III SA/Lu 508/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia badań technicznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., Starosta [...] orzekł o cofnięciu M. R. uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów mechanicznych. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził między innymi, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż strona jako diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz wydawania zaświadczeń o ich przeprowadzeniu wykonał w dniu [...]. badanie techniczne nr [...] niezgodnie z określonym zakresem i sposobem jego wykonania, wydając zaświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym. W odwołaniu od powyższej decyzji M. R. zawnioskował o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień diagnosty. Odnosząc się do zarzucanych nieprawidłowości w sposobie i zakresie przeprowadzonego badania technicznego motocykla, którego markę określił jako [...] o nr VIN [...] wyjaśnił, że nie pamięta szczegółów badania z uwagi na upływ ponad 9 - ciu lat.. Skarżący podkreślił, że na podstawie przeprowadzonego przez niego w sposób prawidłowy badania, Starosta [...] dokonał w dniu [...]. rejestracji motocykla i nie zwrócił uwagi na to, że numer VIN badanego pojazdu, jest za "krótki" ponieważ zawiera 12, a nie 17 znaków identyfikacyjnych. Skarżący stwierdził ponadto, iż cofnięcie mu uprawnień jest sankcją nieadekwatną do popełnionego przez niego przewinienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w uzasadnieniu wyjaśniając, że dokumentacja zgromadzona w sprawie dowodzi, że wbrew wydanemu przez skarżącego zaświadczeniu - motocykl nie był pojazdem oryginalnie fabrycznym, ale pojazdem produkcji własnej, kwalifikującym się do rejestracji jako motocykl marki "SAM". Poświadczenie bowiem, że [...] jest krajem producenta motocykla i ustalenie, że był to pojazd marki [...] pozostawało w sprzeczności z treścią dokumentów dotyczących spornego motocykla. Wynikało z nich, że jest to motocykl własnej produkcji (składak). W żadnym z dokumentów nie został wymieniony kraj producenta. Według karty, pojazdu producentem [...] i pojazd spełnia normy techniczne pojazdu [...] [...]. Oznaczało to, że w sprawie zostały wypełnione ustawowe przesłanki z art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. R. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając naruszenie: - art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że badanie techniczne przeprowadzono niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, podczas gdy badanie zostało wykonane prawidłowo, - art. 84 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy, poprzez przyjęcie, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, podczas gdy wystawione zaświadczenie było zgodne ze stanem faktycznym stwierdzonym przez diagnostę, - § 11 ust. 1 pkt 1 oraz załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez uznanie, że numer VIN obejmuje 17 znaków z przywołaniem normy ISO 3779:2009, w sytuacji gdy przepisy tego rozporządzenia nie zawierają normy określającej, ile znaków ma ten numer [...] nie odwołują się do tej normy, - § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, poprzez uznanie, że przepis ten nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, podczas gdy należało go zastosować. Skarżący zarzucił ponadto, że decyzja Kolegium narusza przepisy postępowania art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Przepis ten w punkcie 1. określa, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badan technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. W myśl punktu 2. (ust. 3 art. 84 ustawy), starosta cofa diagnoście uprawnienia, w przypadku wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy (w tym pisemne wyjaśnienia skarżącego z dnia [...] i [...] r.) wskazuje, że skarżący nie wykonał – wynikającego z art. 84 ust. 1 cyt. ustawy - obowiązku dokładnego sprawdzenia stanu technicznego badanego pojazdu. Obowiązek rzetelnego sprawdzenia stanu pojazdu wynikał również z przepisów - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2250 ze zm.). Badanie techniczne wykonuje zatrudniony w stacji kontroli uprawniony diagnosta (art. 84 ust. 1 ustawy). Podczas okresowego badania technicznego pojazdu określa się – stosownie do treści § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. - dane identyfikacyjne pojazdu i zamieszcza się je w rejestrze, o którym mowa w ust. 1 (jest to prowadzony przez stacje kontroli pojazdów rejestr badań technicznych), po porównaniu danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu lub odpowiadającym mu dokumencie ze stanem faktycznym pojazdu. Przepis § 11 ust. 4 cyt. rozporządzenia stanowi, że w przypadku pojazdu niezarejestrowanego (w rozpoznawanej sprawie – motocykl nie był pojazdem zarejestrowanym w [...]) dane identyfikacyjne pojazdu zamieszcza się w rejestrze na podstawie stanu faktycznego pojazdu. Aczkolwiek rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. nie definiuje użytego w § 11 ust. 4 pojęcia "stan faktyczny pojazdu", to nie ulega wątpliwości, że chodzi tu nie tylko o sprawdzenie stanu pojazdu (w tym ustalenia producenta, marki) na podstawie fizycznych oględzin pojazdu, odczytania danych z tabliczki znamionowej pojazdu i odszukania numeru VIN identyfikującego pojazd (według art. 2 pkt 58 ustawy – VIN to numer identyfikujący nadany i umieszczony przez producenta), ale również o zapoznanie się przez diagnostę z dokumentacją udostępnioną mu przez właściciela pojazdu. Spornym badaniem objętym był pojazd (motocykl) konstrukcji własnej "składak" (marki "SAM" – w rozumieniu art. 66 a ust. 2 pkt 1 ustawy), czego nie zauważył skarżący podczas wykonywania przeglądu technicznego w dniu [...] r. Skarżący przyznaje w piśmie z dnia [...] r. (k. 43 akt adm.), że "wszystkie parametry zostały wprowadzone zgodnie z przedstawioną mi wówczas kartą pojazdu w języku niemieckim bez tłumaczenia. Klient nie przedstawił mi przetłumaczonej karty pojazdu w momencie wykonywania badania, gdyż nie ma takiego obowiązku." Z akt sprawy wynika, że niemieckojęzyczne dokumenty dotyczące pojazdu przetłumaczono w dniu [...] r. a zatem przed badaniem technicznym z dnia [...] r. Jednoznacznie wskazują one, że skarżący przyjął, że krajem producenta motocykla jest [...] (takie dane skarżący zamieścił w "dokumencie identyfikacyjnym pojazd" – stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego). Dowód w postaci "zaświadczenia o wymeldowaniu pojazdu dla właściciela pojazdu" wskazuje, że producentem pojazdu jest [...], a nie firma [...], Potwierdza to również karta pojazdu świadcząca ponadto, że kartę pojazdu wydano dla motocykla własnej produkcji. Nie ma racji skarżący, kiedy twierdzi w piśmie z dnia [...] r., że "Dokumenty przedstawione przez właściciela pojazdu w tym m. in. [...] nie miały w tym przypadku znaczenia (...) oraz że stan faktyczny odczytany organoleptycznie miał pierwszeństwo przed dokumentami", Z treści § 11 ust. 4 oraz pozostałych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. nie wynika bowiem, aby same oględziny pojazdu były wystarczającą czynnością do ustalenia właściwego stanu pojazdu. Wyniki oględziny pojazdu i ocena jego stanu technicznego dokonana przy "pierwszym badaniu" w dniu [...] r. pozostawały w sprzeczności z treścią dokumentów odnoszących się do pojazdu i występujących w tym czasie w obrocie prawnym. Okoliczność, że skarżący – jak stwierdził - miał prawo do pomyłki i gdyby nieścisłości danych zostały ujawnione na etapie rejestracji motocykla to wtedy skorygowałby zaświadczenie, nie może być argumentem świadczącym o bezpodstawnym cofnięciu uprawnień diagnosty. Oświadczenie skarżącego, że "wszystkie parametry wprowadził zgodnie z przedstawioną mu wówczas kartą pojazdu w języku niemieckim bez tłumaczenia" świadczy o wadliwości przeprowadzonych badań w zakresie stanu motocykla skoro skarżący zna ten język w pewnym stopniu, skoro stwierdził - "nie doszukałem się w karcie (...) informacji, że jest to motocykl własnej produkcji (...). Od diagnosty nie wymaga się znajomości języków obcych, ale dokładnego sprawdzenia stanu pojazdu.. Z akt sprawy nie wynika jakie dane i w jakim języku zamieszczone były na tabliczce znamionowej motocykla. Skarżący wyjaśnił, że informacja o marce [...] wynikała z punktu 33 karty pojazdu i tabliczki znamionowej przymocowanej do ramy przedniej motocykla. Okoliczności te wskazują, że dane z karty pojazdu zgadzały się z treścią tabliczki znamionowej, a skoro tak, to skarżący powinien był zauważyć, że w karcie pojazdu zamieszczono adnotację, że kartę wydano dla motocykla własnej produkcji dla [...] [...]. Zatem Kolegium prawidłowo argumentuje, że przedmiotowy motocykl nie był pojazdem marki [...] oryginalnie fabrycznym, lecz pojazdem produkcji własnej (pojazdem marki "SAM"). W tym zakresie Kolegium nie naruszyło przepisu § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Powyższe uregulowanie wprowadza ogólną zasadę, że pojazd wyposaża się w numer identyfikacyjny (VIN) albo w numer nadwozia, podwozia lub ramy, umieszczony w sposób trwały na nadwoziu, ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym, oraz tabliczkę znamionową określoną w załączniku nr [...] do rozporządzenia; numeru identyfikacyjnego. W myśl powyższego przepisu, numeru VIN nie wymaga się dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem [...] r. oraz dla motocykla zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem [...] r., ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego, przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami oraz pojazdu z nadanym i wybitym numerem nadwozia/podwozia zgodnie z odrębnymi przepisami. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przez Kolegium załącznika Nr [...] do komentowanego rozporządzenia. Zgodnie z zamieszczoną w tym załączniku regulacją § 1, tabliczka powinna być umieszczona przez producenta albo przez jego upoważnionego przedstawiciela (w przypadku braku tabliczki znamionowej mają zastosowanie odrębne przepisy o tabliczce zastępczej). Stosownie do § 2 ust. 1 załącznika, tabliczka znamionowa powinna być trwale przymocowana w widocznym i łatwo dostępnym miejscu na części, która nie daje się łatwo usunąć lub wymienić. Powinna ona podawać w sposób czytelny i nieścieralny informacje w następującej kolejności: 1) nazwa producenta (marka); 2) numer świadectwa homologacji typu pojazdu; 3) numer identyfikacyjny pojazdu VIN, a w razie jego braku - rozpoznawczy numer podwozia/nadwozia pojazdu; a ponadto inne dane określone w kolejnych punktach 4 – 9. Powyższe unormowanie w punkcie 1 wymaga, aby tabliczka zawierała informację dotyczącą nazwy producenta (marki). Jak wykazano sporny motocykl był pojazdem własnej produkcji. Wobec tego dane z tabliczki znamionowej nie mogły być uznawane jako dane z tabliczki umieszczonej przez producenta motocykla. Wydane w tym przypadku zaświadczenie z dnia [...] r. (wraz załącznikiem) było więc niezgodne ze stanem motocykla. Niepodważalne dowody zgromadzone w sprawie nakazywały traktować motocykl jako pojazd własnej konstrukcji w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tę okoliczność skarżący przeoczył mając do dyspozycji dane z tabliczki znamionowej i karty pojazdu. W ramach uprawnień diagnosty skarżący mógł przeprowadzać badania techniczne pojazdów marki "SAM" (pkt 5 decyzji z dnia [...] r. o nadaniu uprawnień). Przeprowadził badanie techniczne pojazdu marki "SAM" i w tym zakresie kompetencji skarżącego negować nie można, ale trzeba zakwestionować prawidłowość badania w wyniku, którego zamieszczono błędne dane w załączniku do zaświadczenia z dnia [...] r. poprzez wskazanie [...] jako kraju producenta oraz marki [...] jako marki motocykla). Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. znajduje w pełni normatywne uzasadnienie odnoście podstaw prawnych do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. Należy zwrócić przy tym uwagę, że sprawa niniejsza nie dotyczy sposobu weryfikacji przez Starostę [...] dokumentów oraz sprawdzenia wszystkich danych pojazdu przed jego rejestracją (dokonaną w 2005 r.), ale kwestii dokonanych przez skarżącego w dniu [...] r. badań technicznych i wystawienia zaświadczenia. W tym miejscu wypada zasygnalizować, że w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] r. unieważniono decyzję Starosty [...] o zarejestrowaniu pojazdu (decyzji tej nie zaskarżono do sądu administracyjnego). Bezpodstawne są zarzuty skarżącego, że obowiązkiem organów administracji na gruncie art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo ruchu drogowym jest rozważenie, czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest istotny na tyle, że zaistniała podstawa do orzeczenia o cofnięciu uprawnień. W tym zakresie nieskuteczny jest zarzut, że pozbawienie uprawnień po ponad dziesięciu latach od przeprowadzonego badania jest sankcją nieadekwatną do popełnionego przez skarżącego przewinienia i nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uzależniają możliwości cofnięcia uprawnień od stopnia uchybień mających miejsce podczas wykonywania czynności przez diagnostę. Wręcz przeciwnie ustawa nakłada na starostę obowiązek cofnięcia uprawnień diagnosty w przypadku wystąpienia zdarzeń określonych w dyspozycji art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2. Ustawodawca w tym przypadku nie przewiduje instytucji "miarkowania". Niesłuszne są zarzuty i wnioski skargi, że z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgromadziło pełnego materiału dowodowego w sprawie i niezgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym uznało, że skarżący przeprowadził badanie techniczne w sposób wadliwy. Teza, że badanie zostało wykonane prawidłowo nie ma racjonalnego uzasadnienia w realiach niniejszej sprawy. Potwierdzenia słuszności stanowiska skarżącego nie sposób dopatrzeć się w opinii Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów z 2008 r. – opracowanej przez [...] – określającej, że dla pojazdów niezarejstrowanych dopuszczalne są ustalenia faktyczne na temat danych pojazdu dokonywane na podstawie oględzin oraz stwierdzającej, że specjalistyczne badania okresowe polegają między innymi na oględzinach zewnętrznych, sporządzeniu dokumentu identyfikującego i porównaniu danych technicznych pojazdu z wymaganiami przepisów. Nie do pogodzenia bowiem z wymogami prawa (w tym regułą, że cechy identyfikacyjne nadaje i umieszcza producent - art. 66 a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz zasadą, że cechy identyfikacyjne nadaje starosta – według art. 66 a ust. 2 pkt 1 ustawy – w przypadku pojazdu marki "SAM" zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej) jest wydanie pozytywnego zaświadczenia w stosunku do pojazdu, którego stan wadliwie ustalono podczas badania technicznego. Ubocznie trzeba podnieść, że przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. określający, że diagnosta ma sprawdzić dane identyfikujące i techniczne pojazdu, nie oznacza, podobnie jak i dyspozycja § 11 ust. 4, że dopuszczalne jest ustalanie faktycznych danych wyłącznie na podstawie oględzin niezarejestrowanego pojazdu. Przepis art. 2 pkt 58 ustawy Prawo o ruchu drogowym definiujący pojęcie numeru VIN, dodano z dniem 1 maja 2004 r. na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruch drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – Dz. U z 2004 r. Nr 92, poz. 884). Według § 11 ust. 2 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1878) – w wersji obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. – do dowodu rejestracyjnego wpisywany jest "pełny siedemnastoznakowy numer identyfikujący". Nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi, że "przepisy prawa nie określały ile znaków numer VIN powinien posiadać" i w tej sytuacji diagnosta miał prawo użyć 12 – znakowego numeru VIN odczytanego organoleptycznie z badanego pojazdu. Podobnie trzeba ocenić zarzut, że Kolegium naruszyło § 11 ust. 1 pkt 1 oraz regulacje zawarte w załączniku Nr 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez uznanie, że numer VIN obejmuje 17 znaków w sytuacji, gdy rozporządzenie to nie określało ilości znaków. Kolegium zasadnie ustaliło – bez powoływania się na normę ISO 3779 – że pojazdy rejestrowane po dniu [...] r. powinny posiadać numer VIN składający się z 17. znaków. Podkreślenia wymaga, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący przyznał, że nie zauważył, że "nr VIN badanego pojazdu jest za krótki" (k. 56 – 57 akt adm.), zaś we wspomnianej wyżej opinii Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów jasno się mówi o "porównaniu danych technicznych pojazdu z wymaganiami przepisów" Do danych technicznych pojazdów zaliczyć należy numer VIN identyfikujący pojazd. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.