III SA/Lu 507/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7lutego 2008r. sprawy ze skargi G.W. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu Z.S. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie [...] ( [...] ) złotych, którą wypłacić z funduszu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wydanym z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) stwierdzono, że odwołanie G. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zostało wniesione po upływie terminu określonego w ustawie do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż decyzja organu I instancji, od której odwołanie wniósł G. W., stała się prawomocna wobec niezaskarżenia jej w przewidzianym prawie terminie. O fakcie wymeldowania na podstawie wydanej przez organ I instancji decyzji G. W. dowiedział się w chwili otrzymania decyzji, tj. [...] marca 2007 r. W przypadku naruszenia terminu do wniesienia odwołania stronie służy prawo złożenia prośby o przywrócenie terminu. Przywrócenie naruszonego terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 58 k.p.a. może nastąpić, jeżeli strona spełni łącznie następujące wymogi: wniesie wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobni, że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, jednocześnie wraz ze złożonym wnioskiem dokona czynności, dla której określony był naruszony termin (odwołanie), wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złoży do organu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny naruszenia terminu. Ustanie przyczyny naruszenia terminu w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu [...] marca 2007 r. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem G. W. winien złożyć najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2007 r. (7 dni). G. W. samo odwołanie, bez dopełnienia określonych w art. 58 k.p.a. warunków, wniósł dopiero [...] lipca 2007 r., znacznie po upływie wskazanego siedmiodniowego terminu. Stosownie do art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. W tej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie wniesionego odwołania przez organ II instancji w trybie zwyczajnym jest niedopuszczalne, bowiem stanowiłoby naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Na postanowienie organu odwoławczego G. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając niedopełnienie przez pracowników Urzędu Miasta obowiązków poinformowania go o fakcie ustania przyczyny naruszenia terminu do wniesienia odwołania w dniu [...] marca 2007 r., kiedy to odbierał z urzędu zaświadczenie o meldunku. Gdyby został o tym poinformowany, niewątpliwie złożyłby odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Podczas przebywania w areszcie śledczym nie miał obowiązku informowania Wydziału Spraw Cywilnych i Obywatelskich o tym. Natomiast wydział prowadzący takie postępowanie mógł ustalić miejsce pobytu skarżącego i miał obowiązek poinformowania skarżącego o toczącym się postępowaniu. Skarżący podał, że po otrzymaniu zaświadczenia o meldunku, napisał prośbę o wyjaśnienie zaistniałego faktu wymeldowania i nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W zaskarżonym przez G. W. postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] stwierdzającym, że odwołanie strony, G. W., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zostało wniesione po upływie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wyjaśnić, że w polskim systemie prawa administracyjnego przyjęto jako jedną z podstawowych zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszoinstancyjny podlega na skutek wniesienia odwołania do organu odwoławczego - rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Dążąc do stosunkowo najkrótszego istnienia w porządku prawnym aktów nieostatecznych, od których przysługuje środek zaskarżenia, wprowadzających stan niepewności co do rozstrzygnięcia, prawodawca ustanowił ustawowe terminy na wniesienie odwołania do organu drugiej instancji, po upływie których rozstrzygnięciom administracyjnym służy walor ostateczności. Materia orzekania w sprawach o wymeldowaniu została uregulowana w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993). W myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy w sprawie wymeldowania osoby organ wydaje z urzędu lub na wniosek strony decyzję administracyjną. W myśl art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji strona ma prawo wnieść odwołanie do organu odwoławczego. Odwołanie strona musi złożyć do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 1-2 k.p.a.). W sprawie [...] decyzja o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w P. została wydana w dniu [...] sierpnia 2006 r. W decyzji tej zawarto pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem organu pierwszej instancji i czternastodniowym terminie od daty doręczenia decyzji - na złożenie owego odwołania. W administracyjnych aktach sprawy znajduje się potwierdzenie własnoręcznym podpisem przez G. W. odebrania decyzji w dniu [...] marca 2007 r. Zgodnie z owym potwierdzeniem decyzję doręczono skarżącemu w dniu [...] marca 2007 r. Od tego więc dnia biegł 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem tego organu do Wojewody. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło poprzez doręczenie zastępcze (podwójne awizowanie), a w dniu [...] marca 2007 r. ustała przyczyna uchybienia terminu wniesienia odwołania. Za dzień prawidłowego doręczenia decyzji, jak wskazano powyżej, należy uznać dzień [...] marca 2007 r. Zgodnie więc z powołanym powyżej przepisem art. 129 § 1-2 k.p.a. termin na wniesienie przez G. W. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2006 r. upłynął z dniem [...] kwietnia 2007 r. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Tymczasem skarżący wniósł odwołanie w dniu [...] lipca 2007 r. (stempel nadawczej placówki pocztowej na kopercie, w którym nadano odwołanie). Skarżący nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącego zawartym w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2008 r. (złożonym na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r.), że już w samym odwołaniu zawarty jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wniosku o przywrócenie terminu organ nie może domniemywać. Przywrócenie terminu nastąpić może wyłącznie na prośbę zainteresowanego (art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) wniesioną wraz z odwołaniem, przy czym zainteresowany ma obowiązek uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazywany przez stronę brak wiedzy na temat wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi przeszkody wniesienia odwołania w terminie, szczególnie, że skarżący, jak sam przyznał w skardze, decyzję wraz z pouczeniem odebrał, miał zatem świadomość przysługującego mu uprawnienia do złożenia odwołania w czternastodniowym terminie. Należy wobec tego stwierdzić, że odwołanie wniesiono z uchybieniem czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Złożenie odwołania po terminie określonym w powołanym przepisie powoduje bezskuteczność odwołania i skutkuje stwierdzeniem przez organ odwoławczy w drodze postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego). Prawidłowo zatem organ administracji stwierdził postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Podać również należy, że sąd, mając świadomość, iż skarżący w skardze napisał o zwróceniu się do Urzędu Miasta po dniu [...] marca 2007 r. z prośbą o wyjaśnienie zaistniałego faktu wymeldowania go z pobytu stałego oraz że urząd miasta na tę prośbę nie udzielił odpowiedzi – wziął pod rozwagę możliwość, że skarżący w terminie do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. wyraził pisemnie wobec organu pierwszej instancji swoje niezadowolenie z tej decyzji. Dlatego na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sąd zobowiązał Wojewodę do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie pisma złożonego przez G. W. w marcu albo kwietniu 2007 r. na adres Prezydenta Miasta, dotyczącego otrzymanej decyzji o wymeldowaniu. W odpowiedzi na wezwanie organ złożył komputerowy wydruk korespondencji Urzędu Miasta dotyczącej G. W., w którym to wydruku jest zanotowany wniosek z dnia [...] marca 2007 r. o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu, a potem odwołanie z dnia [...] lipca 2007 r. od decyzji w sprawie wymeldowania. Z powyższego wynika, że skarżący nie złożył pisma do Urzędu Miasta po otrzymaniu decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego, za wyjątkiem spóźnionego odwołania od decyzji. Na marginesie informacyjnie warto dodać, że decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym postępowaniu, tak jak w tym przypadku decyzja o wymeldowaniu z dnia [...] sierpnia 2006 r., może zostać w razie jej wadliwości poddana weryfikacji w trybach nadzwyczajnych (na przykład na wniosek strony do organu o wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145-153 k.p.a. lub na wniosek strony do organu o stwierdzenie nieważności decyzji – art. 156-160 k.p.a.). Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 250 p.p.s.a. (...) radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl zaś art. 242 cyt. ustawy wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Mając na względzie powyższe, sąd uznał, że pełnomocnikowi należy na podstawie powyższych przepisów w związku z § 2 ust. 1-3 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r. nr 163 poz. 1349 ze zm.) przyznać radcy prawnemu Z. B. wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie stanowiącej sumę 240 zł, z doliczoną stawką podatku od towarów i usług, oraz 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa).