...], chociaż faktycznie takich badań nie wykonał. Organ wyjaśnił, że podstawę ustaleń w tym zakresie stanowiły między innymi - notatka urzędowa Sekcji Ruchu Drogowego Policji w Ł. z dnia [...] grudnia 2008 r. wskazująca przyczyny zatrzymania dowodu rejestracyjnego pojazdu; - protokół przesłuchania świadka M. B.; - protokół oględzin przedmiotowego pojazdu. Organ podniósł, że przeprowadzona z udziałem strony w toku postępowania administracyjnego kontrola wykazała, że w komputerowej ewidencji zapisów badań technicznych pojazdów figuruje informacja o przeprowadzeniu badania technicznego tego pojazdu pomimo, że z wyżej wymienionych dowodów wynika, że badania takie nie zostały rzeczywiście wykonane. Zdaniem organu I instancji zaistniały więc przesłanki do cofnięcia stronie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów mechanicznych na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. zarzucił, że organu I instancji nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, w tym przebiegu zdarzeń w dniu [...] grudnia 2008r. Skarżący opisał swoją wersję wydarzeń wskazując, że właściciel pojazdu Mercedens - Benz 310D o nr rejestracyjnym [...] zgłosił się w tym dniu na dodatkowe badania techniczne pojazdu z uwagi na istniejące pęknięcie przedniej szyby. Skarżący podał, że po przeprowadzeniu oględzin stwierdził, że pęknięcie nie jest w polu widzenia kierowcy i nie ma tendencji do rozszerzania się. Szyba była klejona co gwarantowało, że nie rozpryśnie się. Z uwagi na awarię zasilania elektrycznego nie wydał zaświadczenia od razu i kazał przyjechać zainteresowanemu za kilka godzin. Po tym czasie wydał stosowne zaświadczenie. We wnioskach E. K. domagał się uchylenia skarżonej decyzji. Do odwołania załączył wyjaśnienia kierowcy badanego pojazdu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że we własnym zakresie ustaliło, że przed Sądem Rejonowym toczy się przeciwko E. K. postępowanie karne zarejestrowane obecnie pod sygnaturą akt II K 333//09. Pierwsza rozprawa wyznaczona na dzień [...] lipca 2009r. nie odbyła się, a kolejna została wyznaczona na dzień [...] października 2009r. Kolegium wskazało, że na etapie postępowania w sprawie cofnięcia diagnoście uprawnień do prowadzenia badań technicznych pojazdów nie ma znaczenia, czy E. K. dopuścił się przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego, skoro odpowiedzialność administracyjna wynikająca z ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym jest całkowicie odrębna od odpowiedzialności karnej i opiera się na innych przesłankach. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie uzależnia cofnięcia uprawnień od stwierdzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu lub dowodzie rejestracyjnym, a wymaga jedynie ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie zasady postępowania administracyjnego określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, gdyż ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zawiera odrębnych przepisów proceduralnych. W przypadku gdy cofnięcie uprawnień do przeprowadzania badań pojazdów silnikowych następuje w drodze decyzji, to ustalenie wszelkich ograniczeń wynikających z wydania takiej decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem prawidłowego postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Z zasady cofnięcie uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów następuje w drodze decyzji wydawanej przez starostę na podstawie art. 84 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie tego przepisu starosta cofa diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono: przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania a także w przypadku wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Redakcja tego przepisu wskazuje, że ustawodawca w sposób wyczerpujący określa zachowania diagnosty, które mogą powodować możliwości zastosowania w stosunku do niego określonej sankcji. Treść wyżej przywołanego przepisu a zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "cofa" jednoznacznie wskazują, iż cofnięcie uprawnień nadanych diagnoście jest obligatoryjne i ma miejsce wyłącznie w razie popełnienia przez niego określonych przewinień. Podobny pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie administracyjnym / por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998r. II SA 1266/98, LEX pod nr 41310/. Decyzje wydawane na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy mają charakter decyzji określanych w nauce prawa administracyjnego jako "związane". Charakteryzują się one tym, że organ administracyjny pozbawiony jest swobody kształtowania zakresu praw i obowiązków podmiotów postępowania bowiem zakres ten wypływa wprost z przepisów prawa. Rola organu administracyjnego w tego typu sprawach polega na stwierdzeniu istnienia bądź nieistnienia określonych praw albo obowiązków i ich skonkretyzowaniu. Brzmienie i konstrukcja tej normy przesądza o tym, że skutek w postaci pozbawienia diagnosty posiadanych przez niego uprawnień następuje w przypadku wystąpienia nawet jednokrotnego