III SA/Lu 535/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-10-08
Skład orzekający: Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych z powodu utraty majątku i zamknięcia działalności, wykazała w sposób wystarczający przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Samo oświadczenie o braku środków, bez poparcia go dokumentami źródłowymi potwierdzającymi sytuację finansową (takimi jak bilans, rachunek zysków i strat, wyciągi bankowe), nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku. Brak takich dokumentów uniemożliwia sądowi ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej spółki i jej możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Spółka C.G.sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gry hazardowej bez zezwolenia. W skardze spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że utraciła cały majątek i nie posiada środków na pokrycie kosztów. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka nie przedstawiła ich, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.G.spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] 2014 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry hazardowej bez zezwolenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. znak [...]Dyrektor Izby Celnej w B.P., po rozpatrzeniu odwołania C. G.spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] 2013 r. nr [...] wymierzającą w/w spółce karę pieniężną za urządzanie gry hazardowej bez zezwolenia w Salonie gier na automatach w wysokości 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry w kwocie 3107370 zł.
Spółka C.G.wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na w/w decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P.. W skardze zawarty został wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca pismem z dnia 28 maja 2014 r. została wezwana do złożenia wypełnionego urzędowego formularza – wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie spółka nadesłała wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wyjaśniła, że:
- w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów opłaty od skargi i innych kosztów sądowych;
- decyzjami administracyjnymi spółka została pozbawiona całego swojego majątku;
- zamknięte zostały salony gier należące do spółki, a znajdujące się w nich automaty wraz z znajdującą się w nich gotówką zostały zabezpieczone;
- bilans spółki wykazuje wyłącznie stratę, wobec czego w chwili obecnej firma nie posiada środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego.
Skarżąca została wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy:
1. kopii rocznego zeznania podatkowego spółki (podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2013 oraz ewentualnie innych składanych razem z nim formularzy podatkowych;
2. wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy;
3. bilansu spółki za ostatni rok obrotowy;
4. aktualnego wykazu środków trwałych spółki ze wskazaniem wartości tych środków;
5. oświadczenia wyjaśniającego, czy umowa spółki przewiduje obowiązek czynienia na rzecz spółki dopłat przez wspólników i czy takowe w okresie ostatnich dwunastu miesięcy były czynione,
6. oświadczenia, czy spółka posiada jakiekolwiek nieuregulowane, a wymagalne zobowiązania i w jakiej kwocie oraz złożenia ewentualnych dokumentów wskazujących na istnienie zobowiązań.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. skarżącej Spółce odmówiono przyznania prawa pomocy.
Strona wniosła skuteczny sprzeciw od w/w postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek skarżącej spółki, czy spełniła ona przesłanki wyrażone w treści art. 246 § 2 pkt 2 wskazać należy, że strona wnioskująca musi wykazać, że spełniła przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy opiera się na danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Spółka ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest do wyczerpującego wykazania swojej sytuacji gospodarczej. Sąd na podstawie dokumentów dostarczonych przez stronę ocenia możliwości poniesienia przez w/w kosztów sądowych. Powyższe wynika z treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który to stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Gdy oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie Spółki złożone na urzędowym formularzu wniosku okazało się niewystarczające do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwaniem z dnia 18 czerwca 2014 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zeznania podatkowego spółki za 2013 r., wyciągów z rachunków bankowych spółki, bilansu za ostatni rok obrotowy. Na w/w wezwanie Spółka nie udzieliła odpowiedzi.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis).
Spółka wyjaśniła, że posiada środki majątkowe (środki trwałe) o wartości [...] zł oraz poniosła stratę w wysokości [...] zł za ostatni rok obrotowy (dane zamieszczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy). Informacje te nie zostały potwierdzone oficjalnymi sprawozdaniami finansowymi (bilansem, czy rachunkiem zysków i strat) podobnie jak dane na temat stanu zobowiązań Spółki oraz stanu środków pieniężnych – zawarte w sprzeciwie Spółki z dnia 19 sierpnia 2014 r. Brak dokumentów źródłowych uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki, a w konsekwencji ocenę możliwości poniesienia w tej sprawie kosztów sądowych. Z akt sprawy nie wynika, aby Spółka zawiesiła działalność gospodarczą. Nie wynika również, aby wobec Spółki wszczęto procedurę likwidacyjną. W tych okolicznościach oświadczenie Spółki, że nie ma ona możliwości uregulowania opłat sądowych nie są weryfikowalne, co prowadzi do wniosku, że strona nie wykazała w należyty sposób, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, warunkująca przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło