III SA/Lu 530/07

WyrokWSA w Lublinie2007-12-20

Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Marcinowski, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania dowodu osobistego z powodu nieuiszczenia opłaty, jeśli wnioskodawca powołuje się na trudną sytuację materialną, ale nie spełnia ustawowych przesłanek do zwolnienia z opłaty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wydania dowodu osobistego, jeśli wnioskodawca nie uiścił należnej opłaty, a jednocześnie nie spełnia przesłanek ustawowych do zwolnienia z jej ponoszenia. Zwolnienie z opłat za wydanie dowodu osobistego jest ściśle określone przepisami prawa i nie może być przyznawane arbitralnie na podstawie oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta P. z powodu nieuiszczenia opłaty. Skarżący wniósł odwołanie, argumentując trudną sytuacją finansową rodziny i żądając wydania dowodu z odciskiem kciuka. Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na brak podstaw do zwolnienia z opłaty i brak możliwości wydania dowodu z danymi biometrycznymi. Skarżący złożył skargę do WSA w Lublinie, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego 1. oddala skargę: 2. przyznaje adwokat M. B. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, którą wypłacić z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie . Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) lipca 2007 r. Nr (..) orzekającej o odmowie wydania skarżącemu dowodu osobistego, Wojewoda L. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji orzekł o odmowie wydania skarżącemu dowodu osobistego z powodu nie uiszczenia opłaty za jego wydanie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, iż sytuacja finansowa jego pięcioosobowej rodziny jest zła i nie jest on w stanie uiścić opłaty za wydanie dowodu osobistego, a ponadto żąda wydania dowodu osobistego z "odciskiem kciuka". Wojewoda L. uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestie związane z pobieraniem opłat za dowody osobiste i zwolnieniem z tych opłat uregulowane są przepisami art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2000 r., w sprawie opłaty za wydanie dowodu osobistego (Dz. U. nr 105 poz. 1110 ze zm.). Z uwagi na to, że kwestie opłat i zwolnień z opłat za wydanie dowodu osobistego wynikają wprost z przepisów prawa, organ gminy nie posiada możliwości zwolnienia osób innych niż określona w wyżej powołanym rozporządzeniu. Ponieważ odwołujący się nie zalicza się do żadnej z wymienionych w rozporządzeniu kategorii podmiotów, wydanie dowodu osobistego bez uiszczenia opłaty za jego wydanie nie jest możliwe. Odnosząc się do żądania wydania dowodu osobistego z "odciskiem kciuka" organ odwoławczy wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na wydawanie dowodów osobistych z danymi biometrycznymi. Sprawa ta została odwołującemu wyjaśniona wyczerpująco w piśmie Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA z dnia 30 lipca 2007 r. Nr DSO/WEL-6191-65/07. Na powyższą decyzję A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący podniósł, że zastosowane przepisy są stare i niedostosowane do rzeczywistości. Dodatkowo podniósł, że jego sytuacja majątkowa jest ciężka i nie stać go na ponoszenie opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie od opłat związanych z wydawaniem dowodu osobistego nie jest arbitralną decyzją urzędu (ani sądu kontrolującego decyzję), lecz wynika z obowiązującej normy prawnej – przywołanego przez organ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2000 r., w sprawie opłaty za wydanie dowodu osobistego (Dz. U. nr 105 poz. 1110 ze zm.). Skarżący błędnie zarzuca, że regulacja ta nie uwzględnia trudnej sytuacji materialnej niektórych wnioskodawców. Zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia nie pobiera się opłaty za wydanie dowodu osobistego od osób przebywających w domach pomocy społecznej lub pobierających zasiłek stały z pomocy społecznej albo rentę socjalną. Przesłanką zwolnienia nie jest więc ocena zdolności do poniesienia opłaty dokonywana przez organ ewidencyjny, lecz wylegitymowanie się przez wnioskodawcę dokumentem poświadczającym uprawnienie do zwolnienia od opłaty za wydanie dowodu osobistego osób, o których mowa w § 2 pkt 4, a więc zaświadczeniem właściwej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej o przebywaniu osoby w domu pomocy społecznej lub o korzystaniu z zasiłku stałego lub decyzją o przyznaniu zasiłku stałego z pomocy społecznej albo renty socjalnej (§ 4 rozporządzenia). Tym samym stanowisko skarżącego, zarzucające organom administracji naruszenie obowiązującego prawa, nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dowód osobisty wydaje się po uiszczeniu należnej opłaty stanowiącej równowartość kosztów jego wydania, a ustalona cytowanym rozporządzeniem opłata, mimo wezwania nie została uiszczona, i brak jest podstaw do zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku jej ponoszenia, to zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają wydania dowodu osobistego z danymi biometrycznymi (odcisk kciuka). Skarga w tym zakresie również nie zawiera żadnego usprawiedliwienia. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło