III SA/Lu 538/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-03
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca przeliczenia emerytury, będąca w istocie sprawą o ustalenie jej wysokości, należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym sprawy o ustalenie wysokości emerytury, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Wyjątki od tej zasady, określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, nie obejmują spraw o ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych. W związku z tym, skarga na decyzję odmawiającą przeliczenia emerytury podlega odrzuceniu przez sąd administracyjny jako sprawa należąca do właściwości innego organu.Stan faktyczny
M.H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] 2014 r., odmawiającą przeliczenia emerytury. Skarżący żądał stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przeliczenia emerytury postanawia: odrzucić skargę.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił M.H. przeliczenia emerytury.
Na powyższą decyzję M. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Natomiast przepis art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca M. H. przeliczenia emerytury skarżącej.
Postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji podlega co do zasady ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej powoływanej jako K.p.a.) Stosownie do art. 180 § 1 K.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Wynikające z art. 180 § 1 K.p.a. ustalenie odrębności zasad w sprawach ubezpieczeń społecznych zostało skonkretyzowane w art. 181 K.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim określają one organy odwoławcze. W myśl tego przepisu organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, a ponadto, do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 K.p.a.
Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
2) przebiegu ubezpieczeń;
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Z kolei przepis art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a wyjątki od tej zasady enumeratywnie wymienione zostały w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Według tego przepisu od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Otwarta jest administracyjna droga postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Według tego przepisu decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisu tego nie stosuje się w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości.
Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wśród tych wyjątków nie ma spraw o ustalenie wysokości emerytur i rent. Spraw tych nie dotyczy również przepis art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sprawa o przeliczenie emerytury jest w istocie sprawą o ustalenie jej wysokości. Biorąc pod uwagę omówione wyżej przepisy należy stwierdzić, że sprawa taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło