III SA/Lu 535/13
WyrokWSA w Lublinie2013-12-10
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jacek Czaja, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt przebywania osoby w zakładzie karnym może być uznany za trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli osoba ta zaprzestała faktycznego zamieszkiwania pod tym adresem na długo przed osadzeniem w zakładzie karnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt przebywania w zakładzie karnym nie jest bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu, jeśli osoba zaprzestała faktycznego zamieszkiwania pod adresem zameldowania na długo przed osadzeniem. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba faktycznie zamieszkiwała pod danym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, koncentrując tam swoje sprawy życiowe, a nie tylko jej wola przyszłego pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że opuszczenie lokalu wynikało jedynie z faktu osadzenia go w zakładzie karnym. Organy administracji ustaliły, że skarżący zaprzestał faktycznego zamieszkiwania pod adresem zameldowania na długo przed aresztowaniem, co potwierdził sam skarżący oraz zeznania świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R. J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone przez organ ewidencyjny postępowanie dowodowe wykazało, iż odwołujący się pod adresem zameldowania, nie zamieszkiwał od około 17-18 roku życia. Organ stwierdził, że zeznania przesłuchanych na tę okoliczność świadków są spójne z zeznaniami złożonymi przez samego R. K. w Komendzie Miejskiej Policji w [...], gdzie został przesłuchany w charakterze podejrzanego. W toku prowadzonego przesłuchania R. K. zeznał, że od 2005 r. mieszka razem ze swoją konkubiną, tj. A. S.
W ocenie organu, aresztowanie i osadzenie w Zakładzie Karnym, nie było bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu przez odwołującego się, bowiem R. K. na długo przed aresztowaniem zaprzestał zamieszkiwania pod adresem zameldowania w rozumieniu art. 6 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. R. K. zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, polegające na uprzednim przyjęciu, że opuszczenie lokalu położonego przy ulicy [...] w [...]przez R. K. nosi cechy trwałości i dobrowolności, w sytuacji gdy fizyczne nieprzebywanie w przedmiotowym lokalu wynika jedynie z faktu osadzenia skarżącego w Zakładzie Karnym;
II. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 9, 77, 107 § 3 k.p.a., polegające na wybiórczym wyborze świadków przez organ oraz zdawkowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która uniemożliwia w sposób kompleksowy dotarcie do toku rozumowania organu II instancji i tym samym możliwości oceny zasadności rozstrzygnięcia;
III. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na nierozważeniu w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niezbadanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, tj.:
- nie wzięcie pod uwagę wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez starszego kuratora zawodowego Sądu Rejonowego w [...] z K. K. z dnia 28.12.2009 r., z którego treści wynika, że R. K. przed aresztowaniem go i osadzeniem w Zakładzie Karnym zamieszkiwał razem z ojcem przy ul. [...] w [...];
- nieprzeprowadzenie dowodu z materiału poglądowego KMP w [...], gdzie na zdjęciach z mieszkania przy ulicy [...] w Lublinie uwidocznione są rzeczy należące do R. K., świadczące o jego stałym przebywaniu pod wskazanym adresem.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, jest zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Z definicji zamieszonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Innymi słowy, miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności przebywa, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do prowadzenia gospodarstwa domowego. Zatem o kwalifikacji pobytu danej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść jej oświadczeń, ale przede wszystkim całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, bądź dorozumiany – przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.
Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy administracji, R.K. nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. [...] od 17-18 roku życia, co sam skarżący potwierdził składając zeznania w Komendzie Miejskiej Policji w [...] (protokół sporządzony w dniu [...] listopada 2009 r.; k.58 akt adm.). Skarżący oświadczył, że od 2005 r. mieszka razem ze swoją konkubiną przy ul. [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, w spornym lokalu mieszkał jego ojciec J. K. Skarżący był gościem w tym mieszkaniu (określał je jako "jego mieszkanie", "mieszkanie ojca"), odwiedzał swojego ojca i jak sam przyznał, ich relacje nie były dobre.
Ubocznie należy zauważyć, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2011 r. (sygn. akt [...]), R. K. został uznany za winnego pozbawienia życia J. K. i skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności (k. 15v akt adm.). Od tego czasu skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w [...].
W aktach administracyjnych znajduje się również wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny ustalający, że K. K. wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku położonym w Lublinie przy ul. [...], po zmarłym ojcu J. K. (k. 16 akt adm.).
W ocenie sądu ustaleń dokonanych przez organy ewidencyjne nie podważają zeznania świadków: A. S., O. P., M. T., R. Z. i B. B. Nie ulega bowiem wątpliwości, że R. K. utrzymywał kontakt ze swoim ojcem, bywał u niego w mieszkaniu, mógł też przeprowadzić w nim remont, co nie jest sprzeczne z ustaleniem opartym na wyjaśnieniach samego skarżącego, że zamieszkiwał w tym czasie ze swoją konkubiną. Oceny tej nie podważa także powoływanie się na okoliczność, że rzeczy przedstawione na zdjęciach znajdujących się aktach administracyjnych, mogą stanowić własność skarżącego.
Zauważyć należy, że uzasadnienie faktyczne decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] marca 2013 r. zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu faktycznym tej decyzji organ administracji publicznej wręcz drobiazgowo wskazał podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, zajmując stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnił jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnił, na jakiej podstawie uznał okoliczność niezamieszkiwania R. K. w lokalu przy ul. [...] w [...] za prawdziwą. Ustalenia te zostały w pełni zaaprobowane przez organ odwoławczy, a w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń organów obu instancji, gdyż organy te dokonując swoich ustaleń nie naruszyły zasad postępowania dowodowego, a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, dokonały oceny dowodów, nie przekraczając granic swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.). Organ I instancji niezwykle szczegółowo i wszechstronnie przedstawił w decyzji zarówno jej uzasadnienie faktyczne decyzji, które zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w swoim uzasadnieniu prawnym - wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a uzasadnienie tej decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącego, wymaganiom tym odpowiada także zaskarżona decyzja, w uzasadnieniu której organ należycie choć syntetycznie odniósł się do zarzutów odwołania, przedstawił stosowne uzasadnienie faktyczne i prawne, a tym samym nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.
Zauważyć należy, że sama wola skarżącego stałego pobytu w przyszłości w lokalu przy ul. [...] w [...] nie ma znaczenia dla oceny przesłanek wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak też nie przesądza o zmaterializowaniu się tego zamiaru w przyszłości.
Podkreślić należy, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Osoba nieposiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem (prawo własności, inne prawa majątkowe) może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło