III SA/Lu 532/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. i H. małż. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz H. i H. małżonków K. kwotę 200.- /dwieście/zł. tytułem kosztów postępowania; 3/ określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), art. 22 ust l ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz. U. nr 100 z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm.), § 44 pkt 6 i § 54 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454), art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) w związku z art. 99 ust 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.) Prezydent Miasta orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze gruntów Miasta w obrębie nr 68 – D., dla działki nr 239/1 arkusz 2, ujawnionej w jednostce rejestrowej nr 134, zmieniając dotychczasowy zapis użytków gruntowych B-625 m2, RIVa-931 m2, RlVb-196 m2 i wykazując nowy użytek gruntowy B- dla całej powierzchni działki wynoszącej 1752 m2. W uzasadnieniu decyzji podał, że wykonanie przedmiotowych prac podyktowane było potrzebą ujednolicenia danych ewidencyjnych oraz dostosowania ich do obowiązujących przepisów, z uwagi na stwierdzone rozbieżności w zakresie wykazanych użytków, ze stanem faktycznym na gruncie. Zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych nastąpiło na podstawie § 66, 67 i 68 oraz załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Strona wnosząc odwołanie z dnia [...] grudnia 2003 r. od powyższej decyzji, nie zaakceptowała wprowadzonej z urzędu zmiany z uwagi na jej zdaniem niezgodne ze stanem faktycznym zagospodarowania wykazanie całej powierzchni działki w wielkości 0,1752 ha jako użytek gruntowy B - tereny mieszkaniowe. Jak wskazano, działka zagospodarowana jest domem mieszkalnym istniejącym i stanowiącym stałą zabudowę, domem w budowie od 2002 r., infrastrukturą w postaci chodników, dojazdów i odwodnienia, trawnikami i rabatami oraz ziemią uprawną o powierzchni 450 m2 pod warzywa i ziemniaki tj. produkty niezbędne w gospodarstwie domowym. Po przeprowadzeniu ponownej analizy i wizji terenowej dotyczącej użytków gruntowych na przedmiotowej nieruchomości oraz przedłożeniu powstałej dokumentacji Prezydent Miasta pismem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] poinformował zainteresowanych o braku podstaw do zmiany wydanej wcześniej decyzji zmieniającej rodzaj użytków gruntowych na rozpatrywanej' działce oraz o zachowaniu terminu na wniesienie odwołania od jej orzeczenia do organu II instancji. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ I instancji pismem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. poinformował Stronę iż z uwagi na stan faktyczny zagospodarowania przedmiotowej działki oraz pełnione funkcje gospodarcze, utrzymuje w mocy wydaną w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania. Strona nie akceptując powyższego rozstrzygnięcia, złożyła odwołanie z dnia [...] czerwca 2004 r. wnosząc o zaliczenie działki nr 39/1 w poczet gospodarstwa rolnego i przedkładając dodatkowo informację o posiadaniu gruntów rolnych w W. i K. powierzchni 1,03 ha. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując odwołanie H. i H. K. od decyzji Prezydenta Miasta utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. Orzeczenia organu II instancji Strona nie akceptowała, wnosząc na nie skargę z dnia 12 sierpnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W pkt 4 skargi podtrzymuje swoje stanowisko nie akceptując zmiany rodzaju użytków klasyfikacyjnych na przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że jest ona składnikiem prowadzonego gospodarstwa rolnego. Odpowiadając na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że stanowisko skarżących w punkcie 4 skargi nie może być uwzględnione z uwagi na istniejący stan faktyczny użytków gruntowych występujących na obszarze rozpatrywanej nieruchomości, wykazany w opracowaniu weryfikacyjnym wykonanym przez organ I instancji, a także wynikający z notatki służbowej z dnia [...] lipca 2004 r. z wizji lokalnej wykonanej przez organ odwoławczy. Fakt posiadania gruntów rolnych w świetle obowiązujących przepisów nie stanowi podstawy do uznania przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi, jako terenu będącego gruntem rolnym zabudowanym. Zawarte w załączniku nr 6 ust. 1, pkt 5 do powołanego wcześniej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zasady określania gruntów rolnych zabudowanych stanowią, że do gruntów tych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy itp.), a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Istotne w niniejszej sprawie jest przyjęte w dniu 25 lutego 2003 r. stanowisko wspólne Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. przepisów ustaw: z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683), z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1680) oraz z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołanymi przepisami podstawowym kryterium rozstrzygającym o sposobie opodatkowania gruntów, od 1 stycznia 2003 r., są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższego, szczególnego znaczenia nabiera aktualność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i ich zgodność ze stanem rzeczywistym, co było przedmiotem postępowania. Organ podkreśla, że obowiązujące przepisy art. 7 d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zobowiązują Prezydenta Miasta do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, a zatem podlega uwzględnieniu. Postępowanie organów obu instancji zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, nie pozwalający na należytą analizę stanu faktycznego i ocenę prawidłowości stosowania prawa. Kwestią sporną pomiędzy skarżącym a organami administracji jest sposób wykorzystania nieruchomości objętej zmianą w operacie ewidencji gruntów (rejestr gruntów Miasta w obrębie nr 68 – D., działka nr 239/1 arkusz 2, ujawniona w jednostce rejestrowej nr 134). Ustalenie sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości może uzasadnić zmianę dotychczasowego zapisu użytków gruntowych. Ustalenie takie polegać musi na wcześniejszym zbadaniu spornej nieruchomości, a więc konieczne jest przeprowadzenie oględzin. Organ administracji publicznej może dopuścić dowód z oględzin na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 85 § 1 kpa nie zobowiązuje organu administracji publicznej do przeprowadzenia dowodu z oględzin, jednakże "w razie potrzeby" organ jest obowiązany przeprowadzić dowód z oględzin (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 179). Ocena, czy istnieje potrzeba przeprowadzenia oględzin należy do organu, który jest obowiązany dopuścić ten dowód, jeśli przedmiotem oględzin jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ instancji po wniesieniu odwołania przez stronę dopuścił namiastkę tego środka dowodowego w postaci "wizji w terenie" w dniu [...] kwietnia 2004 r. W aktach sprawy znajduje się ślad tej czynności w postaci adnotacji na mapie, iż na działce znajdują się budynki mieszkalne, tunel foliowy, grządki warzywne na potrzeby własne, a właściciel twierdzi, że są to uprawy rolne. Na polecenie organu odwoławczego w dniu [...] lipca 2004 r. przeprowadzono ponowną wizję lokalną opisującą sposób wykorzystania działki, udokumentowaną notatką służbową. Z notatki nie wynika, czy prawdziwe są twierdzenia skarżącego, iż na działce znajduje się uprawa o pow. 450 m2, oraz czy na terenie działki składowane są materiały, urządzenia i maszyny rolnicze, co podnosi skarżący. Wskazać przy tym należy, że z art. 89 § 2 kpa wynika, że ilekroć zachodzi potrzeba wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin, organ powinien przeprowadzić rozprawę. Zgodnie zaś z art. 67 § 2 pkt 4 kpa organ administracji musi sporządzić protokół z rozprawy. Zaniechanie sporządzenia protokołu z przeprowadzenia oględzin stanowi istotną wadliwość postępowania dowodowego. Brak takiego dowodu powoduje wątpliwość w ocenie słuszności zarówno decyzji, jak i skargi wobec niemożności weryfikacji twierdzeń odnośnie stanu faktycznego. Brak rozprawy i utrwalenia jej wyników w ramach podpisanego przez uczestników oględzin protokołu powoduje również to, że nie jest znane stanowisko strony (uwagi) wobec konkretnych ustaleń dokonanych przez organy w postępowaniu. W orzecznictwie wydanie decyzji bez przeprowadzenia rozprawy w sytuacji, gdy wymaga tego wyraźnie przepis ustawy bywa oceniane nawet jako rażące uchybienie prawa (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1981 r., SA/Ka 159/81 cyt. za B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Brokowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 425.). Protokół nie odpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 kpa nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy (tak odnośnie protokołu oględzin NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2000 r. SA/Rz 2134/98, nie publ. cyt, za B. Adamiak – Komentarz..., s. 369). Dlatego też, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 85 § 1, 89 § 2 i 67 § 2 pkt 4 kpa Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przedziale czasowym nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak Sąd uchylił decyzję, po wydaniu wyroku (choćby nieprawomocnego) nie powinna być ona wykonywana. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku.