III SA/Lu 526/04
WyrokWSA w Lublinie2004-10-14
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Małgorzata Fita, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę na podstawie przepisów dotychczasowych, czy nowych, jeśli postępowanie odwoławcze zostało wszczęte po wejściu w życie nowej ustawy, mimo że przepisy przejściowe stanowią inaczej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę na podstawie nowych przepisów, jeśli postępowanie odwoławcze zostało wszczęte po wejściu w życie nowej ustawy, nawet jeśli przepisy przejściowe wskazują na stosowanie przepisów dotychczasowych. W tym przypadku, mimo że organ odwoławczy powołał się na przepisy przejściowe, rozpatrzył sprawę na podstawie przepisów dotychczasowych, co stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej D. G. status bezrobotnego, prawo do zasiłku i świadczenie przedemerytalne. Organ odwoławczy uznał, że D. G. nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, ponieważ była współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. D. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację prawną i interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie niespełnienia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d), art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] o spełnianiu warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i nabyciu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2003 r. i jednocześnie orzekającej o niespełnieniu warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku oraz odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2003 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż opisaną wyżej decyzją z dnia [...] maja 2004 r., wydaną po wznowieniu postępowania, organ I instancji uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia 1 lipca 2003 r. o spełnianiu warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i nabyciu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2003 r. i jednocześnie orzekł o niespełnieniu warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku oraz o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2003 r., biorąc za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) i art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od powyższej decyzji D. G. złożyła odwołanie, w którym podniosła, iż jest współwłaścicielem w części ułamkowej 1/12 nieruchomości rolnej o pow. 11,67 ha, a nie jej właścicielem, a ponadto udział we współwłasności wynosi w przeliczeniu na osobę, niecały 1 ha powierzchni i nie przynosi jej dochodu.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji uznając, iż jest ona zgodna z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w szczególności z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d), zgodnie z którym za bezrobotnego może być uznana osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.
Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że w dniu [...] lipca 2003 r. D. G. została zarejestrowana w Miejskim Urzędzie Pracy. Podczas rejestracji wypełniła kartę rejestracyjną, przedłożyła stosowne świadectwa pracy, dokumentując nimi swój dotychczasowy staż pracy oraz złożyła i podpisała oświadczenie, że nie jest właścicielem ani posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych użytków rolnych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. organ I instancji orzekł, iż D. G. spełniła warunki do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i nabywa prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2003 r. na okres i w wysokości określonej ustawą.
Tymczasem z zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...] wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,67 ha przeliczeniowych w 1/12 części.
Ponadto z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego umowy darowizny sporządzonego w dniu [...] stycznia 1992 r., Rep. Nr [...] wynika, że przedmiotową nieruchomość D. G. nabyła na podstawie umowy darowizny od rodziców na współwłasność z siostrami w ¼ części. Następnie umową darowizny z dnia [...] czerwca 2003 r., z posiadanego w wyżej wymienionej nieruchomości udziału, przekazała na rzecz swoich dzieci A. i S. G. udziały wynoszące po 1/12 części całej nieruchomości (akt notarialny z dnia [...] czerwca 2003 r., Rep. A Nr [...]).
Powyższe fakty potwierdza również nakaz płatniczy podatku rolnego za rok 2003 wystawiony przez Urząd Gminy.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu D. G. spełniła w dniu rejestracji warunki do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, jako jednych z podstawowych przesłanek do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie bowiem z art. 37 k ust. 1 ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli spełnia też pozostałe przesłanki przewidziane w tym przepisie.
Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność) i stanowić współwłasność w częściach ułamkowych albo współwłasność łączną.
Mając na uwadze powyższe ze współwłasnością mamy do czynienia w sytuacji, gdy prawo własności tej samej rzeczy służy więcej niż jednej osobie, a istota współwłasności w częściach ułamkowych polega na tym, że własność rzeczy przysługuje niepodzielnie wszystkim współwłaścicielom, wobec czego żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją własność, natomiast każdy z właścicieli ma "idealną" część nie podzielonej rzeczy, czyli jej rachunkowy ułamek. Udział zatem wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej, jednakże prawo własności przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie.
Z tych też względów należy stwierdzić, iż D. G. będąc współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych 11,67 ha przeliczeniowych (czyli przekraczającej 2 ha), nie spełniała w dniu 1 lipca 2003 r. wymogów ustawowej definicji osoby bezrobotnej, a tym samym nie spełniała warunków do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Na wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego D. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej błędną kwalifikację prawną leżącą u podstaw jej wydania, przyjętą wskutek nieprawidłowej interpretacji zasad prawnych oraz przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie stanowiły w zakresie jej merytorycznego rozstrzygnięcia przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) i art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001).
Na podstawie powołanych przepisów ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu organ odwoławczy stwierdził, iż D. G. nie spełnia warunków do nabycia statusu bezrobotnego i uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Zważyć jednak należy, że w dniu 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), która mocą art. 151 pkt. 1 uchyliła ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z wyjątkiem art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. g, który przestał obowiązywać z dniem 30 kwietnia 2004 r.
Natomiast zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy, a mianowicie art. 146, sprawy, w których przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.
Przepisami dotychczasowymi, o których mowa, są przepisy cytowanej wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła w dniu 15 czerwca 2004 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
I dlatego, mając na uwadze brzmienie art. 146 cyt. ustawy (który notabene został przez Wojewodę przywołany w rozstrzygnięciu decyzji) organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę już na podstawie nowych przepisów, a nie jak to uczynił, na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło