III SA/Lu 509/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wydaniu prawa jazdy 1. oddala skargę: 2. przyznaje adwokatowi P. K. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 ) złotych, którą wypłacić z funduszu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. po rozpatrzeniu wniosku J. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2007 r., znak (...) stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia (...) czerwca 1970 r. w przedmiocie wydania J. G. prawa jazdy kategorii III, działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia (...) czerwca 1970 r. w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii III. W dniu 26 lipca 2007 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż decyzja Kolegium z dnia (...) lipca 2007 r. jest niesłuszna i krzywdząca, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2005 r. raz już umorzyło postępowanie w tej sprawie. Kolegium wyjaśniło, że w dniu 7 lipca 2005 r. Starosta L. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej oznaczonej decyzji. W uzasadnieniu pisma podano, że z akt sprawy skarżącego, a w szczególności z protokołu nr (...) z dnia (...) kwietnia 1970 r. wynika, że nie zdał on egzaminu państwowego uprawniającego do wydania prawa jazdy kategorii B. Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej oznaczonej decyzji i w dniu (...) lipca 2005 r. umorzyło postępowanie. Na tą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Prokurator Rejonowy w P., zaś Sąd wyrokiem z dnia (...) marca 2006 r. (III SA/Lu ...) uchylił decyzję Kolegium. Skarga kasacyjna Kolegium została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. (I OSK 954/06). W związku z powyższym przedmiotowa decyzja przestała istnieć w obrocie prawnym, a Kolegium zobowiązane było wydać nową decyzję. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia (...) czerwca 1970 r. w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii III. W związku z wnioskiem dowodowym skarżącego Kolegium zleciło Polskiemu Towarzystwu Kryminalistycznemu w Warszawie wykonanie opinii pozasądowej w zakresie ustalenia, czy w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia (...) czerwca 1970 r. w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii III, został sfałszowany wpis w rubryce "przedmiot egzaminu; pkt 3) prowadzenie pojazdów samochodowych" w ten sposób, że ocenę dostateczną przerobiono na "niedost". Z opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej (...) wynika, że wpis na k. 10v Akt Ewidencyjnych Kierowcy nie został przerobiony. Do wykonania ekspertyzy użyto kilku metod (aparatura optyczna, urządzenia służące do przetwarzania obrazu w różnorodnym zakresie promieniowania, analizy pismoznawcze). Kolegium uznało, że dowód jest wiarygodny, zaś konkluzja opinii biegłego jest jednoznaczna. Kolegium uznało, że nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w przedmiocie stwierdzenia sfałszowania wpisu "niedostateczny (2)" w rubryce 8 poz. 49 protokołu nr (...) z dnia (...) kwietnia 1970 r. Powyższy wpis w poz. 49 z nazwiskiem G. J. został dokonany w taki sam sposób, jak w innych dwunastu przypadkach. Nie jest tu więc potrzebna wiedza specjalistyczna, wystarczające jest jedynie porównanie sposobu wpisu oceny "2" we wszystkich rubrykach protokołu. Kolegium stwierdziło, iż decyzja o przyznaniu stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B dotknięta jest wadą kwalifikowaną (nieważności), bowiem negatywny wynik egzaminu nie daje podstawy do przyznania powyższego uprawnienia. W dniu 26 lipca 2007 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia (...) czerwca 1970 r., podnosząc, iż decyzja ta jest niesłuszna i krzywdząca. Skarżący nie rozumie, dlaczego w tej samej sprawie została wydana druga decyzja, skoro decyzją z dnia (...) lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Stosownie do art. 127 § 3 kpa Kolegium rozpatrując ponownie sprawę, stwierdziło, iż decyzja SKO z dnia (...) lipca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest prawidłowa. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której podniósł, że jest ona dla niego krzywdząca i uderza go za błędy Kolegium, Prokuratury Powiatowej w P., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podnosi, że prawo jazdy zdał z wynikiem pozytywnym, a działania organów administracji są bezprawne. W jego ocenie niepodważalnym na to dowodem jest decyzja Komisji Egzaminacyjnej z 1970 roku oraz to ze przez 35 lat jazdy różnymi samochodami w kategorii B nie spowodował żadnego wypadku, a także to, że jego prawo jazdy było dwukrotnie wymieniane: w 1975 r. jako wtórnik i drugi raz w 1991 r. na kategorię B. Skarżący podnosi też, że zaskarżona decyzja wywoła bardzo niekorzystne skutki dla niego i jego rodziny, pozbawiając ich koniecznego środka lokomocji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, jako że treść zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazuje, że stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia (art. 157 § 1 kpa), zaś rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje także w drodze decyzji (art. 158 § 1 kpa). Właściwość kolegium do wydania zaskarżonej decyzji była już badana w postępowaniu administracyjnym i nie była kwestionowana ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, ani przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Jest to zatem okoliczność niesporna i nie kwestionowana przez skarżącego. Postępowanie dowodowe wykazało, że decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia (...) czerwca 1970 r. wydano J. G. prawo jazdy kategorii III, pomimo, że nie zdał on egzaminu kwalifikacyjnego na tę kategorię prawa jazdy, co wprost wynika z akt ewidencyjnych kandydata na kierowcę. Sąd nie stwierdził wad postępowania dowodowego, które oparte zostało na dokumentach źródłowych. W tej sytuacji Sąd zgadza się z oceną organu administracji, że decyzja ta wydana została z rażącą, oczywistą obrazą obowiązujących wówczas przepisów. Wprawdzie Kolegium nie przytacza w uzasadnieniu zaskarżonej, ani poprzedzającej ją decyzji naruszonych przepisów, jednak w uzasadnieniu swym odwołuje się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z dnia (...) marca 2006 r. (III SA/Lu ...) wydanego w przedmiotowej sprawie, nie ulega więc wątpliwości, że dopatruje się rażącego naruszenia obowiązujących w dacie wydania wadliwej decyzji przepisów art. 20 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z dnia 2 grudnia 1961 r.) oraz § 195 ust. 2 w związku z § 194 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 27 lipca 1968 r. nr 27, poz. 183), polegającego na przyznaniu J. G. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii III bez uprzedniego zdania egzaminu kwalifikacyjnego na tę kategorię prawa jazdy. Wskazany art. 20 ust. 1 ustawy obowiązującej w dacie wydania decyzji określał, że kierujący pojazdami samochodowymi poruszającymi się po drogach (kierowcy) powinni posiadać pozwolenie na prowadzenie tych pojazdów (prawo jazdy). Ustęp 5 tegoż artykułu upoważniał Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia m. in. kwalifikacji fachowych wymaganych od osób ubiegających się o prawo jazdy. W § 195 ust. 2 wskazanego rozporządzenia wykonawczego określono m. in., że prawo jazdy kategorii B, (które uprawnia do kierowania samochodami osobowymi i samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do 3,5 t.) może otrzymać osoba, która m. in. odpowiada warunkom określonym w § 194 ust. 2 pkt 2-5. Zgodnie zaś z § 194 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia - prawo jazdy kategorii A może otrzymać osoba, która wykaże się przed komisją egzaminacyjną (§ 210) posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji. Jak wynika wprost z protokołu komisji egzaminacyjnej nr (...) z dnia (...) kwietnia 1970 r. (dokumentu, bezpośrednio pod którym sporządzono również kwestionowaną decyzję), skarżący nie posiada kwalifikacji fachowych wymaganych do uzyskania prawa jazdy kategorii trzeciej. Mimo to, w dniu 19 czerwca 1970 r. wydano decyzję, w której stwierdzono, że na podstawie badania lekarskiego i oceny Komisji Egzaminacyjnej zarządza się wydanie prawa jazy kategorii III. Sąd podziela ocenę, że jest to rażące naruszenie prawa. Dodać należy, że w momencie orzekania o wydaniu prawa jazdy przepisy wykonawcze nie przewidywały wydawania prawa jazdy tej kategorii (III), wprowadzonych poprzednio obowiązującym rozporządzeniem Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. nr 61 poz. 295 ze zm.). Rozporządzenie to straciło moc z datą wydania nowego rozporządzenia (§ 236 ust. 1), zaś kolejne rozporządzenie nie przewidywało takich kategorii uprawnień, wprowadzając odpowiednik dotychczasowej kategorii III – w postaci kategorii B. Decyzja zatem objęła uprawnienia nieznane obowiązującemu prawodawstwu. Skarżący nie podnosi merytorycznych zarzutów, gdyż za takie nie można uznać opanowania umiejętności prowadzenia pojazdów. Spór nie dotyczy tego, czy skarżący potrafi w chwili obecnej kierować pojazdami mechanicznymi, lecz tego, czy decyzja zezwalająca mu na prowadzenie pojazdów została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Również argumenty dotyczące bardzo niekorzystnych dla skarżącego skutków wydanej decyzji nie mogą zmienić oceny prawnej wyrażonej przez organ w zaskarżonej decyzji. Wada decyzji jest na tyle istotna i jaskrawa, ze obowiązujący system prawa administracyjnego nakazuje stwierdzenie jej nieważności w każdym czasie, a więc nawet po upływie dziesiątków lat od jej wydania (art. 156 § 2 kpa a contrario). Nie stwierdzając zaś innych naruszeń prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.