III SA/Lu 537/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej SKO), po rozpatrzeniu wniosku C. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; utrzymało decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 31 lipca 2009 r., C. S., występując w imieniu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] września 2004 r., znak [...], powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i zarzucając naruszenie właściwości przy wydawania decyzji. Pismami z dnia 17 sierpnia 2009 r. SKO zażądało od strony przedłożenia pełnomocnictwa do występowania w sprawie. Jednocześnie wystąpiło do Dyrektora Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta o informację, czy w ewidencji działalności gospodarczej wpisany jest podmiot pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A.. Pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r. Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta poinformował, że P. S. posiadał wpis w ewidencji działalności gospodarczej (nr [...]) pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A., w okresie od 1 marca 1997 r. do 1 kwietnia 2006 r. Aktualnie pod tą nazwą nie jest wpisany do ewidencji żaden podmiot. W dniu 24 sierpnia 2009 r. C. S. okazał wystawione przez P. S. w dniu 30 maja 2005 r. upoważnienie do "występowania przed wszystkimi organami administracji państwowej i samorządowej, sądami i instytucjami we wszystkich sprawach dotyczących prowadzonej (...) działalności gospodarczej pod firmą P.W. "A.", P. S. ul. L 49 . W tym do reprezentowania (...) w Urzędzie Skarbowym , ZUS , do podpisywania, odbierania i wystawiania faktur VAT oraz do odbioru i kwitowania korespondencji". Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. S. powołał orzeczenia dotyczące interesu prawnego strony postępowania administracyjnego. SKO, ponownie rozpatrując sprawę nie podzieliło zarzutów. Podzieliło natomiast pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że upoważnionym do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności jest podmiot, który twierdzi, że decyzja wadliwa dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). Stadium wstępne postępowania zmierza do ustalenia, czy jest ono w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Do przyczyn o charakterze podmiotowym należy m.in. brak zdolności prawnej, czy też oczywisty brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Na tym etapie postępowania organ nie rozważa zagadnienia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A. nie jest aktualnie wpisany do ewidencji żaden podmiot. C. S. posiadał upoważnienie do występowania w imieniu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A.. Z chwilą jego wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, tj. z dniem 1 kwietnia 2006 r. upoważnienie to wygasło z mocy prawa. Zdarzeniem prawnym powodującym wygaśnięcie pełnomocnictwa ex lege, jest zgodnie z art. 101 § 2 k.c. ustanie (rozwiązanie, likwidacja) osoby prawnej, czy jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ale mającej zdolność prawną, będącej mocodawcą bądź pełnomocnikiem. C. S. nie wykazał interesu prawnego, czy też obowiązku upoważniającego do występowania w sprawie w charakterze strony. Nie doręczył również stosownych pełnomocnictw. Brak było zatem podstaw do wszczęcia postępowania. Zacytowane we wniosku orzeczenia sądów administracyjnych wydane w innych indywidualnych sprawach, nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył P. S., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając błędną wykładnię oraz wadliwe zastosowanie art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzje wydane przez SKO są niezrozumiałe, bowiem działalność gospodarcza była prowadzona przez P.S., który ponosi odpowiedzialność z tego tytułu. Skoro decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nałożono obowiązki na P. S. prowadzącego działalność gospodarczą, to nie można mu odmówić prawa strony, a w konsekwencji prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. SKO w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie trzeba zauważyć, że rację ma SKO w zakresie twierdzenia, iż wszczęcie postępowania administracyjnego uwarunkowane jest istnieniem strony tego postępowania. Strona bowiem żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, jak również postępowanie administracyjne dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). W przypadku, gdy dana osoba nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., wówczas niedopuszczalne jest wszczęcie "zwykłego" postępowania administracyjnego, jak również jednego z postępowań nadzwyczajnych wymienionych w Dziale II – Rozdział 12 i Rozdział 13 k.p.a. Podzielić należy również stanowisko organu, że w przypadku, gdy dana osoba nie wykaże posiadania przymiotu strony, wówczas postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych i skutkować musi wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 157 § 3 k.p.a., czyli odmową wszczęcia postępowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że stroną "zwykłego" postępowania administracyjnego zakończonego w I instancji decyzją Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...] z dnia [...] września 2004 r., znak [...] – jak pisze SKO) był P. S. – osoba fizyczna, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." i zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta , pod nr [...]. W upoważnieniu z dnia 30 maja 2005 r. P. S. umocował swego ojca C. S., m.in. do występowania w jego imieniu przed organami administracji publicznej w sprawach wiążących się z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą pod nazwą P.W. "A.". Owo pełnomocnictwo jest bezterminowe. Strona postępowania administracyjnego (P. S.) żyje. Ponadto nie ma dowodów na to, że przedmiotowe pełnomocnictwo zostało odwołane. Nie istnieją zatem żadne, racjonalne przesłanki prawne do podzielenia tezy przyjętej przez SKO, że pełnomocnictwo z dnia 30 maja 2005 r. wygasło na podstawie art. 101 § 2 k.c. w dniu 1 kwietnia 2006 r., bowiem w tej dacie wykreślono wpis dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej przez P.S. pod nazwą P.W. "A.". To ostatnie zdarzenie, nie unicestwia pełnomocnictwa udzielonego C. S.. Skoro stroną postępowania "zwykłego" był P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.W. "A." , zaś pełnomocnictwo z dnia 30 maja 2005 r. nie wygasło, ani nie zostało dotychczas odwołane, przeto uznać należy, że zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja SKO z dnia [...] września 2009 r. zapadły z naruszeniem art. 28 k.p.a., a w konsekwencji – naruszeniem art. 157 § 3 k.p.a. Powoduje to konieczność uchylenia tych decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę SKO weźmie pod uwagę to, że - co do zasady, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – dotyczy decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...] nie była decyzją ostateczną. Decyzją ostateczną, wydaną na skutek odwołania była natomiast decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], zaś wniosek o stwierdzenie nieważności mógł dotyczyć tylko tej ostatniej decyzji (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2004 r., sygn. I SA 2816/02 - Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeśli SKO nie stwierdzi innych przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania, należy je wszcząć, a następnie wydać odpowiednią do poczynionych ustaleń decyzję. Z tych względów należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 200 p.p.s.a.