III SA/Lu 514/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu do 18% przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją Burmistrz Miasta stwierdził wygaśnięcie zezwolenia nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu do 18% przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, udzielonego na wniosek skarżącej. Organ stwierdził bowiem, że zezwolenie na sprzedaż alkoholu wygasło z powodu niedokonania opłaty II raty z tytułu korzystania z zezwolenia w terminie do 31 maja 2007 r. Od decyzji organu I instancji skarżąca odwołała się i podniosła, że niedotrzymanie terminu do wniesienia opłaty nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Pod koniec maja 2007 r. skarżąca zachorowała, nie czuła się dobrze i konieczne były częste wizyty u lekarzy, dlatego nie była w stanie zajmować się sprawami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą. Gdy poczuła się lepiej, bezzwłocznie tj. w dniu [...] czerwca 2007 r. udała się do Urzędu Miasta i w dniu [...] czerwca 2007 r. opłaciła zaległą ratę. Złożyła tez wniosek o przywrócenie terminu, którego jej jednak nie przywrócono. Podkreśliła, że nigdy nie miała zamiaru uchylać się od obowiązku płacenia za korzystanie z zezwolenia, a stało się tak tylko z przyczyn od niej niezależnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473) sprzedaż napojów alkoholowych może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia. Za korzystanie z zezwoleń gminy pobierają opłatę, która winna być wnoszona w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego - (art. 11 1 ust. 1 i 7 ustawy). Skarżąca posiadała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydane w dniu [...] czerwca 2006 r. z terminem ważności do dnia [...] czerwca 2010 r. pod warunkiem wnoszenia opłat za każdy rok objęty zezwoleniem. W myśl art. 18 ust. 12 ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa m. in. w przypadku niedokonania opłaty w terminie. Zaistnienie sytuacji określonych w tym przepisie powoduje bezwzględne wygaśnięcie zezwolenia. Stanowisko takie w pełni potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt. II S.A. 480/00, nie pub.). Brak uiszczenia opłaty w ustawowym terminie w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Biorąc pod uwagę to, iż ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek wyjątków ani możliwości przedłużania powyższego terminu, Kolegium uznało, że żadne okoliczności, a więc i te podniesione w odwołaniu, nie mogą uzasadniać żądanie przywrócenia zezwolenia. Na decyzję tę strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której podnosi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło należycie wszystkich okoliczności, jakie zaistniały w sprawie. Niedopełnienie obowiązku uiszczenia wpłaty w wymaganym terminie spowodowały przyczyny obiektywne. Podkreśliła, że jest matką samotnie wychowującą syna i sama musi sobie radzić z wieloma problemami. Wygaśnięcie zezwolenia oznacza dla niej zamkniecie lokali i zakończenie działalności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd w składzie niniejszym zgadza się z poglądem Kolegium, opartym zresztą na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. VI SA/Wa 962/06, opubl. w LEX pod nr 271599, że udzielone zezwolenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wygasa z mocy prawa z upływem określonego w ustawie terminu do wniesienia stosownej opłaty. Na wygaśnięcie zezwolenia nie ma też wpływu, czy opóźnienie to było zawinione a także przyczyny uchybienia terminu. Nie jest zaś prawnie możliwe przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty lub złożenia oświadczenia. Termin ten jest bowiem terminem prawa materialnego. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego Upływ terminu o charakterze materialnym powoduje wygaśnięcie praw i obowiązków materialnoprawnych jednostki (J. Pokrzywnicki, Postępowanie administracyjne, Komentarz - Podręcznik, Warszawa 1948, s. 112 za B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 337). To oznacza, że omawiany termin nie ma waloru przywracalności (zob. H. Dzwonkowski – Ordynacja podatkowa 2008, kom. do art. 162, cyt. za Legalis). Podobne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lutego 2001 r. (sygn. II SA 480/00, LEX nr 51221), wskazując, że sytuacje, które powodują wygaśnięcie zezwolenia, mają charakter zdarzeń, które następują w ściśle określonym czasie. Z tymi zdarzeniami został powiązany skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia, a wobec tego należy przyjąć, że gdy określone zdarzenie nastąpi, powstaje skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia. W przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 8 pkt 2 ustawy, tj. "upływu terminu ważności zezwolenia", oznacza to, że wygaśnięcie zezwolenia następuje w dniu, w którym upłynął termin jego ważności. W tej sytuacji wygaśnięcie zezwolenia stanowi ten skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, który powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienie w niniejszej sprawie, tj. uprawnienie do sprzedaży napojów alkoholowych. Tym samym ani krótki termin zwłoki, ani skutki dla przedsiębiorcy nie mogły być brane pod uwagę w niniejszej sprawie, gdyż skutek zwłoki nie jest wywodzony przez organy stosujące prawo, lecz wynika wprost z mocy samego prawa. Sam fakt nieuiszczenia opłaty w terminie jest zaś niesporny. Tym samym nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.