III SA/Lu 536/10
WyrokWSA w Lublinie2011-02-22
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny (Skarb Państwa) jest zobowiązany do zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz za jego usunięcie z drogi w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące usuwania pojazdów z drogi i ponoszenia kosztów. W świetle uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. I OPS 1/10, jednostce prowadzącej parking strzeżony może być przyznane wynagrodzenie za cały okres dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów usunięcia, nawet w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Organy nie dokonały ustaleń w zakresie oceny żądania strony co do wysokości tych wydatków i wynagrodzenia, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi oraz jego dozór. Policja wydała dyspozycję usunięcia pojazdu, który trafił na parking strzeżony. Po upływie 6 miesięcy pojazd przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący domagali się zwrotu kosztów usunięcia i dozoru od dnia usunięcia pojazdu do dnia jego odbioru z parkingu. Organy administracji odmówiły zwrotu kosztów za okres poprzedzający przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres po odmowie wydania pojazdu przez dozorcę. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i cywilnoprawny charakter stosunków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków za usunięcie z drogi oraz dozór pojazdu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] listopada 2009 r. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie odmowy zwrotu poniesionych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] za okres od 27 września 2006 r. do 27 marca 2007 r., od 17 października do 1 grudnia 2008 r. oraz w sprawie odmowy zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi w dniu 27 września 2006 r. - Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 września 2006 r. Policja wydała dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] (dalej jako pojazd). Przedmiotowy pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym skarżącej w L. przy ul. D.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. orzekł o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, zaś pismem z dnia 16 września 2008 r. zlecił organowi rekwizycyjnemu - Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. likwidację pojazdu.
W dniu 16 października 2008 r. pracownicy Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. na parkingu przy ul. D. w L. sporządzili protokół odbioru samochodu, z którego wynika, iż dozorca odmówił tego dnia wydania pojazdu. Przedmiotowy pojazd odebrano z parkingu w dniu 1 grudnia 2008 r.
Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu.
Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienie z dnia 22 stycznia 2009 r., przyznając wspólnikom skarżącej spółki zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od 28 marca 2007 r. do 16 października 2008 r. w kwocie 5.690 zł brutto.
Na postanowienie to skarżący w dniu 5 lutego 2009 r. złożył zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał postanowienie z dnia 16 marca 2009 r. którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia 30 marca 2009 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. wezwał Spółkę do sprecyzowania zakresu wniosku z dnia 8 grudnia 2008 r.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż wniosek dotyczy zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu od dnia jego usunięcia z drogi do dnia odbioru z parkingu oraz zwrot wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi w dniu 27 września 2006 r.
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] maja 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym przyznał spółce zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od 28 marca 2007 r. do 16 października 2008 r. w kwocie 5.690 zł brutto i odmówił przyznania wydatków oraz wynagrodzenia za dozór tego pojazdu od 17 października do 1 grudnia 2008 r. Ponadto, organ pierwszej instancji odrębnym postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wniosku w części dotyczącej zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu sprawowany od 27 września 2006 r. do dnia jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa, tj. 28 marca 2007 r. oraz zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie go z drogi w dniu 27 września 2006 r.
Skarżący wniósł zażalenia na te postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił zaskarżone postanowienie nr [...], a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zaskarżone postanowienie nr N-I/75/08/MRK/33 i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] lipca 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym przyznał Spółce zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od 28 marca 2007 r. do 16 października 2008 r. w kwocie 5.690 zł brutto i odmówił przyznania wydatków oraz wynagrodzenia za dozór tego pojazdu od 17 października do 1 grudnia 2008 r.
Ponadto Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] lipca 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 8 grudnia 2008 r., w części przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu sprawowany od 27 września 2006 r. do dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, tj. 28 marca 2007 r. oraz zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie przedmiotowego pojazdu z drogi w dniu 27 września 2006 r.
Na postanowienia te skarżący wniósł dwa zażalenia – zażaleniem z dnia 31 lipca 2009 r. zaskarżając postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w całości, a zażaleniem z dnia 3 sierpnia 2009 r. skarżąc postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu od 17 października do 1 grudnia 2008 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] którym uchylił zaskarżoną część postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [..] lipca 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ze względu na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.
Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nr [...], którym uchylił także postanowienie nr [...].
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r., którym odmówił zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od 27 września 2006 r. do 27 marca 2007 r. i od 17 października do 1 grudnia 2008 r. oraz zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za usunięcie ww. pojazdu z drogi w dniu 27 września 2006 r.
Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie z dnia [...] listopada 2009 r., nie zgadzając się ze stanowiskiem, że do zapłaty należności za holowanie i dozór pojazdu w okresie poprzedzającym jego przejście na rzecz Skarbu Państwa właściwy jest były właściciel pojazdu. Skarżący podnosi też, na dzień 16 października 2008 r. organ likwidacyjny nie wyznaczył terminu odbioru pojazdu.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w L. wskazał, że pojazd bezspornie został usunięty z drogi w dniu 27 września 2006 r., a sześciomiesięczny termin od daty umieszczenia pojazdu na parkingu skarżącej upłynął z dniem 27 marca 2007 r.
Zgodnie z art. 130 a ust. 1 i 2 oraz 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), pojazd jest usuwany bądź przemieszczany z drogi na koszt właściciela, w enumeratywnie wymienionych przypadkach. Stosownie do art. 130a ust. 5a i 5c ustawy, usunięcia pojazdu z drogi dokonuje jednostka wyznaczona przez starostę, a pojazd usunięty z drogi umieszcza się na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepis art. 130a ust. 6 ustawy stanowi natomiast, iż wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, ustala rada powiatu. W myśl art. 130a ust. 10 omawianej ustawy, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że Skarb Państwa od momentu, kiedy stał się właścicielem pojazdu (upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu), zobowiązany jest do uiszczenia stosownych opłat na rzecz jednostki prowadzącej parking. Brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia, że organ egzekucyjny zobowiązany jest również do uregulowania należności za usunięcie pojazdu z drogi oraz jego dozór od dnia umieszczenia go na parkingu, do dnia, w którym stał się własnością Skarbu Państwa. Przepisy prawa nie przenoszą na Skarb Państwa reprezentowany przez, Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. praw i obowiązków dotychczasowego właściciela pojazdu, tym samym nie nakładają obowiązku uiszczenia jakichkolwiek opłat za okres, kiedy Skarb Państwa nie był właścicielem pojazdu. Dlatego organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od 27 września 2006 r. do 27 marca 2007 r. (okres poprzedzający przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa) oraz przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi w dniu 27 września 2006 r.
Organ ten uznał również za słuszne, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. odmówił również przyznania zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od 17 października do 1 grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Stosownie zaś do art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Wydanie rzeczy należy do obowiązków dozorcy. Skarżący w dniu 16 października 2008 r. odmówił wydania z parkingu przedmiotowego pojazdu. Nie ma zatem podstaw do zwrotu wydatków za dozór nad pojazdem od dnia 17 października 2008 r., tj. od dnia następującego po dniu odmowy wydania pojazdu z parkingu do dnia 1 grudnia 2008 r., tj. do dnia, w którym samochód faktycznie został odebrany z parkingu. O woli odbioru pojazdu z parkingu skarżący wiedział już w dniu 7 października 2008 r., kiedy doręczone mu zostało pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 września 2008 r., w którym zwrócił się o wydanie pojazdu z parkingu.
Skarżący wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji i zarzucając:
- naruszenie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że dochodzenie wynagrodzenia dla podmiotu, na którego parkingu pozostawiono pojazd w trybie art. 130 a ustawy należy do drogi sądowej przed sądem powszechnym, gdy tymczasem z uwagi na publicznoprawny a nie cywilnoprawny charakter stosunków wynikających z art. 130 w zakresie przechowywania pojazdów – w sprawie wynagrodzenia za okres 6 miesięcy poprzedzających przejście własności na Skarb Państwa właściwy jest wyłącznie tryb administracyjny i w konsekwencji droga sądowa przed sądami administracyjnymi a nie powszechnymi;
- pominięcie w trakcie rozpoznawania zażalenia skarżącej na postanowienie organu I instancji argumentacji w nim zawartej;
Skarżący argumentował, że jeżeli chodzi o okres dozoru od 27 września 2006 r. do 27 marca 2007 r., oraz zwrot kosztów wynagrodzenia za usuniecie przedmiotowego pojazdu z drogi w dnia 27 września 2006 r. - postanowienia zostały oparte na błędnym założeniu, iż stosunki prawne wynikające z art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym w tym i dochodzenie wynagrodzenia dla podmiotu, na którego parkingu pozostawiono pojazd w trybie art. 130 a ustawy mają charakter cywilnoprawny. Tymczasem stosunki wynikające z art. 130a ustawy w zakresie wynagrodzenia za przechowywania pojazdów - także w okresie 6 miesięcy poprzedzających przejście własności na Skarb Państwa są stosunkami publicznoprawnymi a nie cywilnoprawnymi i do ich dochodzenia właściwy jest wyłącznie tryb administracyjny.
Odnośnie odmowy przyznania wynagrodzenia za okres od 17 października do 1 grudnia 2008 r. skarżący wskazuje, że otrzymał do wiadomości decyzję z dnia 19 sierpnia 2008 r. nr EG-775//94/22/08 wystawioną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.. Kolejnym pismem w sprawie pojazdu jest pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 września 2008 r., w którym zwraca się o wydanie m. in. przedmiotowego pojazdu. Pismo to nie wyznacza żadnego konkretnego terminu odbioru, nie informuje również, na jakiej podstawie to Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. ma pojazdy odebrać, skoro decyzję o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa wydał Naczelnik Urzędu Skarbowego w T.. Z akt sprawy wynika, że przed dniem 16 października żaden z organów nie powiadomił strony o zleceniu rekwizycyjnym nie mówiąc już o zakresie, jakiego to zlecenie dotyczy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. sąd zawiesił postępowanie na skutek uzyskania informacji, że skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 15 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 542/09 na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące interpretacji przepisów mających bezpośrednio zastosowanie w sprawie.
