III SA/Lu 506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi spółki S. S. z siedzibą w R. , [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie długu celnego oraz podatku od towarów i usług w zakresie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: I. Odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. II. Odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 16 marca 2015 r. pełnomocnik spółki S. S. z siedzibą w R. , [...], wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi do doręczeń ustanowionemu przez spółkę, w dniu 14 lipca 2014 r. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zgodnie z poglądami doktryny na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter procesowy i podlega przywróceniu na zasadach ogólnych. Pełnomocnik skarżącej po udzieleniu mu stosownego pełnomocnictwa i ustaleniu w organach celnych informacji o stanie sprawy, zapoznał się w dniu 10 marca 2015 r. z aktami prowadzonego przeciwko skarżącej postepowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej do sadu decyzji. Od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dopiero w momencie zapoznania się z aktami sprawy będącymi w posiadaniu organu pełnomocnik uzyskał wiedzę o wydaniu decyzji i terminie jej doręczenia pełnomocnikowi do doręczeń. Pełnomocnik Spółki podniósł, że nie miała ona świadomości o wydaniu zaskarżonej decyzji, albowiem ustanowiony pełnomocnik do doręczeń na terenie kraju zaniedbał swoje obowiązki, nie dochowując wszelkiej staranności. Spółka ma siedzibę poza granicami kraju, a pełnomocnik do doręczeń nie przekazał zaskarżonej decyzji ani informacji o jej doręczeniu przez organ. Pomimo licznych prób kontaktu Spółce nie udało się uzyskać wyjaśnień o powodach nieprzekazania decyzji. Jako podmiot zagraniczny Spółka nie miała wiedzy o wydanej decyzji ani o negatywnych konsekwencjach zaniedbań osoby trzeciej. Brak przywrócenia terminu uniemożliwi merytoryczne rozpoznanie skargi, która w ocenie Spółki jest zasadna. Jej rozpoznanie jest niezbędne aby uchronić Spółkę przed negatywnymi konsekwencjami finansowymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu organ stwierdził, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Organ podniósł, ze w dniu 6 lutego 2015 r., w siedzibie Urzędu Celnego w Z. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z treścią decyzji organu odwoławczego, znajdującej się w aktach zwróconych organowi I instancji. W dniu 10 marca 2015 r. w siedzibie Izby Celnej w B. P. pełnomocnik zapoznał się z aktami postępowania odwoławczego, w tym z dowodem doręczenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W badanej sprawie zaskarżona do sądu decyzja została doręczona pełnomocnikowi do doręczeń ustanowionemu przez spółkę, w dniu 14 lipca 2014 r. Termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie w dniu 13 sierpnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącej złożył dwa wnioski – o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skoro, zgodnie z przytoczonym wyżej art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny, w pierwszym rzędzie należy odnieść się do pierwszego z wymienionych wniosków, determinuje on bowiem ocenę drugiego z wniosków. Przed przejściem do merytorycznej oceny wniosków należy odnieść się do kwestii ich dopuszczalności. Pojawiają się tu dwa zagadnienia, wymagające rozważenia: po pierwsze – czy dopuszczalne jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Po drugie, konieczne jest odniesienie się do treści art. 87 § 5 p.p.s.a., w myśl którego po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach. Odnosząc się do pierwszej kwestii, sąd przychyla się do argumentacji pełnomocnika Spółki i podziela powołany w literaturze przedmiotu pogląd (B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2013, s. 303), że nie ma przeszkód prawnych, aby strona, która o przekroczeniu terminu dowiedziała się po dacie ustania przyczyny, złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Pogląd ten jest o tyle uzasadniony, że w odróżnieniu od innych regulacji (np. k.p.a.), w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znalazł się żaden przepis wyłączający taką możliwość. Skoro termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest terminem procesowym, a więc zasadą jest jego przywracalność i nie ma regulacji wyłączających tą zasadę, należy podzielić argumentacje pełnomocnika Spółki. Jak wskazano wyżej, termin do wniesienia skargi upłynął w badanej sprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. W momencie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu przez sąd upłynął już okres ponad jednego roku od upływu terminu. Oznacza to konieczność odniesienia się do przytoczonego wyżej art. 87 § 5 p.p.s.a. W ocenie sądu w badanej sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek, który wymusza uznanie, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne. Należy zauważyć, że skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono w połowie marca 2015 r. Upływ okresu jednego roku od momentu upływu terminu do wniesienia skargi nastąpił z przyczyn całkowicie niezależnych od strony skarżącej, był związany z czynnościami organu oraz sądu. W tej sytuacji wyciąganie negatywnych konsekwencji dla skarżącej godziłoby w wartości sprawiedliwości i prawa do sądu. Z tych przyczyn sąd uznaje, że zachodzi wyjątkowy przypadek, dopuszczający przywrócenie terminu po ponad roku od jego upływu. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosków – w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy wskazać, że podaną przez pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu był brak wiedzy o wydaniu i doręczeniu zaskarżonej decyzji, wynikający z zaniedbania dopełnienia obowiązków przez pełnomocnika do doręczeń, ustanowionego przez Spółkę. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że dopiero w dniu 10 marca 2015 r. zapoznał się z aktami prowadzonego przeciwko Spółce postępowania i dopiero wówczas uzyskał wiedzę o wydaniu decyzji i terminie jej doręczenia pełnomocnikowi do doręczeń. Sąd nie podważa wiarygodności tych twierdzeń. Jednakże udokumentowane w aktach sprawy okoliczności wskazują na to, że sama Spółka musiała mieć wiedzę o wydanej decyzji znacznie wcześniej. Należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych (k. 511) znajduje się informacja o przesłaniu do skarżącej egzemplarza tytułu wykonawczego, w którym jako podstawę egzekucji wskazano zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Informację doręczono bezpośrednio Spółce, w jej siedzibie na [...], w dniu 28 kwietnia 2014 r. Ponadto na k. 512 akt adm. znajduje się pismo Naczelnika Wydziału Egzekucji Izby Celnej w B. P., skierowane do Naczelnika Wydziału Przeznaczeń Celnych. Z pisma tego wynika, że wobec braku wpłaty należności wynikających z zaskarżonej do sądu decyzji podjęto ich egzekucję. W okresie od listopada 2014 r. do marca 2015 r. wyegzekwowano ok. [...] zł. Z podanych faktów płynie konkluzja, że Spółka musiała wiedzieć o zaskarżonej decyzji już od kwietnia 2014 r. Każdy rozsądny i dbający o swoje interesy podmiot w sytuacji, kiedy dostaje informację o wszczęciu egzekucji należności wynikających z decyzji, a następnie dokonywane są czynności egzekucyjne wobec niego, powinien niezwłocznie podjąć kroki w celu wyjaśnienia swojej sytuacji prawnej, jeśli jest dla niego niejasna oraz w celu podjęcia ewentualnych kroków prawnych. Oceny tej nie zmienia fakt, że informacja o wszczęciu egzekucji była w języku polskim. Uzyskanie tłumaczenia korespondencji na język łotewski nie wiązało się ze szczególnymi trudnościami. Ponadto Spółka musiała wiedzieć o dalszych czynnościach egzekucyjnych, które były podejmowane w ramach współpracy międzynarodowej, a więc przez organy łotewskie. W tej sytuacji Spółka nie dochowała należytej staranności, skoro dopiero w lutym 2015 r. podjęła starania celem weryfikacji decyzji, objętej już postępowaniem egzekucyjnym, o którym musiała wiedzieć. Wobec powyższych faktów nie można przyjąć, aby Spółka nie ponosiła winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro pomimo wiedzy o zaskarżonej decyzji, podjęła kroki w celu jej zaskarżenia dopiero po kilku miesiącach. Okoliczność, kiedy o zaskarżonej decyzji dowiedział się pełnomocnik ustanowiony do wniesienia skargi w niniejszym postepowaniu jest bez znaczenia, skoro Spółka musiała mieć wiedze o decyzji znacznie wcześniej, aniżeli data zapoznania się pełnomocnika z aktami sprawy celnej. W ocenie sądu Spółka nie spełniła zatem podstawowego warunku przywrócenia terminu – nie wykazała, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ocena taka musi skutkować odmową przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 87 p.p.s.a. Powyższa konkluzja determinuje sposób oceny drugiego z wniosków, złożonych przez pełnomocnika skarżącej – o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek taki należało wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny, jaką w badanym przypadku był brak wiedzy o decyzji. Skoro wykazano, że Spółka musiała wiedzieć o wydanej decyzji już w kwietniu 2014 r., a ponadto sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest spóźniony i podlega odrzuceniu, na podstawie art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 86, 87 i 88 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.