III SA/Lu 534/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikających z długu celnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył pismo z dnia 30 października 2013 r., w którym zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedynym żywicielem rodziny jest żona pracująca na [...] etatu. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci, a rodzina nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Wykazał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest pensja żony w wysokości [...] zł brutto (jest to kwota o połowę mniejsza od dochodu wykazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w sprawie III SA/Lu 225/13). W dniu 20 grudnia 2013 r., celem doprecyzowania aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, wezwano go do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Skarżący nie wykonał wezwania w sposób prawidłowy, bowiem nie nadesłał wszystkich żądanych dokumentów, zaś część dokumentów które przedłożył nie odpowiada w pełni treści wezwania. Z przedłożonego na wezwanie zaświadczenia urzędu pracy wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia [...] r. Należy jednak zauważyć, że zaświadczenie to nie jest aktualne, ponieważ zostało wystawione w dniu 31 stycznia 2013 r. Z kolei zaświadczenie zakładu pracy zatrudniającego żonę skarżącego potwierdza wysokość jej wynagrodzenia jedynie za miesiąc wrzesień 2013 r. ([...] zł brutto i [...] netto). Tymczasem skarżący został wezwany do przedłożenia zaświadczenia zakładu pracy określającego średnie miesięczne wynagrodzenie jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy. Ponadto skarżący nie przedłożył oświadczenia wykazującego rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego i wskazującego terminy ich ponoszenia. W świetle informacji wynikających z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych przez skarżącego dokumentów stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego aktualna, rzeczywista sytuacja materialna. Skarżący nie nadesłał oświadczenia określającego wielkość miesięcznych niezbędnych wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego rodziny. Jednakże nawet biorąc pod uwagę minimalne koszty utrzymania koniecznego czteroosobowej rodziny (chociażby takie jak zakup żywności), niewiarygodne jest pokrywanie tych wydatków jedynie z dochodów w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Gdyby te dochody były wyłącznym źródłem utrzymania rodziny, niewątpliwe jest, że skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o środki z pomocy społecznej, tymczasem w oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2014 r., wyjaśnił, że nie korzysta z tego rodzaju pomocy. Wątpliwości referendarza budzi również okoliczność, że zarówno skarżący, jak i jego żona przy tak niskich miesięcznych dochodach utrzymują rachunki bankowe "[...]", będące dla nich jedynie obciążeniem. Jak bowiem wynika z przedłożonych wyciągów bankowych za okres od 1 września do 30 listopada 2013 r., na rachunkach bankowych skarżącego i jego żony nie ma żadnych operacji bankowych oprócz opłat za prowadzenie rachunku, które wynoszą [...] zł miesięcznie. Negatywnie należy również ocenić fakt, że skarżący przedstawił nieaktualne (z przed roku) zaświadczenie urzędu pracy, a więc nie wiadomo, czy nadal posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej aktualnej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną cząstkowo, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.