III SA/Lu 510/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania Pana R.S. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu głosu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że nie może uwzględnić zarzutów skarżącego, że: nie ma problemów z gardłem i krtanią jak mało mówi, natomiast dolegliwości takie jak chrypka, pieczenia w gardle i bezgłos pojawiają się wtedy, kiedy mówi szybko lub głośno, oraz że ma problemy ze słuchem, co jest spowodowane tym, że przez 10 sezonów pracował w szkole jako nauczyciel przedmiotów zawodowych i uczył obsługi i prowadzenia kombajnu zbożowego w okresie żniw i był wtedy narażony na pył i hałas. Organ wskazał, że do stwierdzania choroby zawodowej musza być spełnione dwa nierozłączne warunki: - rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, - przyczyną tej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Spełnienie tylko jednego z powyższych warunków wyklucza możliwość rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że skarżący w czasie pracy na stanowisku nauczyciela w Zespole Szkół Techniki Rolniczej w P. narażony był na nadmiemy wysiłek głosowy. W jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy nie rozpoznano jednak u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu. Z wydanego orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. wynika, że rozpoznano przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani, a więc schorzenie, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie jest spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym. Przyczyną bowiem rozpoznanego schorzenia są częste infekcje bakteryjne lub wirusowe dróg oddechowych. Choroby zawodowej narządu głosu nie rozpoznano również u skarżącego w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia tj. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, upoważnionego na podstawie przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia do rozpatrywania odwołań i wykonywania ponownych badań lekarskich pracowników, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia lekarskiego wydanego w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia. Organ odwoławczy uznał, że orzeczenie lekarskie wydane przez właściwe jednostki medycyny pracy stanowi warunek przesądzający o stwierdzeniu bądź nie stwierdzeniu choroby zawodowej i w przypadku orzeczenia wydanego we właściwej formie i należycie uzasadnionego - brak jest podstaw do jego skutecznego zakwestionowania bądź do wydania rozstrzygnięcia wbrew jego treści. Mając więc na uwadze zgodne orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej pierwszego i drugiego stopnia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, oraz uznając, że zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 rozporządzenia, że orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne, organ odwoławczy uznał, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest prawidłowa, a zatem utrzymał ją w mocy. Na decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domaga się jej zmiany. Skarżący podnosi, że od [...] r. nie miał infekcji dróg oddechowych i nie przeziębiał się. Gdy mówi szybko lub głośno, ma problemy z gardłem takie jak: chrypka, pieczenie i bezgłos. Lekarze foniatra i laryngolog, u których leczył się stwierdzili, że jest to choroba związana z pracą i sugerowali, aby oszczędzać gardło i krtań. Skarżący podnosi także, że ma problemy ze słuchem, które pojawiły się w czasie pracy na szkolnym kombajnie zbożowym w czasie żniw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że sprawa zawodowego uszkodzenia słuchu nie była przedmiotem postępowania. W przypadku zgłoszenia podejrzenia zawodowego uszkodzenia słuchu zgodnie z procedurą przewidzianą w § 3 rozporządzenia, zostanie wszczęte odrębne postępowanie diagnostyczne i administracyjne w sprawie choroby zawodowej słuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego ani przepisów postępowania. Regulacja dotycząca chorób zawodowych jest aktualnie unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115). Organy administracji przeprowadziły przewidziane tymi przepisami oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe i oceniły jego wynik zgodnie z treścią art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Skarżący nie wskazuje żadnych konkretnych uchybień w ramach postępowania dowodowego. Załącznik do rozporządzenia wskazuje w poz. 15 jako choroby zawodowe - przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: - guzki głosowe twarde, - wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych - niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Do rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie obu nierozłącznych warunków, a mianowicie: rozpoznane schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, przyczyną zaś tego schorzenia muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia - inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim (wydanym wyłącznie przez specjalistę zatrudnionego we wskazanych jednostkach orzeczniczych), oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zebrane w sprawie opinie uprawnionych lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudnionych w określonych w rozporządzeniu jednostkach orzeczniczych, wskazują, że objawy rozpoznanej choroby nie odpowiadają obrazowi klinicznemu przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym. Zarówno orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych WOMP, jak i Instytutu Medycyny Pracy nie zawierają przy tym wad, które dyskwalifikowałyby je jako środki dowodowe w przeprowadzanym postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. W świetle uchwały Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/02 opubl. w ONSA 2003/1/4 nie jest słuszna próba rozszerzania zakresu wykładni tych przepisów poprzez obejmowanie nim innych schorzeń niż wymienione, uznając, że są one podane jedynie przykładowo. Uchwała ta, wydana jeszcze na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364) zachowała aktualność, tym bardziej, że nowe przepisy bardziej precyzyjnie wskazują rodzaje schorzeń, niż poprzednie rozporządzenie, ograniczające się do wskazania jako choroby zawodowe "przewlekłych chorób narządu głosu związanych z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe)". Konsekwentnie trzeba przyjąć, że zachorowanie na chorobę, nawet gdyby nastąpiło to w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, ale która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Podobny pogląd na tle zbliżonego stanu faktycznego został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 709/00 (niepubl.), który stwierdza, że decyzje organów inspekcji sanitarnej odmawiające uznania dolegliwości za chorobę zawodową są zgodne z prawem, jeśli schorzenia stwierdzone u skarżącej (prosty nieżyt krtani typu dysfonii hiperfunkcjonalnej) nie odpowiadają chorobom zamieszczonym w wykazie. Zatem gdy u pracownika wprawdzie stwierdza się chorobę narządu głosu i dochodzenie epidemiologiczne potwierdza nawet długoletni okres narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, jednakże orzeczeniem lekarskim rozpoznano inną chorobę niż jedna z trzech chorób wymienionych w wykazie, sytuacja taka uzasadnia oddalenie skargi. Skoro więc organy powołane do oceny medycznej przypadku, konsekwentnie podtrzymują swoje opinie o tym, że objawy rozpoznanej choroby nie odpowiadają obrazowi klinicznemu wskazanej choroby zawodowej – treść zaskarżonej decyzji nie wzbudza wątpliwości co do zgodności z prawem w tym względzie. Mając zatem powyższe na uwadze, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.