przypadku naruszenia zasad wykonywania czynności diagnostycznych. Tak poważne konsekwencje wobec uprawnionego do kontroli technicznej pojazdów uzasadnia interes społeczny a także słuszny interes obywateli /właścicieli samochodów osobowych/ aby badania wykonywane przez uprawnionych diagnostów wykonywane były z należytą starannością, gdyż w konsekwencji wpływa to w znacznym stopniu na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Stwierdzony w czasie przeprowadzonego postępowania administracyjnego stan faktyczny wskazuje, że w niniejszej sprawie zostały wypełnione przesłanki wynikające z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. Według tego przepisu, Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia / ... ./ niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Z przepisu tego wynika jasno, że Starosta jest obowiązany do cofnięcia uprawnień diagnoście w każdym przypadku, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzi niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem albo dokonanym wpisem do dowodu rejestracyjnego pojazdu a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. W ustawie brak jest jakichkolwiek przesłanek negatywnych, których wystąpienie mogłoby wyłączać wydanie decyzji o cofnięciu diagnoście posiadanych uprawnień. W szczególności nie ma możliwości wydania decyzji o różnej treści w zależności od postawy strony postępowania, której zarzucono naruszenie przepisów art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym lub art. 271 Kodeksu karnego. Dla odpowiedzialności administracyjnoprawnej strony nie ma też znaczenia dotychczasowy sposób wykonywania obowiązków diagnosty, z charakteru tego zawodu wynika bowiem, iż diagnosta jest zobowiązany do stałego, zgodnego z prawem i stanem faktycznym wykonywania swych zadań. Takie zachowanie powinno być standardem, a nie czynnikiem wyróżniającym diagnostę. Z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Policji oraz potwierdzonych przez organ I instancji wynika, że E. K. jako uprawniony diagnosta wydał zaświadczenie o spełnianiu przez samochód ciężarowy marki Mercedens - Benz 310D o nr rejestracyjnym [...] wymagań technicznych określonych w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym, niezgodnie ze stanem faktycznym a także przepisami prawa. Wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowego pojazdu nie zostało poprzedzone faktycznym uprzednim przeprowadzeniem takiego badania. Diagnosta wydał zaświadczenie pomimo, że samochód w stosunku do którego potwierdził wykonanie badań, nie został mu okazany. Jak wynika z zeznań właściciela pojazdu złożonych w Komendzie Powiatowej Policji w dniu [...] grudnia 2008r. do stacji diagnostycznej, gdzie pracował E. K. udał się innym samochodem jedynie z zaświadczeniem wydanym przez zakład szklarski, gdzie pozostawił samochód do naprawy, że szyba w samochodzie została już wymieniona. W świetle ustaleń Policji potwierdzonych bogatą dokumentacją (protokoły, zdjęcia), w tym czasie pojazd znajdował się w Zakładzie Wymiany Szyb Samochodowych "E." w Ł.. Ustalenia funkcjonariuszy Policji są całkowicie zgodne z zeznaniami właściciela samochodu i nie budzą żadnej wątpliwości co do ich wiarygodności, są spójne i tworzą logiczną całość. Złożonym w toku postępowania odwoławczego dodatkowym wyjaśnieniom właściciela pojazdu Kolegium nie dało wiary i uznało, że zostały one złożone na potrzeby przedmiotowego postępowania. Zdaniem Kolegium, bezsporne jest, że skarżący poświadczył nieprawdę w wydanym w dniu [...] grudnia 2008r. zaświadczeniu, że przedmiotowy pojazd spełnia wymagania techniczne wynikające z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przeprowadzona w trybie art. 83b ustawy Prawo o ruchu drogowym przez organ I instancji kontrola rejestru badań technicznych prowadzonego w systemie informatycznym wykazała, że zamieszczone są w nim dane i informacje co do badań technicznych wyżej wymienionego pojazdu, które faktycznie nie zostały przeprowadzone. Pomimo, że badania techniczne w tym samochodzie nie zostały przeprowadzone, diagnosta zamieścił wpis o pozytywnych wynikach takiego "fikcyjnego badania". Sposób postępowania diagnosty rażąco narusza art. 83 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym określający zakres badań technicznych pojazdów oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach ( Dz. U. Nr 227, poz. 2250 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami, badania techniczne pojazdów wykonywane przez upoważnionych diagnostów obejmują szereg czynności kontrolnych. W ich ramach diagnosta sprawdza oraz ocenia prawidłowość działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska. Niewykonanie tych badań zgodnie z wymogami przepisów prawa, dyskwalifikuje takie badanie pojazdu w zakresie jego legalności, a wydanie w takiej sytuacji przez diagnostę zaświadczenia uzasadnia cofnięcie takiej osobie uprawnień stosownie do art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. W ocenie Kolegium, ochrona interesu społecznego odnosząca się do obowiązku przestrzegania przepisów związanych z ruchem drogowym jest tym bardziej konieczna, że uprawniony diagnosta stwierdza o dopuszczalności pojazdów do ruchu, a dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające tego rodzaju uprawnienia korzystały z nich zgodnie z obowiązującymi przepisami i cechowały się wnikliwością i starannością przy wykonywaniu swoich obowiązków. Ważne jest także, że uprawniony diagnosta potwierdza okoliczności mające znaczenia prawne tzn., że wynik badań jest pozytywny a pojazd może być dopuszczony do ruchu tzn. muszą być one prawdziwe i nie mogą być niezgodne z istniejącym stanem faktyczny i prawnym. W tych warunkach Kolegium stwierdziło, że skarżona decyzja nie narusza, ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Argumentacji skarżącego, że w sprawie wydano decyzję na podstawie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym przebiegu zdarzeń w dniu [...] grudnia 2008r., nie można było w tej sytuacji uznać za skuteczną. W skardze sądowej E. K. zarzucił, że Kolegium pominęło zarówno wyjaśnienia jego, jak i właściciela pojazdu M. B., nie ustaliło rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz jednostronnie przeanalizowało zgromadzony materiał dowodowy, Skarżący podniósł, że nie dopuścił się żadnych nieprawidłowości wykonując swój zawód. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 84 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Jak wynika z akt sprawy skarżący był uprawnionym diagnostą, to jest osobą uprawnioną do wykonywania badań technicznych pojazdów. Podstawę rozstrzygnięcia Kolegium stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przewiduje, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Skarżonego rozstrzygnięcia nie sposób zakwestionować w świetle prawidłowo poczynionych przez Kolegium ustaleń, że w dniu [...] grudnia 2008 r. skarżący wydał pozytywne zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu marki Mercedes – Benz, mimo, iż takiego badania nie przeprowadził. Z notatki urzędowej funkcjonariusza Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. (k. 15 akt adm.), że tego dnia o godz. 6.10 zatrzymał on do kontroli drogowej M. B., kierującego samochodem marki Mercedes – Benz. Funkcjonariusz stwierdził, że pojazd ma popękaną szybę i dlatego zatrzymał dowód rejestracyjny. M. B. zgłosił się po jego odbiór około godz. 13.00 z zaświadczeniem wydanym przez diagnostę ze stacji kontroli pojazdów w A.. Świadek M. B. zeznał w czasie przesłuchania przez Policję w dniu [...] grudnia 2008 r., że po kontroli drogowej zatrzymano mu dowód rejestracyjny pojazdu, poinformowano o konieczności wymiany szyby oraz przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego pojazdu. Z zeznań świadka wynika, że około godz. 11 - tej przyjechał do Ł. do firmy, wymieniającej szyby i tam pozostawił pojazd. Następnie udał się autobusem do B., wziął samochód rodziców i nim pojechał do A. do stacji diagnostycznej. . Zaświadczenie, że pojazd spełnia wymagania techniczne art. 66 ustawy (k.14 akt adm.) wydano M. B. około 12 – tej. W tym czasie należący do niego pojazd znajdował się w zakładzie wymiany szyb "E." w Ł. i do tej pory skarżącemu nie okazano pojazdu. Przeprowadzone w tym zakładzie przez funkcjonariuszy Policji oględziny wykazały dodatkowo, że o godzinie 15.30 pojazd był naprawiany i nie posiadał szyby przedniej (czołowej). Oględzin pojazdu dokonano z udziałem S. T. (właściciela tego zakładu). Wyniki oględzin prezentował sporządzony protokół (k. 11 akt adm.) oraz dokumentacja fotograficzna (k. 9 akt adm.). Powyższych ustaleń nie podważały złożone później – po wszczęciu przez organ postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów - wyjaśnienia samego skarżącego oraz M. B. Skarżący przyznał w swoim oświadczeniu z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 24 akt adm.), że wydał pozytywne zaświadczenie " po oględzinach przedniej szyby w/w samochodu", wyjaśniając, iż właściciel pojazdu przedstawił go do przeglądu. Tę wersję wydarzeń skarżący podtrzymał w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. (k. 30 akt adm.) M. B. podał, że wracając z targu "zajechał na stację diagnostyczną". Kolegium słusznie oceniło, że powyższe wyjaśnienia skarżącego oraz "uściślone zeznania" M. B. z dnia [...] marca 2009 r. nie są wiarygodne. W szczegółowym zeznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. świadek ten nie wspominał o tym o fakcie. Gdyby przyjąć, że skarżący przed wydaniem zaświadczenia dokonał oględzin pojazdu, to wydanie przez niego około godz. 12 – tej zaświadczenia było czynnością przedwczesną, skoro M. B. – jak wyjaśnił w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. - odebrał pojazd ze wstawioną szybą około godz. 17.00. Obowiązkiem skarżącego było sprawdzić stan techniczny pojazdu po jego naprawie. Skarżący nie wykonał tego obowiązku. Dlatego nawet "uściślone zeznania" M. B.z dnia [...] marca 2009 r. nie dają podstawy do stwierdzenia, że skarżący nie dopuścił się żadnych nieprawidłowości przy wykonywaniu zawodu diagnosty. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.