III SA/Lu 535/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-08-06
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która twierdzi, że została pozbawiona całego majątku i poniosła stratę, wykazała brak wystarczających środków na poniesienie kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, które mogłyby potwierdzić jej trudną sytuację finansową, uniemożliwia sądowi ocenę możliwości płatniczych spółki i prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka C. G. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry hazardowej bez zezwolenia. W ramach skargi spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że została pozbawiona całego majątku, a jej bilans wykazuje stratę. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń potwierdzających jej sytuację finansową, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry hazardowej bez zezwolenia postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze skarżąca spółka zwróciła się m.in. z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wniesionego na urzędowym formularzu strona podniosła, że spółka została pozbawiona całego majątku (zamknięto salony gier należące do spółki, a znajdujące się w nich automaty do gier zostały zabezpieczone). Bilans spółki wykazuje wyłącznie stratę, w związku z czym nie posiada ona środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Z oświadczenia strony o majątku wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł, zaś w ostatnim roku obrotowym według bilansu spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie strony skarżącej złożone na urzędowym formularzu wniosku okazały się niewystarczające do oceny zasadności wniosku strony. W związku z powyższym wezwaniem z dnia 18 czerwca 2014 r. zobowiązano skarżącą spółkę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zeznania podatkowego spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., wyciągów z rachunków bankowych spółki, bilansu za ostatni rok obrotowy, wykazu środków trwałych spółki, oświadczenia czy umowa spółki przewiduje obowiązek czynienia dopłat przez wspólników spółki oraz oświadczenia czy spółka posiada jakiekolwiek nieuregulowane, a wymagalne zobowiązania. Wezwanie powyższe zostało doręczone stronie w dniu 27 czerwca 2014 r. (k-72 akt sprawy) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 30 lipca 2014 r. (k-73 akt sprawy).
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że spółka posiada środki majątkowe (środki trwałe) w wysokości [...] zł. Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego z Rejestru Przedsiębiorców wg. stanu na dzień 16 kwietnia 2014 r. (Dział 6) złożonego razem ze skargą, nie wynika aby spółka zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, bądź aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Spółka powinna zatem prowadzić pełną księgowość, w związku z czym możliwe było wykonanie przez spółkę wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów sądowych.
Skarżąca spółka nie wykazała zatem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, warunkująca przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło