III SA/Lu 523/05
WyrokWSA w Lublinie2005-12-13
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania, powinien wyłącznie ustalić, czy wystąpiła faktyczna przesłanka opuszczenia lokalu, czy też powinien badać inne okoliczności, w tym legalność wniosku o wymeldowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej w postępowaniu o wymeldowanie jest zobowiązany wyłącznie do ustalenia, czy osoba opuściła miejsce pobytu stałego, co oznacza fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Nie bada się innych okoliczności, takich jak legalność wniosku o wymeldowanie czy relacje rodzinne, gdyż samo wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną, niepowiązaną z uprawnieniami do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu P. O. z pobytu stałego. Pełnomocnik skarżącego zarzucał, że żona P. O. celowo wniosła o wymeldowanie, aby uniknąć zamieszkiwania z nim, oraz że P. O. nie przeprowadził się na stałe, gdyż meble i sprzęty pozostały w mieszkaniu. Organ odwoławczy uznał, że P. O. opuścił lokal co najmniej od 1998 r., co potwierdził sam P. O. oraz jego ojciec, a opuszczenie lokalu wynikało z faktu, że żona nie chciała mieszkać z jego babką, a nie z powodu aresztowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. O. – pełnomocnika P. O. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], nr WSA [...], orzekającej o wymeldowaniu P. O. z pobytu stałego przy ulicy L. w L., utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją organu I instancji orzeczono o wymeldowaniu P. O. z pobytu stałego z lokalu położonego w L. przy ul. L. Od decyzji tej odwołanie wniósł W. O. – pełnomocnik P. wnosząc o zaniechanie wymeldowania syna do czasu wydania orzeczenia sądowego o legalności wniosku o wymeldowanie, złożonego przez M. O.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ II instancji uznał, iż odwołanie nie zasługuje nie uwzględnienie.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Organ administracji prowadząc postępowanie w sprawie o wymeldowanie obowiązany jest wyłącznie do ustalenia, czy występuje w niej okoliczność faktyczna opuszczenia lokalu.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że P. O. co najmniej od 1998 r. nie zamieszkuje w lokalu przy ulicy L .w L. Okoliczność, iż P. O. nie zamieszkiwał w lokalu, w którym był zameldowany potwierdza ojciec strony W. O., który przyznał, iż po zawarciu związku małżeńskiego z M. O., syn wraz z żoną zamieszkiwał u niego. Fakt ten potwierdził również w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. sam P. O. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, ze P. O. z własnej woli zrezygnował z zamieszkiwania w lokalu, gdzie był zameldowany, opuszczenie przez niego tego lokalu nie miało żadnego związku z jego aresztowaniem i osadzeniem w zakładzie karnym, lecz wynikało z faktu, że jego żona nie chciała mieszkać "u chorej babki".
W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji, gdyż organy ewidencyjne obowiązane są wyłącznie do ustalenia czy w sprawie występują okoliczności faktyczne opuszczenia lokalu i tylko w kontekście tej przesłanki materiał dowodowy podlega ocenie.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł W. O. – pełnomocnik P., w której zarzuca, iż żona P. O. celowo wniosła o wymeldowanie jego syna z lokalu, który prawnie nie powinien jej przysługiwać, aby uniknąć konieczności zamieszkiwania z nim. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącego, P. O. nie przeprowadził się po zawarciu związku małżeńskiego do niego na stałe, gdyż wszystkie meble, ubrania i sprzęt gospodarstwa domowego pozostały w mieszkaniu przy ulicy L.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W rozpoznawanej sprawie skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1997 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze. zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w postępowaniu o wymeldowanie, właściwy organ bada jedyną przesłankę, jakiej spełnienie uzasadnia konieczność wymeldowania osoby, a mianowicie, czy opuściła ona miejsce pobytu stałego. Z opuszczeniem miejsca pobytu stałego przez określoną osobę mamy do czynienia wówczas, gdy centralizuje ona swoje sprawy życiowe w innym miejscu.
Jak wynika z akt sprawy, P. O. po zawarciu związku małżeńskiego z M. O. w dniu [...] września 1998 r., zamieszkał z nią u swoich rodziców przy ul. M., pomimo, iż zameldowany był wówczas u swojej babki, O. O. przy ul. L. Okoliczność tą potwierdzają obie strony postępowania (k. [...], [...], [...]). Następnie w dniu [...] lutego 1999 r. skarżący został aresztowany i wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] skazany na 10 lat pozbawienia kary pozbawienia wolności. Obecnie odbywa tę karę w Zakładzie Karnym w H.
Reasumując, skarżący od września 1998 r. nie zamieszkuje przy ul. L., lokal ten opuścił po zawarciu związku małżeńskiego, a fakt ten, zdaniem sądu w składzie orzekającym, został ustalony przez organ meldunkowy w postępowaniu o wymeldowanie w sposób prawidłowy. Zgodnie z prawem zatem, wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzja o wymeldowaniu P. O. z powyższego lokalu.
Podnieść w tym miejscu należy, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Obowiązek meldunkowy służy, o czym mowa wyżej, rejestracji faktów, zaś utrzymywanie stanu zameldowania osób faktycznie nie zamieszkałych w danym lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy. Samo wymeldowanie, podobnie jak i zameldowanie, jest przy tym jedynie czynnością materialno – techniczną i nie ma wpływu, ani też w żaden sposób nie wiąże się z uprawnieniami osoby do lokalu, z którego jest wymeldowana, lub w którym ma być zameldowana
.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło