III SA/Lu 521/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Strona skarżąca w skardze z dnia z dnia 17 września 2007r., zawarła jednocześnie wniosek o przyznanie "Radcy Prawnego z Urzędu". Powyższy wiosek został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do strony skierowano wezwanie z dnia 24 października 2007r. do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przeznaczonego dla osoby fizycznej. W zakreślonym dla tej czynności procesowej terminie strona skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona podniosła, że od 2003r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wobec czego nie posiada środków na opłacenie wynagrodzenia radcy prawnego. Ponadto strona wskazała na swoją nieznajomość prawa, bowiem terminy prawnicze takie jak: " decyzja, uchylenie decyzji, kasacja, (...) " są dla niej niezrozumiałe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona korzysta zatem w tej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie ustawy, stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z powyższym, do strony skarżącej korzystającej z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy mają zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy. W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, strona skarżąca nie wskazała innych osób które by pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona wykazała, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, jak również żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Strona podała również, że nie osiąga żadnych dochodów. Nie wskazała natomiast, jakie są stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny możliwości poniesienia kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, brak bowiem było danych odnośnie źródeł utrzymania strony oraz rodzaju i wysokości wydatków strony ponoszonych na utrzymanie. Wobec wykazania przez stronę, iż nie posiada majątku nieruchomego (w tym domu ani mieszkania) nie wiadomo było również czy strona ponosi koszty wynajmu, w miejscu które wskazała jako adres zamieszkania. W związku z powyższym, pismem z dnia 14 listopada 2007r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń tj.: oświadczenia czy korzysta z pomocy społecznej (jeśli tak to nadesłanie decyzji wydanych w tym zakresie), bądź wskazanie z jakich źródeł pochodzą środki na utrzymanie i podanie ich wysokości; oświadczenia strony, w którym wykaże czy w miejscu zamieszkania posiada dom, czy też korzysta z domu będącego własnością innej osoby i czy z tego tytułu ponosi opłaty i w jakiej wysokości oraz oświadczenia strony w zakresie rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie i dokumentów potwierdzających poniesione wydatki, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Z potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie powyższe zostało doręczone stronie w dniu 20 listopada 2007r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Mimo doręczenia wezwania, strona nie nadesłała żądanych w wezwaniu z dnia 14 listopada 2007r. dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 12 grudnia 2007r.). Należy podnieść, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek z art. 246 ( 1 pkt 2 ciąży na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu (w przypadku strony zwolnionej z mocy ustawy od kosztów sądowych będą to koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika). Nie wykonując wezwania z dnia 14 listopada 2007r. w zakresie ujawnienia źródeł, z których pochodzą środki na utrzymanie i ich wysokości, jak również rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków, strona skarżąca uniemożliwiła dokonanie oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Nie wiadomo bowiem z czego strona się utrzymuje skoro wykazała, że nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku, a ponadto jakie są jej stałe miesięczne wydatki. Nie można zatem ustalić czy poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Tym samym strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak w sentencji.