III SA/Lu 529/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w oznaczeniu i powierzchni użytku gruntowego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył pismo, w którym zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku opłacenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wniosek uzasadnił tym, iż przedmiotowa sprawa może stanowić precedens w sporach państwa z obywatelami, dotyczących naruszenia ich praw konstytucyjnych. W jego ocenie żądanie opłacenia przedmiotowego wpisu na rzecz "administracji Państwa", którego obowiązkiem jest ochrona obywateli przed przestępstwami i nadużyciami, jest kuriozalne. Do wymienionego pisma skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie pomocy w części dotyczącej stanu rodzinnego wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trojgiem dzieci (w tym dwoje z nich są osobami pełnoletnimi). W dalszej części urzędowego formularza skarżący nie podał żadnych danych wykreślając wszystkie rubryki. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny jej sytuacji materialnej. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w żaden sposób nie ujawnił z jakich źródeł utrzymuje się on i jego rodzina, jaka jest wysokość dochodów osiąganych przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, z jakich środków zaspokajane są podstawowe potrzeby życiowe rodziny. Ponadto nie wykazał stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego, jak też, kto je pokrywa. Z uwagi na fakt, że informacje zawarte w urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwano skarżącego, w trybie art. 255 p.p.s.a., do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 29 października 2011 r. i pozostało bez odpowiedzi. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów sądowych) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, jaka jest jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Skarżący, mimo stosownego wezwania, nie wyjawił z czego utrzymuje się on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz kto i z jakich środków zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe rodziny. Nie wykazał również stanu majątkowego oraz miesięcznych wydatków rodziny związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena realnych zdolności płatniczych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., których spełnienie uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.