III SA/Lu 536/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2016 - w zakresie sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. III SA/Lu 536/17 w przedmiocie prawa pomocy postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. III SA/Lu 536/17 w pkt II i przyznać J. G. prawo pomocy w całkowitym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 listopada 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy pismem z 14 listopada 2017 r. wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację materialną. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 6 grudnia 2017 r. z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów motywując to trudną sytuacją zdrowotną. Do pisma skarżący załączył szereg dokumentów lekarskich potwierdzających jego stan zdrowia. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Lublinie w pkt I postanowienia odmówił przedłużenia terminu do złożenia dokumentów źródłowych, a w pkt II odmówił przyznania prawa pomocy. Referendarz uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do oceny zasadności wniosku, a jego analiza prowadzi do stwierdzenia, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Ustalił, że skarżący wraz z żoną osiągają dochód w łącznej kwocie 2.870 zł (renta skarżącego 1.900 zł i emerytura żony 970 zł) oraz posiadają gospodarstwo rolne o pow. 18 ha, natomiast łączne wydatki strony to kwota 2.700 zł. Zdaniem referendarza, dysponując takimi dochodami i majątkiem skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe i koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw podnosząc, że ze względu na stan zdrowia (liczne schorzenia i związane z tym wizyty lekarskie, stres, wysoki wzrost ciśnienia), nie był w stanie przygotować materiałów źródłowych. Zwrócił uwagę na wysokie koszty leczenia kardiologicznego (wykupienie lekarstw przepisanych na jednej wizycie to kwota rzędu ok. 727 zł). Skarżący wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i pozytywne rozpatrzenie jego wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 [wydawanych przez referendarza sądowego], sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 zd. 2. p.p.s.a.). Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając możliwości płatnicze strony do poniesienia kosztów postępowania należy mieć na względzie z jednej strony wysokość obciążeń finansowych występujących w danej sprawie, z drugiej zaś aktualną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony ubiegającej się o udzielenie prawa pomocy. Mając to na względzie podnieść należy, że obciążenie finansowe skarżącego z tytułu wymagalnych kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wyniesie jednorazowo co najmniej 680 zł (wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/ oraz 480 zł stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata z wyboru za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U. z 2015 r., poz. 1800/). W ocenie sądu, przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz nadesłanych dokumentach, sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść w przedmiotowej sprawie wymienionych powyżej kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (jednorazowo co najmniej 680 zł). Skarżący posiada wprawdzie gospodarstwo rolne i dochód z renty, a jego żona dochód z emerytury, jednakże dochód ten pochłaniają przedstawione w urzędowym formularzu wydatki na utrzymanie skarżącego i jego żony. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego nie można pominąć, że znaczną część dochodu wydatkuje on na leczenie, jest bowiem inwalidą I grupy i ma wiele schorzeń (cukrzyca, dusznica bolesna, rozrost gruczołu krokowego, żylaki kończyn dolnych z owrzodzeniem, nadciśnienie), co udokumentował licznymi zaświadczeniami lekarskimi. W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że sam koszt wykupu leków związanych ze schorzeniami kardiologicznymi, przepisanych na jednej wizycie lekarskiej, wynosi ok. 727 zł. Zdaniem sądu, opłata kosztów postępowania nie może odbywać się za cenę braku ochrony zdrowia skarżącego. Jednocześnie zauważyć należy, że mimo, iż skarżący posiada gospodarstwo rolne, to jednak nie wykazał, aby uzyskiwał z niego dochód. Biorąc pod uwagę ciągle pogarszający się stan zdrowia skarżącego, obecnie nie ma on możliwości pracy w gospodarstwie rolnym. W ocenie sądu, wyjątkowo trudna sytuacja zdrowotna skarżącego, która wiąże się ze znacznymi kosztami leczenia, uniemożliwia mu zaoszczędzenie środków finansowych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych powodów oraz mając na uwadze konieczność zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu należało uwzględnić sprzeciw i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Ubocznie zauważyć należy, że sąd nie orzekł o zmianie pkt I zaskarżonego postanowienia, ponieważ uznał przedstawioną przez skarżącego dokumentację za wystarczającą do merytorycznego orzeczenia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy i rozpoznania sprzeciwu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 - 3 p.p.s.a., sąd orzekł jak na wstępie.