III SA/Lu 52/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Anna Strzelec Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kuś po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym [...] zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku od towarów i usług. III SA/Lu 52/19 U Z A S A D N I E N I E W dniu 30 listopada 2014 r. K. G. (skarżący) uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu 9 listopada 2018 r. do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) w K. wpłynęła informacja wygenerowana ze strony internetowej "Raport o zbiegu tytułów ubezpieczenia – dane z usługi ZUS U3", zgodnie z którą skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia w okresie od 10 października 2018 r. do 31 października 2018 r. przez płatnika o nr [...] W dniu 28 listopada 2018 r. do PUP w K. wpłynęło świadectwo pracy, wystawione w dniu 5 listopada 2018 r. przez Agencję [...] F. P. 36 Sp. z o.o. w Łodzi, z którego treści wynika, że skarżący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od dnia 10 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. W okresie tym skarżący wykonywał pracę tymczasową na rzecz R. F. D. na stanowisku operatora. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy w związku z upływem czasu, na który była zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 917 ze zm.). Ponadto w tym samym dniu (28 listopada 2018 r.) skarżący złożył w PUP w K. pisemne oświadczenie, zgodnie z którym podpisał umowę szkoleniową o pracę od 10 do 31 października 2018 r., z której zrezygnował z powodu stanu zdrowia oraz że w dniach 10 – 12 października 2018 r. przebywał na szkoleniu w [...]. Według treści notatki służbowej z dnia 28 listopada 2018 r., sporządzonej przez pracownika PUP w K. w związku z rozmową telefoniczną przeprowadzoną w tym dniu z pracownikiem agencji F. P. 36 Sp. z o.o., pracodawca potwierdził zatrudnienie, tj. podjęcie pracy, wyjazd za granicę, przepracowanie dwóch dni i porzucenie pracy przez skarżącego. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty [...], orzeczono o utracie przez K. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 października 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że według posiadanych dokumentów skarżący podjął zatrudnienie (inną pracę zarobkową), a w takim przypadku, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2018, poz. 1265 ze zm.) następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Od tej decyzji, w dniu 3 grudnia 2018 r., skarżący złożył odwołanie do Wojewody. W treści odwołania skarżący podniósł, że nie podjął zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej ze względu na długotrwałe leczenie dolegliwości ortopedycznych, okulistycznych, pulmonologicznych oraz nowotworu jelita grubego. Wyjaśnił, że podpisał umowę o pracę tymczasową, jednakże z uwagi na stan zdrowia nie doszło do rozpoczęcia świadczenia pracy na podstawie tej umowy. Skarżący powołał się na treść podpisanej przez niego umowy o pracę tymczasową, zgodnie z którą w przypadku niestawienia się pracownika do pracy w pierwszym dniu roboczym umowa nie dochodzi do skutku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku podjęcia przez bezrobotnego pracy traci on posiadany status osoby bezrobotnej. O każdym przypadku podjęcia pracy bezrobotny jest obowiązany bezzwłocznie powiadomić urząd pracy nie później niż w ciągu siedmiu dni od jej podjęcia. Sam fakt podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej zawsze skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. W wyniku podjęcia przez bezrobotnego pracy, traci on posiadany status osoby bezrobotnej, niezależnie od tego na jakiej podstawie praca ta jest wykonywana (umowa o pracę, zlecenie, czy inne) oraz niezależnie od tego, na jaki okres umowa została zawarta oraz jak długo praca byłą wykonywana. Odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że skarżący, posiadając status osoby bezrobotnej od kilku lat, został w okresie od 10 października 2018 r. do 31 października 2018 r. zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przez płatnika o numerze NIP [...], czego dowód stanowi dokument pn. "Raport o zbiegu tytułów ubezpieczenia – dane z usługi ZUS U3". Zatrudnienie skarżącego we wskazanym okresie potwierdza również świadectwo pracy wystawione przez F. P. 36 SP. z o.o. z siedzibą w Łodzi, posiadającą NIP [...]. Ponadto K. G. składając w PUP oświadczenie z dnia 28 listopada 2018 r. potwierdził podpisanie umowy szkoleniowej o pracę od 10 października 2018 r. do 31 października 2018 r. i przyznał, że "był na szkoleniu w [...]" od 10 października 2018 r. do 12 października 2018 r. Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. K. G. wniósł skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarga nie zawierała wniosków, zarzutów ani uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę z dnia 31 stycznia 2019 r. organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie znajduje podstaw do uchylenia lub zmiany swojej decyzji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wskazał m.in., że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym. Istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika z faktu braku źródła dochodów, lecz wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby pozostającej bez źródeł dochodów w przezwyciężeniu sytuacji, w jakiej się znalazła, a w szczególności z jej pełną, nieograniczoną innym zajęciem zarobkowym, gotowością do podjęcia oferowanej pracy (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., II SA 565/98). Tym samym każda praca podjęta przez bezrobotnego, niezależnie od rodzaju umowy stanowiącej podstawę jej świadczenia (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna) oraz okresu na jaki umowa została zawarta i pobranego wynagrodzenia, skutkuje pozbawieniem bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej z dniem podjęcia tej pracy. Dnia 27 marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w, wstrzymanie wykonania decyzji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarzucił błędne przyjęcie przez organy administracji, że skarżący został prawidłowo pouczony o niemożności uzyskania statusu osoby bezrobotnej wówczas, gdy był ubezpieczony społecznie z tytułu podjęcia pracy tymczasowej oraz wadliwe uznanie przez organy, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie pozwalają na jakąkolwiek interpretację rozszerzającą, ponieważ osoba bezrobotna nie może jednocześnie pozostawać w stosunku pracy, nawet jeśli była to praca jednodniowa. Zakwestionował pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego na czas nieokreślony, wskazując że rozstrzygnięcie to powinno ograniczyć się do okresu, w którym skarżący pozostawał zatrudniony, to jest od 10 do 31 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie kluczową kwestię stanowi weryfikacja prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji stwierdzających utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Przesłanki nabycia tego statusu określa art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) tej ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Wskazana powyżej definicja legalna pojęcia "osoby bezrobotnej" skonstruowana jest z dwóch części. Pierwsza określa warunki, które muszą zostać spełnione, aby można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, tj. okoliczności uniemożliwiających uzyskanie (zachowanie) tego statusu. Wszystkie niezbędne wymogi musza być spełnione łącznie. Brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie (zachowanie) statusu osoby bezrobotnej, co oznacza że nie każdej osobie taki status przysługuje. Kwestia uznania statusu osoby bezrobotnej nie podlega uznaniu organu administracji. Przeciwnie, tego rodzaju sprawy rozstrzygane są tzw. decyzją związaną. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie jakimkolwiek "luzem decyzyjnym" i przy rozstrzyganiu kwestii statusu osoby bezrobotnej nie mogą brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wymienionymi w treści ustawy o promocji zatrudnienia. Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Na gruncie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji utrata statusu bezrobotnego następuje wskutek podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przesłanki te mają charakter równoważny, w związku z czym ustalenie którejkolwiek z nich skutkuje sankcją pozbawienia statusu bezrobotnego, o której stanowi art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że od dnia 10 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. skarżący K. G. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy przez Agencję [...] F. P. 36 Sp. z o.o. i w tym czasie świadczył pracę tymczasową na rzecz R. F. [...] na stanowisku operatora. Potwierdzeniem tego jest świadectwo pracy z dnia 5 listopada 2018 r., pisemne oświadczenie skarżącego oraz notatka służbowa pracownika PUP w K. – obydwa dokumenty z dnia z dnia 28 listopada 2018 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ prawidłowo uznał, że skarżący przestał spełniać warunki wynikające z ustawy o promocji zatrudnienia, co do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zawarcie przez skarżącego umowy, na podstawie której podjął on pracę zarobkową, musiało skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej od dnia podjęcia pracy, tj. od 10 października 2018 r. Nie jest bowiem dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Bez znaczenia pozostaje przy tym, czy praca ta wykonywana jest w ramach szkolenia, czy przyuczenia do wykonywania zawodu. Nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia poszczególne postanowienia zawartej przez skarżącego umowy o pracę a w szczególności warunek zgodnie z którym niestawienie się pracownika do pracy w pierwszym dniu roboczym, powoduje umowa, że umowa nie dochodzi do skutku. K. G. bowiem podpisał umowę o pracę i faktycznie podjął wykonywanie tej pracy, z czym wiązał się jego wyjazd do [...] (notatka służbowa oraz oświadczenie skarżącego z dnia 28 listopada 2018 r.). Bez znaczenia na gruncie niniejszej sprawy pozostaje również analiza charakteru umowy łączącej strony oraz wysokość otrzymanego przez skarżącego wynagrodzenia. Jeżeli zatem z niezakwestionowanego stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, iż skarżący na podstawie umowy o pracę tymczasową wykonywał pracę zarobkową przez dwa dni, to jego zachowanie wypełniało legalną definicję wykonywania innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. Oznacza to podjęcie przez skarżącego aktywizacji zawodowej i wobec tego, nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z uprawnień przysługujących takiej osobie, korzystając w ten sposób ze środków publicznych przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia. Nawet krótkotrwałe łączenie statusu bezrobotnego z wykonywaniem pracy zarobkowej, przy braku szczególnych okoliczności, usprawiedliwia nałożenie sankcji, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., a sankcja ta nie może być postrzegana jako nieproporcjonalne wkroczenie w sferę praw jednostki. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej pozbawienia statusu bezrobotnego na czas nieokreślony, który w ocenie skarżącego powinien być ograniczony do okresu, kiedy to pozostawał on zatrudniony należy wskazać, że z punktu widzenia ustawy o promocji zatrudnienia nie jest istotne czy zatrudnienie ma charakter trwały czy epizodyczny. W orzecznictwie wskazano, że do utraty statusu osoby bezrobotnej prowadzi nawet zatrudnienie o charakterze incydentalnym, trwające kilka godzin i skutkujące uzyskaniem niewielkiego wynagrodzenia. Skutkiem każdego zatrudnienia lub podjęcia innej pracy zarobkowej jest przerwanie w sposób nieodwracalny stanu bezrobocia, a ponowne pozostawanie bez pracy i rejestracja tego stanu w PUP powodują powstanie nowego stanu bezrobocia (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2018 r., I OSK 2233/18, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2016 r., II SA/Rz 501/16, wyrok WSA w Łodzi z 3 lipca 2019 r., III SA/Łd 345/19). Nadmienić ponadto należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że zainteresowany w dniu 2 września 2014 r. otrzymał egzemplarz "Informacji o prawach i obowiązkach" dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Potwierdził, że otrzymał druk informacji, zapoznał się z jego treścią i zobowiązał się do przestrzegania nałożonych na niego, jako bezrobotnego, obowiązków. W tym aspekcie odwołać się należy do treści uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z 11.12.2007 r., III SA/Łd 163/07, w którym sąd przyjął, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma zatem uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania. W druku, o którym mowa powyżej zawarto informację o obowiązkach osób bezrobotnych o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego. W szczególności poinformowano skarżącego o konieczności powiadomienia PUP w K. w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod rygorem kary grzywny nie niższej niż 500 zł. Zatem były mu z dniem rejestracji znane zarówno procedury obowiązujące bezrobotnych jak i treść dokumentów, które podpisują bezrobotni. Rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji prawidłowo zatem uznały, że skarżący przestał spełniać przesłanki określone w ustawie o promocji zatrudnienia niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej z uwagi na zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy oraz podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Z tych względów skargę należało uznać za nieuzasadnioną, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę tę oddalił. O wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019 poz. 18 t.j.).