III SA/Lu 521/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu oddala skargę. Sygn. III SA/Lu 521/25 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zarejestrowana pojazdu. Stan sprawy przedstawia się następująco. Prezydent Miasta Lublin (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na M. D. (dalej jako "skarżąca") kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zarejestrowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej - Francji. Podstawą wszczęcia postępowania była informacja Starosty Świdnickiego o zbyciu przez skarżącą pojazdu marki R. K., nr VIN: [...] w dniu 10 lutego 2025 r. Następnie decyzją z dnia 11 czerwca 2025 r. nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 000 zł, wskazując jako podstawę prawną art. 140mb ust. 2 oraz art. 73aa ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2024.1251 ze zm.). W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), decyzją z dnia 28 lipca 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia odpowiednio nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1), dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej (pkt 2), sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej (pkt 3). W przypadku gdy właścicielem pojazdu jest przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami termin wynosi 90 dni. Kolegium wskazało, że M. D. prowadząca działalność gospodarczą polegającą na obrocie pojazdami w dniu 2 lutego 2025 r. sprowadziła pojazd marki R. na terytorium Rzeczpospolitej Polski. Następnie w dniu 10 lutego 2025 r. dokonano jego zbycia, co potwierdza załączona do akt sprawy faktura nr [...] (k. 2 akt). Powyższe oznacza, że na skarżącej, będącej przez 8 dni właścicielem przedmiotowego pojazdu ciążył obowiązek złożenia wniosku o jego rejestrację. W ocenie Kolegium w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 73aa ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. Należy bowiem wskazać, że ustawodawca z dniem 1 stycznia 2024 r. obowiązek w zakresie rejestracji pojazdów zniósł jedynie w jednym przypadku, a mianowicie, gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a następnie został zbyty w okresie przed upływem terminu na dokonanie jego rejestracji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, skarżąca zbyła sprowadzony z Francji pojazd bez dokonania koniecznego zgłoszenia rejestracyjnego. W konsekwencji brak dopełnienia obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego sprowadzonego pojazdu prowadzi do zastosowania sankcji, o której mowa w treści art. 140mb ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1 000 zł. Odnosząc treść powyższego przepisu do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Kolegium zwróciło uwagę, że na skarżącej jako właścicielu sprowadzonego pojazdu ciążył obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od dnia jego sprowadzenia. Skarżąca nie wywiązała się z powyższego obowiązku, gdyż będąc właścicielem pojazdu nie dokonała jego rejestracji. Dokonując sprzedaży pojazdu w terminie 8 dni od dnia jego sprowadzenia skarżąca sama skróciła sobie ustawowy termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego. Sama bowiem czynność zbycia przedmiotowego pojazdu nie spowodowała zwolnienia skarżącej z obowiązku dokonania zgłoszenia rejestracyjnego. Kolegium zwróciło także uwagę, że od dnia 1 stycznia 2024 r. organy są związane wysokością kary, która wynika wprost z przepisu ustawy. Nie mogą zatem miarkować wysokości kary uwzględniając zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, tak jak miało to miejsce na podstawie obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r. art. 140n ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie od dnia 1 stycznia 2024 r. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nie stosuje się przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) dalej jako "k.p.a.". Powyższe oznacza, że zarówno organ I instancji jak i Kolegium nie są uprawnione do prowadzenia postępowania administracyjnego w celu rozważenia sprawy pod kątem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, stosownie do treści art. 189f § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lipca 2025 r. zarzucając jej naruszenie: 1. art. 73aa ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez brak przyjęcia, że zbycie pojazdu przed upływem terminu otwartego na podstawie wymienionego przepisu wyłącza konieczność złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, ponieważ obowiązkiem tym objęty jest wyłącznie właściciel pojazdu, a w momencie zbycia pojazdu podmiot przestaje nim być, a tym samym nie podlega on w ogóle hipotezie przepisu; 2. art. 35 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r., poz. 1480) poprzez nieuwzględnienie objaśnień prawnych Ministra Infrastruktury Departamentu Transportu Drogowego z dnia 11 października 2024 roku znak DTD-3.4400.558.2024 dotyczącej art. 73aa ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy mając na uwadze treść przywołanego przepisu dokument ten jest wiążący dla organu; 3. art. 74 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 74 ust. 2b ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez nieuwzględnienie tego przepisu i pominięcie okoliczności, że złożenie wniosku o rejestrację pojazdu przez podmiot zajmujący się profesjonalnie handlem pojazdami spowoduje, że przez kilka tygodni (w okresie trwania pozwolenia czasowego, tj. tzw. miękkiego dowodu) sprzedaż pojazdu będzie niemożliwa, ponieważ nowy właściciel nie będzie w stanie zarejestrować go na siebie; 4. art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 roku o podatku akcyzowym poprzez wyłączenie możliwości zastosowania tego przepisu i wyłączenie możliwości otrzymania zwrotu akcyzy z uwagi na rejestrację pojazdu, podczas gdy obowiązku rejestracji nie ma. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Lublin. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie skargi na rozprawie, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi - na okoliczność wydania w trybie art. 33 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców objaśnień, potwierdzających stanowisko skarżącej oraz na okoliczność istnienia jednolitej linii orzeczniczej, potwierdzającej stanowisko skarżące. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że wcześniejsze zbycie pojazdu wyłącza konieczność złożenia wniosku o rejestrację. Obowiązkiem złożenia wniosku objęty jest bowiem właściciel pojazdu. W momencie zbycia pojazdu podmiot będący dotychczas właścicielem przestaje nim być. Ponadto strona ma możliwość spełnienia ciążącego na niej obowiązku w dowolnym dniu terminu, także w tym ostatnim. Tym samym właściciel pojazdu ma prawo czekać z wnioskiem o rejestrację na sam koniec terminu, a w sytuacji gdy dokona zbycia pojazdu wcześniej, przepis przestaje mieć do niego zastosowanie. Jednocześnie nie może ponosić żadnych konsekwencji tego, że nie złożył wniosku wcześniej. Skarżąca wskazała, że złożony został rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który przewiduje wyłączenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku jego zbycia - także pojazdów przywiezionych z krajów UE. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r. Bezspornym jest, że skarżąca prowadząca działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, w dniu 2 lutego 2025 r. sprowadziła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej pojazd, którego nie zarejestrowała, i który już w 10 lutego 2025 r. odsprzedała. W tym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał, że skarżąca podlega karze pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 w związku z art. 73aa ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W istocie spór w sprawie dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw rozstrzygnięć organów. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: 1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni (art. 73aa ust. 3 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 140mb ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Z powołanych przepisów wynika generalny obowiązek właścicieli pojazdów do ich rejestracji. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 ustawy dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest, co do zasady, dowód rejestracyjny. Natomiast stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy - wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne. Skoro przepis stanowi, że właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację we wskazanym ustawowym terminie (30 lub 90 dni), to oczywiste jest, że chodzi o każdego właściciela, dla którego bieg ustawowego terminu do dokonania tej czynności będzie inny. Tym samym zarejestrowanie przez kolejnego właściciela pojazdu w ustawowym terminie, który mieści się jednocześnie w terminie, w którym zobowiązany był to zrobić poprzedni właściciel (czyli w tej sprawie skarżąca) gdyby pojazdu nie sprzedał, nie oznacza, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za zaniechanie wykonania ustawowego obowiązku. Istotny jest fakt, że dany podmiot będąc do tego zobowiązany nie dopełnił ustawowego obowiązku przed zdarzeniem, które uczyniło to niemożliwym. Nie budzi wątpliwości, że zbycie pojazdu uniemożliwiło skarżącej złożenie wniosku o rejestrację pojazdu, gdyż wniosek taki może złożyć wyłącznie aktualny właściciel i jak słusznie zauważa skarżąca z chwilą dokonania czynności zbycia utraciła legitymację do zarejestrowania pojazdu. Istota sprawy niniejszej nie dotyczy jednak możliwości wykonania tego obowiązku. Zaskarżona decyzja nie dotyczy bowiem nałożenia na skarżącą obowiązku zarejestrowania pojazdu, którego już nie jest właścicielką, a nałożenia kary za to, że nie dokonała rejestracji pojazdu sprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, kiedy tym właścicielem była. Przepis art. 140mb ust. 2 ustawy stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu, a nie kto jest właścicielem pojazdu, obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Tym samym skarżącą, będąc właścicielem pojazdu zobowiązana była do jego zarejestrowania przed dokonaniem zbycia, które nastąpiło w terminie otwartym na dokonanie rejestracji pojazdu. Zbycie pojazdu przed upływem terminu do dokonania jego rejestracji było prawem właściciela. Nie oznacza to jednak, jak już zaznaczono, że ta okoliczność i fakt zarejestrowania pojazdu przez nowego nabywcę zwalania skarżącą z odpowiedzialności za to, że w czasie, kiedy była właścicielem tej rejestracji nie dokonała. Skoro tego nie uczyniła, podlega karze pieniężnej, na podstawie powołanego wyżej przepisu. W przypadku, gdy pojazd zostanie zbyty w terminie wcześniejszym, przed upływem 90 dni od sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, to wówczas, końcowy termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego jest równoznaczny z terminem zbycia sprowadzonego pojazdu. W aktualnym stanie prawnym tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 73aa ust. 7 ustawy, zniesiony został obowiązek w zakresie rejestracji. Zgodnie z tym przepisem, przepisu art. 73aa ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. Przypadek ten w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż nie mamy do czynienia z pojazdem nabytym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, który został zbyty przed upływem terminu na dokonanie jego rejestracji, a z pojazdem zbytym przed upływem ustawowego terminu do złożenia wniosku o rejestrację przez właściciela, przedsiębiorcę, który sprowadził pojazd z terytorium Państwa UE na terytorium Polski. W ocenie sądu właśnie treść art. 73aa ust. 7 ustawy potwierdza obowiązek zarejestrowania pojazdu, o którym mowa w ust. 1, przez każdorazowego właściciela. Takiej wykładni nie może zmienić stanowisko Ministerstwa Infrastruktury zawarte w piśmie z 4 marca 2024 r., DTD-3.4400.226.2024, dotyczące wykładni art. 73aa ustawy. Stanowisko to nie stanowi źródła prawa. Zauważyć należy, że w powołanym piśmie zastrzeżono, że stanowi ono jedynie pogląd prawny, niemogący być uznany za wiążący w żadnej sprawie indywidualnej. Należy także podkreślić, że w literaturze podnosi się, że objaśnienia prawne nie powinny być uznawane jako wiążące sądy. Zgodzić należy się ze spostrzeżeniem poczynionym przez A. Piszcz – zwraca ona uwagę na problem, który wystąpiłby, gdyby art. 33 ust. 1 Prawa przedsiębiorców mógł być interpretowany jako dający organom administracji publicznej uprawnienie do wydawania objaśnień prawnych wiążących sądy, mógłby być uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd rozpoznający środek zaskarżenia wniesiony do aktu administracyjnego może nie podzielić wykładni przepisów zawartej w objaśnieniach prawnych (zob. P. Tracz [w:] Prawo przedsiębiorców. Komentarz, red. A. Pietrzak, Warszawa 2019, art. 33). Wnioski takie co najwyżej mogą stanowić postulaty de lege ferenda, które zresztą zostały uwzględnione w ustawie z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1734), która wejdzie w życie – w tym zakresie – 24 grudnia 2025 r. Brzmienie art. 73aa ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym rozszerza bowiem zwolnienie z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy właściciel pojazdu dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1, 2 albo 3. Natomiast w obecnym jeszcze brzmieniu, art. 73aa ust. 7 ustawy stanowi, że przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. Jak można bowiem przeczytać w uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej – nowelizacja ma na celu rozwiązanie problemu wątpliwości interpretacyjnych, które budzi przedmiotowy przepis, jak również zrealizowanie postulatów przedsiębiorców zajmujących się obrotem pojazdami. Skutkiem nowelizacji ma być doprecyzowanie, że wyłączenia z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w określonym terminie dotyczy również sytuacji, gdy sprowadzony pojazd zostanie zbyty przed upływem ustawowego terminu na złożenie tego wniosku. Tym samym okoliczność, że zbyty w dniu 10 lutego 2025 r. pojazd został zarejestrowany przez nowego właściciela pozostaje bez wpływu na uchybienie obowiązkom rejestracji tego pojazdu przez samą skarżącą. W tym zakresie sąd podziela argumentację m.in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie sygn. III SA/Po 690/24 oraz wyroków wydanych przez tut. sąd w sprawach sygn. III SA/Lu 705/24 i III SA/Lu 607/24. Jedynie dla porządku odnotować należy, że w orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko zbieżne z argumentacją zawartą skardze (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. III SA/Łd 5/25 oraz III SA/Łd 890/24 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. III SA/Kr 1908/24). Z tych wszystkich względów, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę należało oddalić. Jedynie na koniec sąd zwraca uwagę, że dokumenty dołączone do skargi znajdują się również w aktach sprawy. Stąd nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku dowodowego. Natomiast uzasadnienia wyroków dostępne są powszechnie w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach.