III SA/Lu 510/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego – w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2009 r. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, S. O. wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi, mają na utrzymaniu czworo dzieci, z których jedno jest ciężko chore i wymaga stałego leczenia, zaś jedynym źródłem utrzymania są skromne świadczenia socjalne. Podniosła, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwoty długu celnego spowoduje pozbawienie jej środków do życia i leczenia, zaś w sytuacji korzystnego rozstrzygnięcia uniemożliwi jej szybki i skuteczny zwrot zajętych środków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, iż wniosek został skierowany bezpośrednio do sądu, w trybie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem organ nie miał podstaw do wstrzymania z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, a także wszystkich innych aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy). Przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady postępowania administracyjnego odnoszącej się do natychmiastowej wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, nawet w sytuacji kwestionowania legalności takich aktów przed sądem administracyjnym. Instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego zapewnia stronie skarżącej tymczasową ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Stwierdzić trzeba, iż na tym etapie postępowania Sąd nie odnosi się merytorycznie do przedmiotu sprawy, a bada jedynie przesłanki wskazane w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu upada w chwili wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 ustawy). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2009 r., Nr [...]. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ppsa, sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. GZ 138/04 (niepubl.), stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Oświadczyła wprawdzie, że wykonanie decyzji poprzez zapłatę kwoty 857 zł wraz z odsetkami spowoduje pozbawienie jej środków do życia i leczenia dziecka, jednak swojej trudnej sytuacji materialnej i życiowej w żaden sposób nie uprawdopodobniła. Oświadczenie skarżącej nie jest poparte żadnymi dowodami, nie załączyła bowiem żadnych dokumentów potwierdzających opisaną ciężką sytuację życiową (np. zaświadczenie z urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej, zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, zaświadczenia lekarskie, itp.). Natomiast Sądowi nie jest znany status materialny skarżącej (poza samym stwierdzeniem, że jest bezrobotna), nie ma żadnych informacji na temat zdolności zarobkowych, aktywów jej ewentualnego majątku czy stanu oszczędności. Odnosząc się do argumentu strony o pozbawieniu jej w wyniku egzekucji należności środków do życia i leczenia, wskazać należy, że stosowne przepisy egzekucyjne wyznaczają granice egzekucji i gwarancje minimum socjalnego dłużnika. W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie ocenić wiarygodności wniosku, sytuacji majątkowej skarżącej oraz rodzaju, stopnia prawdopodobieństwa i dotkliwości szkody związanej z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, skoro skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 ppsa, na podstawie przytoczonego przepisu należało orzec jak postanowieniu.