W dniu 29 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny podjął stosowną uchwałę w sprawie przedstawionego zagadnienia prawnego. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie i rozpoznał sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, należy ocenić je w aspekcie przepisów obowiązujących w dacie jego wydania.
Stosownie do art. 130a ust. 10 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 czerwca 2009 r. (zob. pkt II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06 – Dz. U. Nr 100, poz. 649 oraz uzasadnienie – OTK-A 2008/5/76) – pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Przez pewien okres czasu w orzecznictwie dominował pogląd, że początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd jest data upływu sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 ustawy (zob. np. wyroki NSA: z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1141/08; z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1184/05).
Radykalny zwrot w judykaturze nastąpił w związku z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. I OPS 1/10 (LEX nr 621105). W myśl tej uchwały: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi (...) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449)".
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości powyższe stanowisko, przyjmując za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że nie ma racjonalnych przesłanek, aby w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, stosunek prawny powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu różnie kwalifikować w zależności od tego czy właściciel odbierze pojazd, czy też nie odbierze go w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi.
"Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.
Jakkolwiek, co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów".
Z tych względów uznać trzeba, że organy obu instancji przyjmując wadliwą wykładnię art. 130a ust. 10 ustawy, nie dokonały elementarnych ustaleń w zakresie oceny żądania strony co do wysokości koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdów z drogi (art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c) cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r.).
Skoro zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne zapadły z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz postępowania (art. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegają one uchyleniu.
Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy dostosują się do powyższych wskazań, a nadto uwzględnią następujące uwagi.
Do czasu wejścia w życie pkt II sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P/06 – postępowanie, poczynając od momentu usunięcia pojazdu z drogi, a kończąc na procedurze likwidacyjnej było kilkuetapowe.
1) Pierwsza faza dotyczyła postępowania prowadzonego przez właściwe organy. Rozpoczynała się od wydania dyspozycji usunięcia lub przemieszczenia pojazdu z drogi, a kończyła na umieszczeniu pojazdu na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 4 i ust. 5c ustawy).
2) Druga faza uruchamiana była w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia i kończyła się wydaniem decyzji przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 ustawy i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów - Dz. U. Nr 191, poz. 1377 ze zm.).
3) Trzecia faza związana była z żądaniem podmiotu prowadzącego parking, dotyczącym przyznania należności, o których mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Decyzja o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa miała wprawdzie charakter deklaratoryjny, ale bez takiej decyzji nie można było stosować § 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r.
Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm. – zwana dalej ustawą nowelizującą ustawy), wprowadziła istotne zmiany przepisów ustawy.
Art. 130a ust. 10 ustawy w nowym brzmieniu stanowi, że starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu (...). Stosownie zaś do art. 130a ust. 10e ustawy – sąd orzeka o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, po stwierdzeniu zaistnienia określonych przesłanek ustawowych.
W myśl art. 130a ust. 10h zdanie 2 ustawy – decyzję o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu wydaje starosta.
Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej ustawy przewidują, że jeżeli do czasu jej wejścia w życie, nie nastąpiło przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w myśl art. 130a ust. 10 w dotychczasowym brzmieniu, wówczas starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 10, art. 11 i art. 12 ust. 2).
Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 ustawy – postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130 a ust. 10 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje się właściwym starostom. Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
Żaden przepis ustawy nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym nie reguluje jednak sposobu procedowania w przypadku niezakończenia postępowań prowadzonych przez organ egzekucyjny, w związku z żądaniem podmiotu prowadzącego parking, dotyczącym przyznania kosztów przechowywania pojazdów.
Należy jednak przyjąć, (a contrario do przepisów art. art. 10 - 12 ustawy nowelizującej ustawy), że w sytuacji, gdy przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym istniała ostateczna decyzja o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i wszczęto postępowanie dotyczące przyznania wynagrodzenia za dozór nad pojazdem, to organem uprawnionym do prowadzenia tego postępowania jest w dalszym ciągu właściwy organ egzekucyjny, a nie starosta.
Przesłanką determinującą ustalenie właściwego organu prowadzącego tego rodzaju postępowanie (starosta, czy też naczelnik urzędu skarbowego) jest bowiem to, jaki podmiot stał się właścicielem pojazdu nieodebranego w ustawowym terminie przez poprzedniego właściciela (powiat, czy też Skarb Państwa). W przedmiotowej sprawie przesądza o tym decyzja z dnia 19 sierpnia 2008 r. wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. stwierdzająca przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 28 marca 2007 r.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji uzasadnia art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło